Mỹ dỡ bỏ hạn chế xuất khẩu đối với mô hình AI Fable 5 của Anthropic

Trước đó, ngày 12/6, Bộ Thương mại Mỹ đã ban hành một chỉ thị thông qua thư riêng, yêu cầu Anthropic phải xin phép chính phủ Mỹ trước khi cho bất kỳ công dân nước ngoài nào, bất kể đang ở đâu, truy cập vào mô hình AI Mythos 5 có năng lực cao và Fable 5 - phiên bản được thiết kế để phát hành rộng rãi. Đáp lại, Anthropic đã tạm ngừng cung cấp hai mô hình này và tiến hành làm việc với giới chức Mỹ để giải quyết các mối quan ngại.

Trong bài đăng trên mạng xã hội X ngày thứ Ba, Anthropic cho biết đã nhận được thông báo từ Bộ Thương mại về việc dỡ bỏ các hạn chế đối với cả hai mô hình. Một phần các biện pháp hạn chế đối với Mythos 5 đã được nới lỏng từ ngày 26/6.

Công ty cho biết sẽ khôi phục quyền truy cập cho người dùng từ ngày thứ Tư.

Trước đó, ban lãnh đạo Anthropic, trong đó có đồng sáng lập Tom Brown, đã làm việc với Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick cùng các quan chức khác nhằm giải quyết những quan ngại của chính phủ Mỹ đối với các mô hình AI mới nhất của công ty.

Yếu tố then chốt giúp Anthropic được gỡ bỏ các biện pháp kiểm soát xuất khẩu là cam kết giải quyết lo ngại của Nhà Trắng về nguy cơ các đối tượng xấu lợi dụng AI để vượt qua các cơ chế bảo vệ an toàn.

Trong thư gửi Anthropic ngày thứ Ba, Bộ trưởng Lutnick cho biết công ty đã cam kết "chủ động ngăn chặn và xử lý các rủi ro an ninh liên quan đến các mô hình AI". Ông cũng cho biết Anthropic đã đồng ý phối hợp với chính phủ Mỹ xây dựng các quy trình và tiêu chuẩn đối với những mô hình AI trong tương lai.

Anthropic - đơn vị phát triển chatbot Claude - được định giá khoảng 965 tỷ USD sau vòng gọi vốn mới nhất, trở thành một trong những công ty tư nhân giá trị nhất thế giới. Ngày 1/6, công ty thông báo đã nộp hồ sơ bảo mật để chuẩn bị cho kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Theo Bloomberg, Anthropic có thể niêm yết sớm nhất vào tháng 10.

Đầu tháng này, Anthropic đã phát hành Fable 5 - phiên bản thương mại đầu tiên dựa trên nền tảng Mythos - với các cơ chế kiểm soát nhằm hạn chế những khả năng có thể gây rủi ro về an ninh mạng. Fable 5 được thiết kế để từ chối trả lời một số loại câu hỏi, bao gồm các chủ đề liên quan đến an ninh mạng và sinh học. Trong những trường hợp đó, chatbot Claude sẽ chuyển yêu cầu sang một mô hình khác mang tên Opus 4.8.

Mặc dù sau đó đã bị hủy bỏ, quyết định áp đặt kiểm soát xuất khẩu đối với Anthropic được xem là sự can thiệp mạnh mẽ nhất từ trước đến nay của Chính phủ Mỹ vào hoạt động của một công ty AI, đồng thời làm dấy lên tranh luận pháp lý về việc liệu các quy định kiểm soát xuất khẩu có thể được sử dụng để hạn chế quyền truy cập các mô hình AI hay không.

Động thái này cũng tác động tới toàn ngành AI. Đối thủ OpenAI đã phải hạn chế phạm vi phát hành mô hình GPT-5.6 sau sức ép từ chính quyền Tổng thống Trump. Tổng Giám đốc Sam Altman cho biết, theo yêu cầu của Chính phủ Mỹ, OpenAI sẽ trước tiên cung cấp phiên bản xem trước của mô hình 5.6 Sol cho một số đối tác được chính quyền phê duyệt trước khi mở rộng phát hành.

Việc nới lỏng các hạn chế đối với Fable 5 cũng góp phần giảm bớt căng thẳng trong mối quan hệ vốn không mấy thuận lợi giữa Anthropic và chính quyền Trump. Công ty hiện đang kiện Bộ Quốc phòng Mỹ sau khi Bộ trưởng Pete Hegseth hồi tháng 3 xếp Anthropic vào danh sách rủi ro chuỗi cung ứng sau quá trình đàm phán lại hợp đồng không thành công.