Mỹ và Iran nhất trí ngừng tấn công, nối lại đàm phán

"Các cuộc đàm phán kỹ thuật sẽ tiếp tục đối với toàn bộ các nội dung trong Biên bản ghi nhớ (MOU). Hai bên sẽ tạm dừng các hoạt động quân sự và tàu thuyền có thể lưu thông tự do trở lại," quan chức này cho biết, đề cập đến bản ghi nhớ gồm 14 điểm được ký ngày 17/6 nhằm mở lại Eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải.

Trước đó, Axios là đơn vị đầu tiên đưa tin về việc hai bên chấm dứt các hành động quân sự, dẫn lời một quan chức cấp cao của Mỹ. Theo nguồn tin này, các cuộc đàm phán sẽ được nối lại vào ngày thứ Ba tại Qatar.

Việc quay trở lại bàn đàm phán diễn ra sau nhiều ngày giao tranh leo thang kể từ khi một tên lửa của Iran đánh trúng một tàu chở hàng tại Eo biển Hormuz hôm thứ Năm. Sau vụ việc, cả Mỹ và Iran đều cáo buộc đối phương vi phạm lệnh ngừng bắn tạm thời được thiết lập từ ngày 17/6.

Rạng sáng Chủ nhật, Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại Kuwait và Bahrain, chỉ ít giờ sau khi Tổng thống Donald Trump cảnh báo rằng Iran sẽ "không còn tồn tại" nếu không tuân thủ thỏa thuận chấm dứt chiến sự.

Trong khi đó, Israel cho biết quân đội nước này tiếp tục không kích lực lượng Hezbollah được Iran hậu thuẫn tại Lebanon trong ngày Chủ nhật, phá hủy các cơ sở hạ tầng ngầm của nhóm này tại một ngôi làng ở miền Nam Lebanon. Cuộc không kích diễn ra chỉ một ngày sau đợt tấn công trước đó và ngay sau khi Israel đạt được thỏa thuận ngừng bắn mới với Lebanon hôm thứ Sáu. Iran tuyên bố giao tranh tại Lebanon phải chấm dứt nếu muốn duy trì thỏa thuận hòa bình rộng hơn.

Trước đó, quân đội Mỹ cũng xác nhận đã tiến hành thêm các cuộc không kích nhằm vào Iran, chỉ vài giờ sau khi một tàu chở dầu bị tấn công tại Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới, nơi phần lớn hoạt động lưu thông đã bị gián đoạn trong suốt thời gian xung đột.

"Có thể sẽ đến lúc chúng ta không thể tiếp tục kiềm chế và buộc phải hoàn tất bằng biện pháp quân sự những gì chúng ta đã khởi đầu rất thành công," Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội trước khi Axios đăng tải thông tin về việc ngừng giao tranh.

"Nếu điều đó xảy ra, Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ không còn tồn tại," ông nói thêm.

Thỏa thuận hòa bình tiếp tục đối mặt nhiều thách thức

Thỏa thuận hòa bình tạm thời gồm 14 điểm được xây dựng nhằm chấm dứt cuộc xung đột do Mỹ và Israel phát động từ ngày 28/2, đồng thời mở lại Eo biển Hormuz trong khi các bên tiếp tục đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran và các vấn đề khác.

Một vòng đàm phán do Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf chủ trì đã diễn ra tại Thụy Sĩ cách đây một tuần. Sau cuộc gặp, Washington đã nới lỏng một số biện pháp trừng phạt đối với Tehran. Tuy nhiên, giao tranh sau đó lại bùng phát và ngày càng dữ dội.

Khoảng một giờ sau tuyên bố của ông Trump, quân đội Kuwait cho biết hệ thống phòng không của nước này đã được kích hoạt để đối phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái. Bahrain cũng thông báo còi báo động đã vang lên trên toàn quốc.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố hải quân và không quân của lực lượng này đã tiến hành các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại Kuwait và Bahrain.

IRGC cáo buộc các cuộc không kích của Mỹ đã vi phạm lệnh ngừng bắn và cảnh báo điều này sẽ "khiến toàn bộ tiến trình ngoại giao bị chấm dứt". Bộ tư lệnh hải quân của lực lượng này cũng tuyên bố các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực sẽ phải "trải qua địa ngục trong những ngày tới".

Một quan chức Mỹ xác nhận với Reuters rằng Iran đã nhắm mục tiêu vào các cơ sở quân sự của Mỹ. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại chưa ghi nhận thương vong hay thiệt hại đáng kể đối với lực lượng và căn cứ của Mỹ tại Trung Đông, dù tình hình vẫn đang tiếp tục diễn biến.

Vài giờ sau, còi báo động lại vang lên lần thứ hai tại Bahrain. Giới chức nước này cho biết một cuộc tấn công của Iran đã làm hư hại một tòa nhà dân cư tại tỉnh Muharraq nhưng không gây thương vong. Bahrain đã kêu gọi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc triệu tập cuộc họp khẩn để xem xét trách nhiệm của Iran.

Quân đội Kuwait cũng cho biết đã đánh chặn thành công hai tên lửa đạn đạo và không ghi nhận thiệt hại hay thương vong.

Trong một diễn biến khác, Qatar thông báo một công dân nước này đã thiệt mạng sau khi bị mảnh đạn bắn trúng trên một con tàu mất tích từ hôm thứ Bảy. Một người khác bị thương trong vụ việc mà Bộ Nội vụ Qatar cho biết xảy ra do "các hoạt động quân sự trong khu vực", nhưng không nêu rõ địa điểm cũng như không quy trách nhiệm cho bất kỳ bên nào.