Mỹ và Israel không thể che giấu bất đồng về Iran
Diệu Linh
Junior Editor
Việc Tổng thống Donald Trump nổi giận với Thủ tướng Benjamin Netanyahu trong cuộc điện đàm ngày 1/6 không phải điều khó hiểu. Chỉ ít ngày sau, Israel và Iran lại tiến gần tới một vòng leo thang quân sự mới, đe dọa nỗ lực chấm dứt xung đột của Washington.
Trọng tâm bất đồng nằm ở cách hiểu về thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran hồi tháng 4. Israel cho rằng thỏa thuận không áp dụng với Lebanon nên vẫn có quyền tấn công Hezbollah, trong khi Iran khẳng định Lebanon là một phần của cùng cuộc chiến.
Israel từ lâu xem Hezbollah là công cụ của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), lực lượng bị cáo buộc đứng sau mạng lưới các nhóm vũ trang đồng minh như Hamas, Hezbollah và Houthi. Theo quan điểm của Israel, chính mạng lưới này đã góp phần dẫn tới các cuộc tấn công ngày 7/10/2023.
Những động thái gần đây của Hezbollah và Houthi được xem là thông điệp từ Tehran rằng cái gọi là “Trục Kháng chiến” vẫn còn nguyên sức ảnh hưởng. Đáng chú ý, các hành động này chủ yếu nhằm vào Israel, qua đó làm nổi bật khác biệt lợi ích giữa Tel Aviv và Washington.
Iran gần đây phát tín hiệu sẵn sàng chấm dứt các cuộc tấn công nếu Israel ngừng không kích các vị trí của Hezbollah tại Beirut. Điều này đặt ông Netanyahu trước lựa chọn khó khăn: tuân theo mong muốn của ông Trump và kiềm chế chiến dịch quân sự, hay tiếp tục gia tăng sức ép với Hezbollah bất chấp cảnh báo từ Tehran.
Tình thế càng phức tạp khi Hezbollah được cho là đã khôi phục một phần năng lực quân sự, trong khi dư luận Israel vẫn ủng hộ mạnh mẽ việc tiếp tục chiến dịch tại Lebanon.
Những sai lầm chiến lược của chính phủ Netanyahu, từ cách xử lý vấn đề Hamas đến việc thiếu một kế hoạch chính trị dài hạn cho Gaza và Lebanon, đã khiến Israel rơi vào thế khó dù đạt được nhiều thành công quân sự.
Theo cựu Thủ tướng Ehud Barak, niềm tin rằng quân đội Israel có thể xóa sổ hoàn toàn Hezbollah chỉ bằng sức mạnh quân sự là một “ảo tưởng nguy hiểm”, điều đã được chứng minh qua nhiều chiến dịch thất bại trước đây tại Lebanon.
Trong bối cảnh hiện tại, Israel có ít lựa chọn khả thi. Kỳ vọng vào sự sụp đổ nhanh chóng của chính quyền Iran là khó thực tế, trong khi một chiến lược gây sức ép quân sự lâu dài cũng không phù hợp với lợi ích của Mỹ, các đồng minh vùng Vịnh và kinh tế toàn cầu.
Nếu không có bước ngoặt lớn, Israel có thể phải chấp nhận một thỏa thuận hòa bình trong đó Iran vẫn duy trì được ảnh hưởng đáng kể trong khu vực. Theo tác giả, niềm tin rằng một cuộc chiến ngắn với Iran có thể mang lại lợi ích chính trị cho ông Netanyahu trước cuộc bầu cử sắp tới có thể đã là một tính toán sai lầm.
Bloomberg