Làn sóng bán tháo trái phiếu toàn cầu lan rộng vì lo ngại lạm phát và nguy cơ tăng lãi suất

Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm, vốn biến động ngược chiều với giá trái phiếu, đã tăng lên 4.631%, mức cao nhất kể từ tháng 2/2025, sau khi tăng hơn 20 bps trong tuần trước.

Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 2 năm, loại nhạy cảm nhất với kỳ vọng lãi suất và lạm phát, tăng lên 4.102%, mức cao nhất trong 14 tháng. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm tăng lên 5.159%, cao nhất trong vòng một năm.

Lợi suất tăng đã hỗ trợ đồng USD đi lên và gây áp lực lên thị trường chứng khoán, vốn vừa trải qua giai đoạn tăng mạnh nhờ làn sóng hưng phấn với AI.

Đợt bán tháo trên thị trường trái phiếu diễn ra cùng lúc giá dầu tiếp tục leo thang. Giá dầu Brent đã lên khoảng 111 USD/thùng sau khi các nỗ lực chấm dứt chiến sự Iran rơi vào bế tắc following vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào một nhà máy điện hạt nhân tại UAE.

Sau hơn hai tháng xung đột tại Trung Đông, nhà đầu tư ngày càng lo ngại tác động của chiến sự đối với kinh tế toàn cầu khi áp lực lạm phát tiếp tục gia tăng và làm thay đổi triển vọng lãi suất trên toàn thế giới.

Bà Charu Chanana, chiến lược gia đầu tư trưởng tại Saxo, cho rằng câu chuyện “lãi suất cao trong thời gian dài” đang quay trở lại dù khả năng các ngân hàng trung ương thực sự nâng lãi suất thêm chưa phải là kịch bản chính.

Tại Nhật Bản, áp lực trên thị trường trái phiếu càng gia tăng sau thông tin chính phủ nước này có thể phát hành thêm nợ để tài trợ cho gói ngân sách bổ sung nhằm giảm tác động kinh tế từ chiến tranh. Điều này làm gia tăng lo ngại về tình trạng tài khóa vốn đã căng thẳng của Nhật.

Lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 30 năm tăng hơn 10 bps lên mức cao kỷ lục 4.200%, trong khi lợi suất kỳ hạn 10 năm chạm 2.800%, mức cao nhất kể từ tháng 10/1996.

Ông Eugene Leow, chiến lược gia lãi suất cấp cao tại DBS, cho rằng kế hoạch chi tiêu bổ sung của Nhật Bản càng khiến tâm lý trên thị trường trái phiếu thêm tiêu cực.

Theo ông, thị trường vốn đã suy yếu từ cuối tuần trước và thông tin về gói tài khóa mới của Nhật càng làm áp lực bán gia tăng.

Giới đầu tư hiện cũng phải cân nhắc giữa hai yếu tố trái chiều: rủi ro từ các sai lầm chính sách và kỳ vọng chi tiêu dài hạn liên quan đến công nghệ và AI.

Thị trường hiện đang định giá khả năng Fed nâng lãi suất vào tháng 12 vượt 50%, theo công cụ CME FedWatch. Trong khi đó, ECB được kỳ vọng sẽ tăng lãi suất ngay trong tháng tới và BoE có thể nâng lãi suất khoảng hai lần trong năm nay.

Tại châu Âu, hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ Đức và Pháp đều giảm mạnh trong phiên giao dịch đầu tuần.

Đợt bán tháo hiện nay nối tiếp làn sóng giảm mạnh từ tuần trước, khi hàng loạt dữ liệu lạm phát tại nhiều nền kinh tế lớn, đặc biệt là Mỹ, vượt dự báo của thị trường.

Số liệu công bố tuần trước cho thấy giá tiêu dùng và giá sản xuất tại Mỹ tăng mạnh trong tháng 4. Các tín hiệu lạm phát tương tự cũng xuất hiện tại Trung Quốc, Đức và Nhật Bản.

Thị trường cũng từng kỳ vọng cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuần trước có thể mở đường cho một giải pháp giúp hạ nhiệt xung đột Trung Đông, nhưng kỳ vọng này đã không thành hiện thực.

Các nhà phân tích của Barclays nhận định việc Mỹ và Trung Quốc chưa thể phối hợp gây áp lực để Iran mở lại eo biển Hormuz đang khiến cú sốc nguồn cung dầu kéo dài, qua đó làm lạm phát tăng mạnh hơn và đẩy triển vọng lãi suất toàn cầu lên cao.

Tại Anh, lợi suất trái phiếu Chính phủ cũng tăng vọt lên mức cao nhất nhiều thập kỷ trong tuần trước, giữa lúc Thủ tướng Keir Starmer chịu áp lực từ kết quả bầu cử địa phương yếu kém của Công đảng và nguy cơ xuất hiện các đối thủ chính trị mới.