Mỹ tạm hoãn thuế khoáng sản quan trọng, ưu tiên đàm phán quốc tế

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết vào thứ Tư rằng ông đã quyết định tạm thời không áp thuế đối với đất hiếm, lithium và các khoáng sản quan trọng khác. Thay vào đó, ông yêu cầu chính quyền của mình tìm kiếm và mở rộng nguồn cung từ các đối tác thương mại quốc tế.

Động thái này đồng nghĩa với việc trì hoãn các quyết định áp thuế vốn có thể gây thêm xáo trộn cho nền kinh tế Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh Tòa án Tối cao đang xem xét các vấn đề pháp lý liên quan. Việc thừa nhận rằng Mỹ vẫn còn rất xa mới có thể tự chủ hoàn toàn về nguồn cung khoáng sản quan trọng có thể khiến ngành khai khoáng trong nước không hài lòng.

Ông Trump cho biết ông đã chỉ đạo Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer và Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick “bắt đầu đàm phán với các đối tác thương mại nhằm điều chỉnh hoạt động nhập khẩu các khoáng sản quan trọng, bảo đảm rằng việc nhập khẩu này sẽ không đe dọa đến an ninh quốc gia của Mỹ.”

Theo Trump, các cuộc đàm phán nên hướng tới việc thiết lập giá sàn đối với khoáng sản quan trọng – một đề xuất mà các công ty khai khoáng và nhiều nhà hoạch định chính sách phương Tây đã kêu gọi từ lâu. Các đại diện từ Mỹ và một số nền kinh tế lớn khác, trong đó có Úc, đã gặp nhau tại Washington vào đầu tuần này để thảo luận về khả năng triển khai các cơ chế như vậy.

Tổng thống cho biết nếu các cuộc đàm phán do Greer và Lutnick dẫn dắt không đạt kết quả, ông sẽ cân nhắc áp đặt mức giá nhập khẩu tối thiểu đối với khoáng sản quan trọng, hoặc “có thể thực hiện các biện pháp khác”, dù không nêu rõ chi tiết.

Trump về cơ bản đã đồng thuận với khuyến nghị của Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick. Trước đó, vào tháng 4 năm ngoái, Lutnick đã tiến hành một cuộc điều tra theo Điều 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962, và đến tháng 10 đã trình bày các kết luận lên tổng thống.

Báo cáo của Lutnick kết luận rằng Mỹ đang “phụ thuộc quá mức vào các nguồn cung nước ngoài” đối với khoáng sản quan trọng, thiếu khả năng tiếp cận các chuỗi cung ứng an toàn, đồng thời phải đối mặt với “biến động giá không bền vững” của các nguyên liệu này. Theo báo cáo, những yếu tố đó đang tạo ra “một lỗ hổng an ninh quốc gia nghiêm trọng, có thể bị các tác nhân nước ngoài khai thác.”

Hiện vẫn chưa rõ vì sao ông Trump phải đến tháng này mới hành động dựa trên các kết luận trong báo cáo của Lutnick.

Trung Quốc hiện là nhà sản xuất hàng đầu thế giới đối với hơn một nửa trong số 54 loại khoáng sản quan trọng, đồng thời là một trong những trung tâm tinh chế lớn nhất toàn cầu. Trong năm qua, Bắc Kinh đã hạn chế xuất khẩu một số khoáng sản trong bối cảnh căng thẳng thương mại với Washington.

“Việc khai thác một loại khoáng sản trong nước sẽ không bảo vệ an ninh quốc gia của Mỹ nếu nước Mỹ vẫn phải phụ thuộc vào một quốc gia nước ngoài để chế biến khoáng sản đó,” Trump nhấn mạnh trong phát biểu của mình.