Kinh tế Trung Quốc tăng trưởng 5% vào năm 2025 nhờ xuất khẩu

GDP Trung Quốc tăng 5% xác nhận ước tính mà Chủ tịch Tập Cận Bình đưa ra trong bài phát biểu đêm Giao thừa và tương đương với mức tăng trưởng trong năm 2024. Cổ phiếu nội địa Trung Quốc tăng nhẹ sau khi dữ liệu được công bố, trong khi trái phiếu chính phủ và đồng nhân dân tệ hầu như không thay đổi.

Mặc dù sản xuất công nghiệp hoạt động tốt trong những tháng gần đây, doanh số bán lẻ và đầu tư lại suy giảm. Nền kinh tế lớn thứ hai thế giới tăng trưởng 4.5% trong quý trước so với cùng kỳ năm ngoái, phù hợp với dự báo và là tốc độ chậm nhất kể từ khi mở cửa trở lại sau các đợt phong tỏa Covid vào cuối năm 2022.

Tăng trưởng kinh tế danh nghĩa, chưa điều chỉnh theo biến động giá cả, đạt 4% trong năm 2025, mức chậm nhất kể từ năm 1976, không tính năm đại dịch 2020. Dân số của quốc gia này giảm liên tục trong năm thứ tư, với số trẻ sơ sinh được sinh ra trong năm 2025 giảm xuống mức kỷ lục dưới 8 triệu và tỷ lệ sinh đạt mức thấp nhất kể từ năm 1949.

“Nền kinh tế Trung Quốc đã chịu đựng nhiều áp lực và duy trì tiến bộ ổn định trong năm 2025,” Cục Thống kê Quốc gia cho biết. Nhưng “tác động của môi trường bên ngoài đang gia tăng, và sự mất cân đối giữa nguồn cung nội địa mạnh và nhu cầu yếu đang nổi bật. Nền kinh tế vẫn đối mặt với nhiều vấn đề cũ và thách thức mới.”

Sau nhiều tháng hỗn loạn về thuế quan, Trung Quốc đã chứng minh được sức mạnh của nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu, vượt qua những thách thức từ căng thẳng thương mại với Mỹ. Thặng dư thương mại hàng hóa kỷ lục 1.2 nghìn tỷ USD đã tạo không gian cho các quan chức tìm cách khắc phục các lỗ hổng từ áp lực giảm phát đến cuộc khủng hoảng nhà ở kéo dài.

Chi tiêu tiêu dùng và đầu tư kinh doanh vẫn yếu, do thị trường việc làm suy giảm và giá nhà giảm ảnh hưởng đến nhu cầu nội địa. Là một thành phần của thu nhập khả dụng hộ gia đình, tăng trưởng tiền lương chậm lại còn 5.3% trong quý IV so với cùng kỳ năm trước, mức yếu nhất kể từ đầu năm 2023.

Giảm phát đã kéo dài liên tục trong ba năm — một chuỗi kỷ lục kể từ khi Trung Quốc bắt đầu chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường vào cuối những năm 1970. Ngoại trừ Nhật Bản, không có nền kinh tế lớn nào khác trải qua tình trạng giảm giá kéo dài như vậy kể từ khi kết thúc Thế chiến II.

Nhưng khi Trung Quốc đối mặt với thuế quan và chủ nghĩa bảo hộ kinh tế ngày càng gia tăng trên toàn thế giới, lợi thế sản xuất và sự kiên cường của các nhà xuất khẩu đã duy trì hoạt động của các nhà máy, giữ tăng trưởng sản lượng công nghiệp ở mức trên 5% trong hầu hết năm ngoái.

Mô hình tăng trưởng không đồng đều này có thể sẽ tiếp diễn vào năm 2026. Trong khi Bắc Kinh thể hiện sự sẵn sàng lớn hơn để hỗ trợ người tiêu dùng, họ khó có thể tung ra các gói kích thích lớn khi vẫn đang đối phó với rủi ro liên quan đến nợ của chính quyền địa phương.

Lãnh đạo Trung Quốc đã cam kết “tăng đáng kể” tỷ trọng tiêu dùng trong nền kinh tế trong kế hoạch 5 năm tới, có hiệu lực từ năm 2026, đồng thời giữ công nghệ và sản xuất là các ưu tiên hàng đầu.

Bắc Kinh cũng đã cam kết sẽ ngăn chặn sự sụt giảm lịch sử của đầu tư trong năm nay, tuy nhiên vẫn còn phải xem liệu các quan chức địa phương có thực sự tăng chi tiêu vốn trên thực tế hay không.

Bắc Kinh đã duy trì mục tiêu tăng trưởng 5% trở lên trong ba năm qua. Nhưng các ngân hàng toàn cầu, bao gồm Goldman Sachs Group và Standard Chartered Plc, ngày càng cho rằng chính phủ sẽ hạ mục tiêu đó xuống khoảng 4.5% đến 5% cho năm 2026.

Các nhà hoạch định chính sách giờ đây đối mặt với thách thức nghiêm trọng trong việc đạt được mục tiêu đưa Trung Quốc trở thành một nền kinh tế phát triển vừa phải vào năm 2035, điều này đòi hỏi tốc độ tăng trưởng trung bình 4.17% trong thập kỷ tới.