Iran được phép bán dầu trở lại theo thỏa thuận mới với Mỹ
Diệu Linh
Junior Editor
Những chi tiết đầu tiên về thỏa thuận tạm thời giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt cuộc chiến tại Trung Đông đã được hé lộ trong ngày thứ Ba. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết thỏa thuận sẽ ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân, trong khi một quan chức Mỹ tiết lộ Iran sẽ được phép nối lại hoạt động xuất khẩu dầu ngay sau khi ký kết.
Mỹ và Iran đã đạt được một thỏa thuận tạm thời nhằm kéo dài lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày, tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán về một thỏa thuận hòa bình lâu dài sau nhiều tháng xung đột tại Trung Đông.
Theo các thông tin được tiết lộ, Mỹ sẽ chấm dứt phong tỏa các cảng biển của Iran, trong khi Tehran khôi phục hoạt động vận tải dầu mỏ và hàng hải qua eo biển Hormuz. Tổng thống Donald Trump cho biết thỏa thuận bảo đảm Iran sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân và toàn văn văn kiện sẽ được công bố trong vài ngày tới.
Một quan chức Mỹ cho biết Iran sẽ được phép nối lại hoạt động xuất khẩu dầu ngay sau khi thỏa thuận có hiệu lực. Ngoài ra, các dịch vụ ngân hàng, vận tải và bảo hiểm cũng sẽ được khôi phục để hỗ trợ hoạt động thương mại năng lượng.
Tuy nhiên, nhiều mục tiêu từng được Mỹ và Israel viện dẫn để phát động chiến dịch quân sự vẫn chưa đạt được. Chính quyền Iran vẫn tồn tại, chương trình tên lửa đạn đạo chưa bị dỡ bỏ và Tehran cũng chưa chấm dứt hỗ trợ các lực lượng đồng minh trong khu vực như Hezbollah.
Israel không tham gia trực tiếp vào các cuộc đàm phán và tuyên bố không bị ràng buộc bởi thỏa thuận mới. Điều này làm gia tăng nghi ngờ về khả năng duy trì lệnh ngừng bắn trong dài hạn, đặc biệt khi Hezbollah khẳng định hòa bình khó đạt được nếu Israel tiếp tục hiện diện quân sự tại miền Nam Lebanon.
Trong 60 ngày tới, các nhà đàm phán sẽ tập trung vào vấn đề hạt nhân của Iran – chủ đề từng được thảo luận trước khi chiến tranh bùng nổ. Trong khi đó, các nội dung nhạy cảm khác như chương trình tên lửa đạn đạo hay sự hỗ trợ của Iran đối với các nhóm vũ trang trong khu vực hiện chưa nằm trong chương trình nghị sự.
Ông Trump bày tỏ lạc quan về triển vọng đàm phán, cho rằng Iran muốn nhanh chóng bình thường hóa quan hệ và quay trở lại các hoạt động kinh tế. Thỏa thuận cũng có thể mở đường cho việc nới lỏng trừng phạt, giải phóng tài sản bị phong tỏa và thiết lập một quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD nếu Iran tuân thủ các điều khoản tiếp theo.
Sau thông tin về thỏa thuận, giá dầu thế giới tiếp tục giảm mạnh do kỳ vọng nguồn cung từ Trung Đông sẽ được cải thiện. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng sản lượng dầu khí của khu vực sẽ cần nhiều tháng để phục hồi hoàn toàn.
Dù Mỹ và Iran cho biết eo biển Hormuz sẽ được mở lại từ cuối tuần này, các hãng vận tải biển vẫn thận trọng và muốn chờ thêm bằng chứng cho thấy lệnh ngừng bắn có thể được duy trì bền vững.
Reuters