Lạm phát Tokyo “hạ nhiệt” dưới mốc 2%, thử thách quyết tâm tăng lãi suất của BoJ

Lạm phát lõi hàng năm tại Tokyo đã giảm trong tháng 2, lần đầu tiên trong vòng 16 tháng xuống dưới mục tiêu 2% của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ), theo dữ liệu công bố hôm thứ Sáu. Diễn biến này có thể làm gia tăng căng thẳng giữa ngân hàng trung ương và chính phủ về lộ trình tăng lãi suất trong thời gian tới.

Kết quả này phù hợp với dự báo của BoJ rằng lạm phát tiêu dùng sẽ tạm thời chậm lại do tác động của trợ cấp nhiên liệu và hiệu ứng cơ sở từ mức tăng mạnh của năm ngoái, trước khi tăng tốc trở lại nhờ đà tăng lương ổn định.

Chỉ số giá tiêu dùng cốt lõi tại Tokyo, không bao gồm giá thực phẩm tươi sống, tăng 1.8% trong 12 tháng tính đến tháng 2, giảm từ mức 2.0% trong tháng 1. Đây là lần đầu tiên chỉ số này xuống dưới mục tiêu 2% kể từ tháng 10.2024. Con số này cao hơn một chút so với dự báo trung bình của thị trường là 1.7%.

Đà giảm phản ánh tác động của các khoản trợ cấp nhiên liệu và việc bãi bỏ phụ thu thuế xăng dầu, trong khi làn sóng tăng giá thực phẩm cũng đã qua giai đoạn cao điểm.

Một chỉ số khác loại trừ cả thực phẩm tươi sống và nhiên liệu — được BoJ theo dõi chặt chẽ như thước đo phản ánh rõ hơn xu hướng lạm phát cơ bản — tăng 2.5% trong tháng 2 so với cùng kỳ năm trước, nhích lên từ mức 2.4% trong tháng 1.

“Tôi không cho rằng riêng kết quả này sẽ làm thay đổi lập trường của BoJ trong việc duy trì cam kết tăng lãi suất,” bà Kanako Nakamura, nhà kinh tế tại Viện Nghiên cứu Daiwa, nhận định, đồng thời lưu ý rằng sự chậm lại của lạm phát lõi đã nằm trong dự báo.

Tuy nhiên, một số nhà phân tích cho rằng việc động lực lạm phát lõi suy yếu có thể tạo cơ sở để Thủ tướng theo đường lối ôn hòa Sanae Takaichi gây sức ép buộc BoJ làm chậm lại tiến trình tăng lãi suất.

Trong một dấu hiệu cho thấy khả năng xuất hiện bất đồng về chính sách tiền tệ, báo Mainichi đưa tin trong tuần này rằng bà Takaichi đã bày tỏ lo ngại về việc tiếp tục nâng lãi suất trong cuộc gặp với Thống đốc BoJ Kazuo Ueda vào tuần trước.

“Nếu trong tương lai BoJ rút lui khỏi lập trường tăng lãi suất, sẽ dễ dàng giải thích rằng sự thay đổi đó không xuất phát từ áp lực của chính phủ mà là do đánh giá mới dựa hoàn toàn trên dữ liệu, đặc biệt là sự suy yếu của GDP và CPI,” ông Masato Koike, nhà kinh tế trưởng tại Sompo Institute Plus, cho biết.

Một báo cáo riêng của chính phủ công bố hôm thứ Sáu cho thấy sản lượng công nghiệp của Nhật Bản tăng 2.2%, ghi nhận mức tăng đầu tiên trong ba tháng nhờ sản lượng ô tô tăng trưởng hai chữ số.

Tuy nhiên, mức tăng này thấp hơn cả dự báo bi quan nhất của các nhà kinh tế, trong khi dự báo trung bình là tăng 5.3%. Các nhà sản xuất Nhật Bản cho biết họ kỳ vọng sản lượng sẽ giảm trở lại trong tháng 2 và tháng 3.

BoJ đã nâng lãi suất lên mức cao nhất trong 30 năm là 0.75% vào tháng 12, đánh dấu một bước ngoặt lớn trong nỗ lực chấm dứt hàng thập kỷ chính sách tiền tệ siêu nới lỏng. Đây được xem là tín hiệu cho thấy ngân hàng trung ương tin rằng Nhật Bản đang tiến gần tới mục tiêu lạm phát 2% một cách bền vững.

Ngân hàng trung ương cũng phát đi tín hiệu sẵn sàng tiếp tục nâng lãi suất nếu các dự báo về tăng trưởng kinh tế và giá cả của họ trở thành hiện thực.