Mỹ áp thuế 25% với chip AI cao cấp, siết nhập khẩu vì lý do an ninh quốc gia

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày thứ Tư đã áp thuế nhập khẩu 25% đối với một số chip trí tuệ nhân tạo (AI) nhất định, bao gồm bộ xử lý AI Nvidia H200 và một dòng bán dẫn tương đương của AMD mang tên MI325X, theo một sắc lệnh an ninh quốc gia mới do Nhà Trắng công bố.

Quyết định này được ban hành theo Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962, nhắm vào các loại chất bán dẫn cao cấp đáp ứng những tiêu chí hiệu suất cụ thể, cũng như các thiết bị có chứa các chip này. Động thái là một phần trong chiến lược rộng hơn của chính quyền Trump nhằm khuyến khích các hãng chip mở rộng sản xuất tại Mỹ và giảm sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng nước ngoài, đặc biệt là từ Đài Loan.

“Mỹ hiện chỉ tự sản xuất hoàn toàn khoảng 10% lượng chip mà nền kinh tế cần,” Nhà Trắng cho biết trong tuyên bố, đồng thời cảnh báo sự phụ thuộc lớn vào nguồn cung nước ngoài đang tạo ra “rủi ro đáng kể về kinh tế và an ninh quốc gia.”

Theo một bản thông tin của Nhà Trắng, phạm vi áp thuế sẽ được giới hạn hẹp. Các mức thuế này không áp dụng đối với chip và thiết bị phái sinh nhập khẩu phục vụ cho trung tâm dữ liệu tại Mỹ — nhóm khách hàng lớn nhất của chip AI — cũng như các startup, ứng dụng tiêu dùng ngoài trung tâm dữ liệu, các ứng dụng công nghiệp dân sự không thuộc trung tâm dữ liệu và các ứng dụng của khu vực công tại Mỹ.

Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick được trao toàn quyền quyết định việc áp dụng thêm các trường hợp miễn trừ, theo nội dung sắc lệnh.

Sau thông báo, cổ phiếu của Nvidia, AMD và Qualcomm đều giảm nhẹ trong phiên giao dịch sau giờ.

Trước đó, vào tháng 12, ông Trump từng tuyên bố sẽ áp thuế đối với chất bán dẫn nhập khẩu từ Trung Quốc, cáo buộc Bắc Kinh theo đuổi sự thống trị ngành chip theo cách “không hợp lý”. Tuy nhiên, kế hoạch này đã được hoãn thực hiện đến tháng 6 năm 2027.

Động thái tháng 12 diễn ra sau một cuộc điều tra kéo dài một năm theo Mục 301, tập trung vào việc Trung Quốc xuất khẩu các loại chip “công nghệ cũ” sang Mỹ. Cuộc điều tra này được khởi xướng dưới thời chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden.

Trong thời gian qua, nhiều câu hỏi được đặt ra về phạm vi các sản phẩm chứa chip sẽ bị ảnh hưởng, mức thuế cụ thể, cũng như khả năng miễn trừ theo quốc gia, sản phẩm hoặc doanh nghiệp. Thông báo ngày thứ Tư, cùng với quyết định hoãn thuế từ tháng 12, cho thấy chính quyền Trump đang theo đuổi cách tiếp cận tương đối thận trọng đối với nhập khẩu chip, ít nhất là trong giai đoạn hiện tại.

Năm ngoái, ông Trump cũng từng công bố một kế hoạch liên quan đến Trung Quốc, theo đó cho phép tiếp tục bán một số chip nhất định để đổi lấy các nhượng bộ thương mại. Tuy nhiên, vẫn còn tranh cãi về việc liệu một thỏa thuận như vậy có vi phạm lệnh cấm đánh thuế xuất khẩu theo Hiến pháp Mỹ hay không.

Theo yêu cầu của chính quyền Trump, các chip được định hướng xuất khẩu sang Trung Quốc phải được vận chuyển từ Đài Loan — nơi chúng được sản xuất — sang Mỹ để kiểm tra bởi một phòng thí nghiệm độc lập bên thứ ba. Khi các chip này nhập cảnh vào Mỹ, chúng sẽ chịu mức thuế 25% được công bố vào ngày thứ Tư.

Nvidia hiện chưa phản hồi yêu cầu bình luận. AMD cho biết trong một tuyên bố rằng công ty “tuân thủ đầy đủ tất cả các luật và chính sách kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.”

Tổng thống Trump đã triển khai hàng loạt biện pháp thuế quan nhằm thúc đẩy sản xuất trong nước. Vào tháng 9, ông công bố các mức thuế nhập khẩu diện rộng mới, bao gồm thuế 100% đối với thuốc có thương hiệu và thuế 25% đối với xe tải hạng nặng, làm dấy lên làn sóng bất ổn thương mại mới sau một giai đoạn tương đối yên ắng.

Đến tháng 4, chính quyền Trump tiếp tục mở các cuộc điều tra đối với nhập khẩu dược phẩm và chất bán dẫn, với lập luận rằng sự phụ thuộc quá mức vào sản xuất nước ngoài trong các lĩnh vực này gây ra mối đe dọa đối với an ninh quốc gia.

Dù các công ty Mỹ như Nvidia, AMD và Intel thiết kế nhiều dòng chip quan trọng nhất thế giới, phần lớn các sản phẩm này vẫn được sản xuất ở nước ngoài, chủ yếu bởi Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC). TSMC hiện chưa phản hồi yêu cầu bình luận, trong khi Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn cũng không thể liên lạc ngay lập tức.

Theo bản thông tin, trong thời gian tới, ông Trump có thể cân nhắc áp đặt các mức thuế rộng hơn đối với chất bán dẫn và các sản phẩm phái sinh của chúng, nhằm tiếp tục thúc đẩy sản xuất trong nước.

Một phụ lục kèm theo sắc lệnh nêu rõ rằng bất kỳ mức thuế 25% nào áp dụng đối với chất bán dẫn theo quyết định này sẽ không được cộng dồn với các mức thuế khác đã được ban hành theo các sắc lệnh Mục 232 trước đó. Theo đó, các chip chịu thuế sẽ được miễn trừ khỏi các mức thuế áp lên đồng, nhôm, thép, phụ tùng ô tô và xe tải.