Morgan Stanley: Cắt giảm việc làm do AI đang ảnh hưởng nặng nề nhất tại Anh

Đó là kết quả nghiên cứu của Morgan Stanley, cho thấy những lợi ích đáng kể mà các công ty áp dụng công nghệ này mang lại đang phải trả giá đắt, đặc biệt đối với người lao động ở Anh, gây áp lực lên thị trường lao động vốn đang nguội lạnh.

Các công ty Anh báo cáo rằng AI đã dẫn đến 8% mất việc làm ròng trong 12 tháng qua, theo nghiên cứu được chia sẻ với Bloomberg. Đây là mức cao nhất trong nhóm bao gồm các công ty Đức, Mỹ, Nhật Bản và Úc, và gấp đôi mức trung bình quốc tế.

Báo cáo khảo sát các công ty đã sử dụng AI ít nhất một năm, trong năm ngành chịu ảnh hưởng của công nghệ này — hàng tiêu dùng thiết yếu và bán lẻ, bất động sản, vận tải, thiết bị y tế và ô tô. Đối với nhiều công ty trong số đó, các khoản đầu tư vào công nghệ đã bắt đầu mang lại kết quả.

Các công ty Anh ghi nhận mức tăng năng suất trung bình 11.5% nhờ AI, với gần một nửa báo cáo mức tăng thậm chí còn lớn hơn. Nhưng các công ty Mỹ, vốn có mức tăng năng suất gần như tương tự, lại tạo ra nhiều việc làm hơn số lượng họ cắt giảm do AI.

Tại Anh, cuộc cách mạng AI diễn ra đúng lúc các nhà tuyển dụng đang vật lộn với chi phí lương, tăng trưởng chậm và bất ổn chính trị ngày càng lớn. Các công ty đang cắt giảm việc làm với tốc độ nhanh nhất kể từ năm 2020 và tỷ lệ thất nghiệp đạt mức cao nhất trong gần năm năm, theo số liệu chính thức mới nhất, khi các đợt tăng lương tối thiểu lớn và sự gia tăng đóng góp bảo hiểm quốc gia tiếp tục ảnh hưởng đến kế hoạch nhân sự.

Trong khi các tin tuyển dụng đang giảm trên diện rộng, các công ty Anh đang thu hẹp các vị trí có khả năng bị ảnh hưởng bởi AI, như lập trình viên phần mềm hoặc tư vấn viên, với tốc độ nhanh hơn, theo phân tích của Bloomberg về số liệu tuyển dụng trực tuyến từ Văn phòng Thống kê Quốc gia. Kể từ năm 2022 khi ChatGPT của OpenAI được ra mắt, các vị trí tuyển dụng cho những công việc như vậy đã giảm 37%, so với mức giảm 26% ở các lĩnh vực khác.

“Chi phí ngày càng tăng để thuê nhân viên đang khiến ngày càng nhiều doanh nghiệp nhỏ sử dụng AI và các giải pháp thuê ngoài để đảm nhận các vai trò truyền thống thường do người lao động địa phương đảm nhiệm, những người giờ đây đang bỏ lỡ các cơ hội này,” Justin Moy, giám đốc điều hành tại EHF Mortgages ở Chelmsford, phía đông bắc London, cho biết.

Báo cáo của Morgan Stanley cho thấy AI đã khiến các nhà tuyển dụng ở Anh cắt giảm hoặc không tuyển lại khoảng một phần tư vai trò của họ, tương tự như các quốc gia khác. Tuy nhiên, các công ty Anh ít có khả năng tăng cường tuyển dụng do công nghệ này hơn nhiều.

AI có tiềm năng cứu vãn nền kinh tế Anh khỏi con đường tăng trưởng ì ạch. Những khả năng này đã được Ngân hàng Anh và Văn phòng Trách nhiệm Ngân sách nhấn mạnh, với cơ quan giám sát tài chính ước tính công nghệ có thể thúc đẩy tăng trưởng năng suất lên tới 0.8 điểm phần trăm trong thập kỷ tới — một cú hích sẽ cải thiện mức sống và tài chính công.

Tuy nhiên, hiện tại, trọng tâm là cách AI đang làm trầm trọng thêm khủng hoảng việc làm ở Anh, đặc biệt đối với giới trẻ và lao động văn phòng.

Số liệu chính thức được công bố tuần trước cho thấy các vị trí tuyển dụng trên toàn nền kinh tế đã giảm hơn một phần ba kể từ năm 2022 — tương đương với nửa triệu vai trò. Một phần năm trong số đó là do một số ngành có khả năng bị ảnh hưởng bởi AI cao nhất, như hoạt động chuyên môn, khoa học và kỹ thuật, dịch vụ hành chính, và công nghệ thông tin.

Những lao động trẻ nhất của Anh đang bị siết chặt từ cả hai phía, khi AI làm gián đoạn các vai trò văn phòng cấp nhập môn trong khi các chính sách thuế của Đảng Lao động gây áp lực lên việc tuyển dụng trong bán lẻ và khách sạn. Tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên đã tăng nhanh hơn tỷ lệ chung, đạt 13.7% trong ba tháng tính đến tháng 11, cao nhất kể từ năm 2020.

Thống đốc BOE Andrew Bailey cho biết AI đang nổi lên như một “công nghệ đa năng” tiếp theo, tương tự như các làn sóng đổi mới thúc đẩy tăng trưởng trong quá khứ, chẳng hạn như máy tính và internet. Tuy nhiên, ông cảnh báo vào tháng trước rằng Anh cần chuẩn bị cho những thay đổi việc làm do AI gây ra. Ông cũng cảnh báo rằng công nghệ này có thể ảnh hưởng đến dòng nhân tài giúp người lao động thăng tiến lên các vai trò cấp cao hơn.

Các nhà tuyển dụng được Morgan Stanley khảo sát cho báo cáo cho biết họ có khả năng cắt giảm các công việc ở giai đoạn đầu sự nghiệp yêu cầu từ hai đến năm năm kinh nghiệm tại Anh nhiều nhất.

Một trong những tác giả của báo cáo, Rachel Fletcher, Trưởng phòng Nghiên cứu Bền vững EMEA tại London, cho biết các phát hiện cung cấp một “dấu hiệu cảnh báo sớm” về cách AI đang làm gián đoạn thị trường lao động. Tác động của công nghệ đối với việc làm đã “được đề cập trong rất nhiều cuộc trò chuyện gần đây với nhà đầu tư của chúng tôi,” bà nói thêm.