Mỹ siết chặt xuất khẩu chip AI, biến đầu tư và an ninh thành “điều kiện vàng”

Các quan chức Mỹ đang xem xét một khung quy định mới về xuất khẩu chip trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó cân nhắc yêu cầu các quốc gia nước ngoài đầu tư vào các trung tâm dữ liệu AI tại Mỹ hoặc cung cấp các bảo đảm an ninh như điều kiện để cấp phép xuất khẩu từ 200,000 chip trở lên, theo tài liệu mà Reuters tiếp cận.

Khung quy định này vẫn chưa hoàn thiện và có thể thay đổi. Nếu được áp dụng, đây sẽ là nỗ lực đầu tiên kể từ khi chính quyền của Tổng thống Donald Trump hủy bỏ quy tắc phổ biến AI trước đó, nhằm kiểm soát dòng chảy chip AI đến các đồng minh và đối tác. Quy tắc cũ của Trump nhằm duy trì cơ sở hạ tầng AI tại Mỹ và định tuyến phần lớn giao dịch mua qua một số công ty điện toán đám mây của Mỹ.

Theo đề xuất mới, chính quyền Trump sẽ có đòn bẩy lớn để đàm phán các khoản đầu tư vào Mỹ, một trong những ưu tiên hàng đầu, khi quyết định số lượng chip AI cấp cho từng quốc gia. Đây là sự khác biệt đáng kể so với cách tiếp cận của cựu Tổng thống Joe Biden, vốn miễn trừ hầu hết các hạn chế cho các đồng minh thân cận. Các quốc gia bị liệt vào danh sách đen, như Nga, sẽ vẫn không được cấp chip AI. Trung Quốc, vốn được phép nhận các chip AI tiên tiến thứ hai của Nvidia hồi tháng 12, đã trì hoãn các lô hàng vì các yêu cầu an ninh quốc gia.

Tài liệu Reuters tiếp cận cho thấy, ngay cả các cài đặt nhỏ dưới 1,000 chip cũng có thể cần giấy phép. Để đủ điều kiện miễn trừ, các nhà xuất khẩu như Nvidia hoặc Advanced Micro Devices (AMD) sẽ phải giám sát các chip, và người nhận phải cam kết sử dụng phần mềm ngăn chặn việc kết nối chip thành các 'cluster', tức các nhóm chip lớn. Các công ty nước ngoài muốn có tới 100,000 chip sẽ phải cung cấp các bảo đảm từ chính phủ đến chính phủ, với một số chuyến thăm từ quan chức kiểm soát xuất khẩu Mỹ khi cài đặt lên tới 200.000 chip. Theo tài liệu, Ả Rập Saudi đã được yêu cầu cung cấp các bảo đảm này để mua chip tiên tiến.

“Quy định này có thể giúp chính phủ Mỹ ngăn chặn việc chuyển hướng chip sang Trung Quốc và đảm bảo an toàn cho các siêu máy tính AI mạnh mẽ nhất,” Saif Khan, cựu quan chức an ninh quốc gia trong chính quyền Biden hiện tại làm việc tại Viện Tiến bộ ở Washington, nhận định. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng các yêu cầu giấy phép quá rộng và áp dụng toàn cầu, dấy lên lo ngại rằng chính quyền có thể dùng biện pháp kiểm soát này như đòn bẩy đàm phán với đồng minh thay vì vì mục tiêu an ninh.

Bộ Thương mại Mỹ xác nhận đang thảo luận các quy định mới, nhưng khẳng định chúng sẽ khác với khung quy định “gánh nặng, vượt quá giới hạn và tai hại” được đề xuất dưới thời Biden. Thay vào đó, bộ này hướng tới mô hình hợp tác, trong đó cả hai quốc gia đồng ý đầu tư vào Mỹ. “Bộ Thương mại cam kết thúc đẩy xuất khẩu an toàn của hệ thống công nghệ Mỹ. Chúng tôi đã thành công trong việc thúc đẩy xuất khẩu thông qua các thỏa thuận lịch sử ở Trung Đông và hiện đang thảo luận nội bộ về cách chính thức hóa phương pháp này,” bộ cho biết.

Bản dự thảo không đề cập tới trọng số mô hình – các tham số quan trọng của hệ thống AI mà các công ty như OpenAI và Anthropic bảo vệ nghiêm ngặt như bí mật cạnh tranh. Dưới quy tắc của Biden, các hạn chế đã được đặt ra với trọng số mô hình để đảm bảo AI tiên tiến được phát triển và triển khai trong môi trường an toàn và đáng tin cậy.

Nhà Trắng chưa phản hồi yêu cầu bình luận. Nvidia và AMD cũng chưa trả lời các yêu cầu bình luận từ Reuters.