Liên Hợp Quốc cảnh báo nguy cơ nắng nóng cực đoan do El Nino

El Nino là hiện tượng nhiệt độ bề mặt nước biển tại khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương ấm lên bất thường, thường kéo dài từ 9 đến 12 tháng.

WMO cho biết nhiệt độ nước biển tăng cao đang thúc đẩy sự hình thành của El Nino và dự báo phần lớn khu vực trên thế giới sẽ ghi nhận mức nhiệt cao hơn trung bình trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8. Hiện tượng này nhiều khả năng sẽ kéo dài tới tháng 11.

Tổng thư ký WMO Celeste Saulo cảnh báo thế giới cần chuẩn bị cho khả năng xảy ra một đợt El Nino mạnh, có thể làm trầm trọng thêm tình trạng hạn hán, mưa lớn và gia tăng nguy cơ các đợt nắng nóng cực đoan trên cả đất liền lẫn đại dương.

El Nino thường làm thay đổi mô hình khí hậu toàn cầu, gây mưa nhiều hơn tại khu vực nam Nam Mỹ, miền nam nước Mỹ, một số vùng ở Sừng châu Phi và Trung Á.

Ngược lại, hiện tượng này có thể gây hạn hán tại Australia, Trung Mỹ, Indonesia và nhiều khu vực ở Nam Á, đồng thời làm gia tăng nguy cơ hình thành bão tại khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương.

WMO cho biết El Nino giai đoạn 2023-2024 là một trong những yếu tố khiến năm 2024 trở thành năm nóng nhất từng được ghi nhận.

Theo bà Saulo, nắng nóng cực đoan vốn đã là một trong những hiểm họa khí hậu gây chết người nhiều nhất hiện nay và El Nino có thể khiến tình hình nghiêm trọng hơn.

Các rủi ro bao gồm gia tăng các bệnh liên quan đến nhiệt độ cao, sự lây lan rộng hơn của các bệnh truyền qua côn trùng và áp lực lớn hơn đối với hệ thống lương thực cũng như nguồn nước.

WMO cho biết các quan sát gần đây cho thấy nhiệt độ bề mặt biển tại khu vực xích đạo Thái Bình Dương tăng nhanh từ cuối tháng 4 đến giữa tháng 5, báo hiệu điều kiện El Nino đang hình thành.

Tổ chức này cũng ghi nhận nhiệt độ dưới bề mặt tại vùng nhiệt đới Thái Bình Dương đang cao hơn trung bình hơn 6 độ C, tạo ra lượng nhiệt lớn thúc đẩy quá trình ấm lên của mặt biển.

Một số cơ quan khí tượng quốc gia dự báo El Nino lần này có thể là đợt mạnh nhất trong vòng một thập kỷ, kéo theo thời tiết nóng và khô hơn tại châu Á trong nửa cuối năm 2026, làm gia tăng nguy cơ thiệt hại mùa màng và nguồn cung lương thực.

Tuy nhiên, WMO lưu ý vẫn còn nhiều bất định về cường độ thực tế của El Nino, do một số mô hình dự báo chưa cho thấy kịch bản El Nino mạnh.

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres nhấn mạnh thế giới cần xem đây là một cảnh báo khí hậu khẩn cấp, đồng thời kêu gọi đẩy nhanh quá trình chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang các nguồn năng lượng tái tạo.

Theo WMO, chưa có bằng chứng cho thấy biến đổi khí hậu làm gia tăng tần suất hoặc cường độ của El Nino, nhưng hiện tượng này có thể khiến các tác động liên quan như nắng nóng cực đoan và mưa lớn trở nên nghiêm trọng hơn.