Lạm phát lõi Nhật Bản duy trì dưới mục tiêu, rủi ro chi phí từ xung đột Iran gia tăng

Lạm phát lõi của Japan tiếp tục giảm xuống dưới mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương trong tháng thứ hai liên tiếp vào tháng 3, theo dữ liệu công bố hôm thứ Sáu. Nguyên nhân chủ yếu là nhờ các khoản trợ cấp nhiên liệu của chính phủ và đà hạ nhiệt của giá thực phẩm, qua đó bù đắp phần nào áp lực giá từ cú sốc năng lượng liên quan đến xung đột với Iran.

Các nhà phân tích vẫn cho rằng lạm phát sẽ sớm tăng trở lại vượt mục tiêu của Bank of Japan trong những tháng tới, khi doanh nghiệp bắt đầu chuyển chi phí nhiên liệu tăng cao sang người tiêu dùng.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) lõi — loại trừ thực phẩm tươi sống — tăng 1.8% trong tháng 3 so với cùng kỳ năm trước, phù hợp với dự báo thị trường, sau mức tăng 1.6% của tháng 2.

Đây là một trong những dữ liệu quan trọng mà BoJ sẽ cân nhắc tại cuộc họp chính sách vào tuần tới. Thị trường dự đoán ngân hàng trung ương sẽ giữ nguyên lãi suất, nhưng có thể phát tín hiệu sẵn sàng tăng trong thời gian tới để ứng phó với áp lực giá gia tăng.

“Áp lực chi phí đẩy từ xung đột Trung Đông có thể khiến giá không chỉ năng lượng mà còn nhiều mặt hàng khác tăng lên,” ông Masato Koike, nhà kinh tế cấp cao tại Sompo Institute Plus, nhận định.
“Các khoản trợ cấp của chính phủ có thể giúp kiềm chế một phần áp lực giá, nhưng không thể triệt tiêu hoàn toàn, khiến thu nhập thực tế khó duy trì ở mức dương,” ông nói thêm, đồng thời dự báo BoJ sẽ chưa tăng lãi suất trong tháng 4.

Một chỉ số riêng — loại trừ cả thực phẩm tươi sống và nhiên liệu, được BoJ theo dõi sát như thước đo áp lực cầu — tăng 2.4% trong tháng 3 so với cùng kỳ năm trước, giảm nhẹ so với mức 2.5% của tháng 2.

Trong cả năm tài chính kết thúc vào tháng 3, CPI lõi tăng 2.7%, gần như không đổi so với năm trước và duy trì trên mục tiêu 2% của BoJ trong bốn năm liên tiếp.

Thị trường toàn cầu bị chấn động khi xung đột với Iran khiến eo biển Hormuz bị đóng cửa — một điểm nghẽn quan trọng chiếm khoảng 1/5 lưu lượng dầu và khí đốt toàn cầu. Diễn biến này đẩy giá dầu thô tăng mạnh và khiến đồng USD — tài sản trú ẩn — tăng giá so với đồng yên.

Cuộc chiến đã làm phức tạp thêm lộ trình tăng lãi suất của BoJ, khi vừa làm gia tăng áp lực lạm phát, vừa gây sức ép lên nền kinh tế vốn phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng từ Trung Đông.

Chi phí vận chuyển hàng hải của Nhật Bản tăng mạnh trong tháng 3 khi doanh nghiệp chuyển chi phí nguyên liệu tăng sang giá bán, điều có thể khiến giá hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng tiếp tục đi lên.

Dữ liệu riêng công bố hôm thứ Sáu cho thấy giá dịch vụ giữa các doanh nghiệp tăng 3.1% trong tháng 3 so với cùng kỳ năm trước, tăng tốc từ mức 2.7% của tháng 2.

Đáng chú ý, chi phí vận chuyển hàng hải tăng vọt 42.1%, theo dữ liệu từ BoJ — một dấu hiệu rõ ràng của áp lực giá do việc đóng cửa eo biển Hormuz gây ra.

Trên cơ sở tháng, chỉ số giá dịch vụ sản xuất tăng 1.2% trong tháng 3, cao hơn đáng kể so với mức tăng 0.1% của tháng trước.

BoJ đã chấm dứt chương trình kích thích quy mô lớn kéo dài suốt một thập kỷ vào năm 2024 và đã nhiều lần nâng lãi suất, gần nhất là vào tháng 12 khi đưa lãi suất chính sách lên 0.75%, dựa trên nhận định rằng Nhật Bản đang tiến gần đến mục tiêu lạm phát 2% một cách bền vững.

Với lạm phát duy trì quanh mục tiêu trong nhiều năm, BoJ đã phát tín hiệu sẵn sàng tiếp tục nâng lãi suất lên mức trung lập đối với nền kinh tế.

Tuy nhiên, một số chuyên gia cảnh báo rằng việc đóng cửa kéo dài eo biển Hormuz có thể gây tổn hại nghiêm trọng tới các nền kinh tế mới nổi tại châu Á — những nước có dự trữ dầu hạn chế — từ đó ảnh hưởng lan sang kinh tế Nhật Bản.

“Ngay cả khi áp lực lạm phát trong nước vẫn cao, điều đó không đồng nghĩa BoJ sẽ tự động tăng lãi suất,” ông Takeshi Minami, nhà kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu Norinchukin, nhận định.
“Dù thị trường đang kỳ vọng khả năng tăng lãi suất vào tháng 6 là khá cao, BoJ vẫn có thể phải trì hoãn tùy thuộc vào diễn biến tại Iran.”