Iran và Israel tuyên bố tạm ngừng tấn công lẫn nhau
Diệu Linh
Junior Editor
Iran và Israel ngày 9/6 cho biết đã tạm thời ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau sau lời kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng từ Tổng thống Mỹ Donald Trump. Tuy nhiên, Tehran cảnh báo sẽ nối lại các hành động quân sự nếu Israel tiếp tục tấn công lực lượng Hezbollah tại Lebanon.
Đợt đối đầu trực tiếp mới nhất giữa hai nước, nghiêm trọng nhất kể từ tháng 4, đã làm dấy lên lo ngại về nguy cơ phá vỡ các nỗ lực của Washington nhằm đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn ba tháng.
Giá dầu có thời điểm tăng tới 5% sau làn sóng tấn công mới, trước khi hạ nhiệt khi quân đội Iran tuyên bố đợt không kích đầu tiên nhằm vào Israel đã kết thúc. Đồng USD cũng giảm khỏi mức cao nhất trong gần hai tháng.
Một nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết Israel cũng đã quyết định tạm dừng các cuộc tấn công nhằm vào Iran.
Trước đó, Iran phóng tên lửa về phía Israel vào tối Chủ nhật nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Israel vào lực lượng Hezbollah do Tehran hậu thuẫn tại khu vực ngoại ô Beirut.
Israel sau đó không kích các hệ thống phòng không và một nhà máy hóa dầu tại Iran mà nước này cho rằng được sử dụng để sản xuất tên lửa đạn đạo. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã đáp trả bằng cuộc tấn công vào một cơ sở tương tự của Israel tại thành phố Haifa.
Giới chức hai nước cho biết không có trường hợp thiệt mạng nào được ghi nhận sau các đợt tấn công mới nhất.
Những diễn biến này làm phức tạp thêm nỗ lực của Tổng thống Trump trong việc thúc đẩy chấm dứt cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran. Dù lệnh ngừng bắn được công bố từ ngày 8/4 đã chấm dứt giai đoạn giao tranh toàn diện, các điểm nóng trong khu vực vẫn liên tục bùng phát.
Ông Trump cho biết cả Israel và Iran đều mong muốn đạt được lệnh ngừng bắn ngay lập tức.
Trên mạng xã hội, ông viết rằng các cuộc đàm phán cuối cùng về hòa bình vẫn đang được tiến hành, miễn là không bị cản trở bởi những quyết định sai lầm.
Giới chức Mỹ và Israel xác nhận ông Trump đã điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trong ngày 9/6.
Trong cuộc phỏng vấn với Axios, Tổng thống Trump cho biết ông đã cảnh báo ông Netanyahu rằng Israel có thể phải đối mặt với Iran mà không nhận được sự hỗ trợ từ Mỹ nếu tiếp tục leo thang xung đột.
Tuy nhiên, Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter bác bỏ các thông tin cho rằng Washington đang gây sức ép với Tel Aviv. Ông cho rằng quan hệ giữa hai nhà lãnh đạo vẫn rất chặt chẽ và các cuộc trao đổi diễn ra trên tinh thần hợp tác.
Dù vậy, cả hai bên đều phát đi tín hiệu sẵn sàng tiếp tục chiến đấu nếu cần thiết. Một quan chức quân đội Israel khẳng định nước này có thể kéo dài chiến dịch quân sự "chừng nào còn cần thiết".
Về phía Iran, một nguồn tin quân sự được hãng tin Tasnim dẫn lời cho biết Tehran đã chuẩn bị cho khả năng xung đột kéo dài và có thể nối lại các cuộc tấn công nhằm vào các lợi ích của Mỹ trong khu vực.
Liên Hợp Quốc kêu gọi các bên kiềm chế
Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres kêu gọi tất cả các bên kiềm chế tối đa và tránh các hành động có thể khiến tình hình vốn đã căng thẳng tiếp tục leo thang.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết Tehran vẫn đang trao đổi thông điệp với Washington nhưng trong bầu không khí "cực kỳ thiếu tin tưởng".
Ông Ebrahim Azizi, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, cảnh báo mọi hành động nhằm vào an ninh quốc gia Iran hoặc các đồng minh của nước này trong khu vực, bao gồm lực lượng Houthi tại Yemen, sẽ phải đối mặt với phản ứng mạnh mẽ và tốn kém.
Lực lượng Houthi tuyên bố sẽ tiếp tục ngăn chặn tàu thuyền Israel hoạt động trên Biển Đỏ và cho biết đã phóng tên lửa nhằm vào Israel.
Sau đó, quân đội Israel thông báo đã đánh chặn một mục tiêu bay khả nghi xuất phát từ Yemen sau khi còi báo động vang lên tại khu vực Eilat.
Tại Tehran, truyền thông Iran đưa tin có các vụ nổ trong đêm và hệ thống phòng không đã bắn hạ một máy bay không người lái trên bầu trời thủ đô. Tuy nhiên, chưa ghi nhận thương vong hoặc thiệt hại đáng kể.
Một số dấu hiệu cho thấy tình hình đang dần ổn định trở lại. Các chuyến bay tại sân bay quốc tế Imam Khomeini ở Tehran đã được nối lại vào ngày 10/6, gần 24 giờ sau khi bị đình chỉ vì các cuộc tấn công tên lửa nhằm vào Israel.
Đàm phán Israel - Lebanon dự kiến được nối lại
Israel khẳng định chiến dịch quân sự tại Lebanon là vấn đề riêng biệt và không nằm trong bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào giữa Mỹ và Iran. Trong khi đó, Hezbollah vẫn tiếp tục các cuộc tấn công nhằm vào Israel.
Tehran từ lâu cho rằng bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào với Mỹ cũng phải bao gồm việc chấm dứt giao tranh tại Lebanon, nơi Israel mở chiến dịch quân sự từ tháng 3 nhằm truy quét các tay súng Hezbollah hoạt động gần biên giới.
Đại sứ Mỹ tại Lebanon Michel Issa cho biết các cuộc đàm phán giữa Lebanon và Israel dự kiến sẽ được nối lại tại Washington trong thời gian tới.
Trong khi đó, Iran vẫn tiếp tục hạn chế phần lớn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, tuyến đường từng vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô và LNG của thế giới trước khi chiến sự bùng phát. Mỹ cũng duy trì các biện pháp phong tỏa đối với các cảng của Iran.
Tổng thống Trump khẳng định bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng phải bảo đảm Iran không thể phát triển vũ khí hạt nhân. Về phần mình, Tehran yêu cầu dỡ bỏ các lệnh trừng phạt quốc tế, giải phóng hàng tỷ USD tài sản bị phong tỏa và công nhận quyền kiểm soát của nước này đối với eo biển Hormuz.
Reuters