Lưới an toàn yếu dần: Căng thẳng tín dụng âm ỉ trong hệ thống ngân hàng Mỹ

Dưới bề mặt ổn định của hệ thống ngân hàng Mỹ, những biến động kinh tế đáng lo ngại đang dần lộ diện. Giá trị các khoản vay đã được điều chỉnh – một chỉ báo quan trọng phản ánh mức độ căng thẳng của người vay – đã tăng gấp bốn lần trong vòng hai năm, đạt 55 tỷ USD vào cuối quý đầu năm nay. Dù các tổ chức cho vay vẫn còn một số lưới an toàn để đối phó với rủi ro vỡ nợ, nhưng quỹ dự phòng hiện tại để bù đắp tổn thất có thể không dày dặn như vẻ bề ngoài.

Việc hỗ trợ người vay bằng cách điều chỉnh các điều khoản trả nợ – chẳng hạn như gia hạn thời gian hoặc tái cấu trúc khoản vay – có thể giúp họ vượt qua khó khăn tạm thời và tránh được những khoản vỡ nợ không cần thiết. Tuy nhiên, nếu những khó khăn tài chính trở nên kéo dài, các điều chỉnh này đơn thuần chỉ trì hoãn điều không thể tránh khỏi.

Các dấu hiệu căng thẳng ngày càng rõ rệt, trong bối cảnh chính sách thuế quan đầy bất ổn của Tổng thống Donald Trump gây xáo trộn thị trường, đồng thời tâm lý người tiêu dùng cũng đang xấu đi. Dù nhiều lãnh đạo ngân hàng Mỹ thừa nhận rủi ro hiện hữu, họ vẫn tỏ ra lạc quan về chất lượng danh mục cho vay. Trên thực tế, tốc độ tăng của các khoản nợ quá hạn mới đã chậm lại. Trong giai đoạn từ cuối quý I năm 2024 đến quý I năm 2025, các khoản vay quá hạn từ 90 ngày trở lên chỉ tăng thêm 10 tỷ USD – thấp hơn nhiều so với mức tăng 25 tỷ USD trong 12 tháng trước đó. Tuy nhiên, phần lớn sự cải thiện này đã bị triệt tiêu bởi khoản tăng 15 tỷ USD trong các khoản vay đã được điều chỉnh.

Bên cạnh đó, các quỹ dự phòng để xử lý nợ xấu đang suy giảm đáng kể. Trung bình, các ngân hàng Mỹ hiện chỉ có 2.08 USD để dự phòng cho mỗi USD nợ quá hạn – giảm mạnh so với mức 2,78 USD hai năm trước. Nếu tính cả các khoản vay đã được điều chỉnh, tỷ lệ bao phủ trung bình giảm còn 1.38 USD cho mỗi USD nợ có vấn đề.

Theo dữ liệu từ KBRA Financial Intelligence, khoảng 240 tổ chức cho vay tại Mỹ – phần lớn là các ngân hàng cộng đồng nhỏ – hiện có tỷ lệ dự phòng dưới một USD cho mỗi USD nợ đã hoặc đang quá hạn trên 90 ngày. Ngay cả một số tổ chức lớn như Bank of America (BofA) cũng đang tiệm cận ngưỡng này.

Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc vỡ nợ chắc chắn sẽ xảy ra. Trong danh mục của BofA, bất động sản thương mại chiếm tỷ trọng lớn trong các khoản vay quá hạn. Đây là loại nợ có tài sản đảm bảo, thường cho phép ngân hàng thu hồi lại phần giá trị đáng kể sau khi xử lý. Ngược lại, các khoản vay tín chấp như thẻ tín dụng – phổ biến hơn ở nhiều ngân hàng khác – lại tiềm ẩn rủi ro tổn thất cao hơn, do không có tài sản đảm bảo. Do đó, sự chênh lệch về mức dự phòng giữa các ngân hàng là có thể hiểu được.

Tuy nhiên, cấu trúc danh mục các khoản vay có vấn đề của BofA hiện nay không khác nhiều so với hai năm trước – khi ngân hàng này từng nắm giữ tới 2.13 USD dự phòng cho mỗi USD nợ xấu hoặc đã điều chỉnh. Phải thừa nhận rằng, BofA đã vượt qua những giai đoạn khó khăn như đại dịch, lãi suất tăng cao và thị trường chứng khoán suy yếu. Nhưng trong bối cảnh các rủi ro từ thuế quan và tăng trưởng chậm lại đang hiện hữu, các ngân hàng lớn như BofA và cả hệ thống tài chính Mỹ có thể đang tiến sâu hơn vào vùng nước đầy bất ổn mà không còn lưới bảo hộ dày dạn như trước.