Eo biển Hormuz tiếp tục căng thẳng khi đồng minh Mỹ từ chối hộ tống tàu dầu, xung đột với Iran leo thang

Một số đồng minh đã từ chối lời kêu gọi của Tổng thống Donald Trump vào thứ Hai về việc triển khai tàu chiến để hộ tống các tàu chở dầu qua eo biển Hormuz, khiến ông chỉ trích các đối tác phương Tây về sự thiếu hợp tác sau nhiều thập kỷ hỗ trợ.

Cuộc xung đột Mỹ-Israel hiện bước sang tuần thứ ba mà chưa có dấu hiệu kết thúc. Eo biển Hormuz – nơi 20% lượng dầu và khí hóa lỏng của thế giới đi qua – vẫn phần lớn bị đóng cửa, làm gia tăng giá năng lượng và gây lo ngại về lạm phát.

Cuộc chiến đã tạo ra những chi phí kinh tế cho các đồng minh Mỹ, những nước không được tham vấn trước các cuộc không kích vào Iran và đã phải chịu nhiều tháng chỉ trích cùng các đe dọa từ Trump kể từ khi ông trở lại Nhà Trắng. Một số đối tác, bao gồm Đức, Tây Ban Nha và Ý, tuyên bố không có kế hoạch ngay lập tức gửi tàu để mở lại tuyến đường thủy chiến lược, nơi Iran gần như phong tỏa bằng máy bay không người lái và mìn hải quân.

“Chúng tôi thiếu ủy quyền từ Liên Hợp Quốc, Liên minh Châu Âu hoặc NATO theo yêu cầu của luật cơ bản,” Thủ tướng Đức Friedrich Merz phát biểu tại Berlin, đồng thời nhấn mạnh Washington và Israel không tham vấn Đức trước khi phát động chiến tranh.

Tại Nhà Trắng, Trump cho biết một số quốc gia đã sẵn sàng hỗ trợ, nhưng bày tỏ thất vọng với một số đồng minh lâu năm: “Một số rất nhiệt tình, còn một số thì không. Chúng tôi đã bảo vệ họ trong nhiều năm, nhưng mức độ nhiệt tình rất quan trọng đối với tôi.”

Israel thông báo đã lập kế hoạch chi tiết cho hàng nghìn mục tiêu trong các cuộc tấn công trên khắp Iran qua đêm, trong khi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran tạm thời đóng cửa sân bay Dubai và nhắm vào một cơ sở dầu quan trọng tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Quân đội Israel cũng tiến vào khu vực phía nam Lebanon, mở rộng chiến dịch sau khi Hezbollah bắn rocket trả đũa vụ giết lãnh đạo tối cao của Iran.

Trong một tuyên bố chung, Canada, Pháp, Đức, Ý và Anh cảnh báo rằng bất kỳ cuộc tấn công trên bộ lớn nào của Israel sẽ gây ra hậu quả nhân đạo nghiêm trọng và có thể kéo dài xung đột, đồng thời nhấn mạnh rằng chiến dịch như vậy cần được ngăn chặn. Israel cho biết mục tiêu của họ là làm suy yếu khả năng đe dọa của Iran, tấn công cơ sở hạ tầng tên lửa đạn đạo, các cơ sở hạt nhân và bộ máy an ninh, và vẫn còn hàng nghìn mục tiêu để tiến hành các cuộc tấn công. Trung tá Nadav Shoshani, phát ngôn viên quân đội Israel, khẳng định: “Chúng tôi muốn đảm bảo rằng chế độ này yếu nhất có thể, làm suy giảm tất cả khả năng của họ, tất cả các bộ phận và tất cả các nhánh của cơ quan an ninh.”

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố sẽ nhắm mục tiêu vào các cơ sở công nghiệp Mỹ tại Trung Đông và kêu gọi người dân sống gần các nhà máy Mỹ sơ tán. Bộ trưởng Ngoại giao Abbas Araqchi cho biết Tehran không yêu cầu ngừng bắn hay trao đổi thông điệp với Mỹ, đồng thời tố cáo một số quốc gia láng giềng đang chứa lực lượng Mỹ và khuyến khích các cuộc tấn công vào Iran. Ông cũng cho biết 200 trẻ em nằm trong số hàng trăm dân thường Iran thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ hoặc Israel. Nhân viên cứu hộ ở Tehran đang kéo người ra khỏi đống đổ nát của một tòa nhà dân cư, theo Chữ Thập Đỏ Iran.

Israel cũng tuyên bố đã tấn công các cơ sở liên quan đến chương trình không gian của Iran, bao gồm phá hủy một cơ sở nghiên cứu tại Tehran, vốn liên quan đến vệ tinh được phóng vào năm 2024. Một cư dân Tehran nói với Reuters rằng internet bị cắt suốt đêm, khiến người dân cảm thấy cô lập. “Người dân đang bị giết,” Shahnaz, 62 tuổi, chia sẻ qua WhatsApp. “Chỉ vài ngày trước Nowruz (Năm mới Iran), nhưng mọi người không còn tâm trạng ăn mừng. Khi nào chuyện này sẽ kết thúc?” Khi được hỏi về việc ủng hộ chế độ, bà trả lời: “Không, tôi không. Làm sao tôi có thể? Chúng tôi muốn nỗi khổ này chấm dứt.”

Tại Tel Aviv, còi báo động không kích vang lên vào ban đêm, cảnh báo về tên lửa Iran đang bay tới, cho thấy Tehran vẫn duy trì khả năng thực hiện các cuộc tấn công tầm xa. IRGC cho biết Iran đã phát động các cuộc tấn công nhắm vào Tel Aviv, căn cứ không quân Al Dhafra của Mỹ ở Abu Dhabi, căn cứ hải quân Mỹ tại Bahrain và căn cứ không quân Sheikh Isa của Bahrain.

Dọc bờ biển UAE, các hoạt động chất dầu tại cảng Fujairah đã phần nào được nối lại sau cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran. Fujairah là điểm xuất khẩu quan trọng của dầu thô Murban, tương đương khoảng 1% nhu cầu toàn cầu. Các chuyến bay tại Sân bay Quốc tế Dubai, một trong những sân bay bận rộn nhất thế giới, bị đình chỉ vài giờ sau khi một cơ sở lưu trữ nhiên liệu gần đó bị tấn công, tạo ra cột khói đen cao. Ả Rập Saudi cho biết đã đánh chặn 34 máy bay không người lái ở khu vực phía đông trong vòng một giờ. Không có báo cáo về thương vong trong cả hai sự cố.

Bất chấp những hỗn loạn này, giá dầu, vốn đã vượt 100 USD/thùng, đã giảm sau khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Mỹ “không sao” với việc một số tàu nhiên liệu của Iran đi qua eo biển và rằng các tàu chở dầu của Ấn Độ và Trung Quốc cũng đã di chuyển an toàn.