Mỹ – Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ trị giá 2 tỷ USD, chuyển hướng nguồn cung khỏi Trung Quốc

Caracas và Washington đã đạt được một thỏa thuận cho phép xuất khẩu dầu thô Venezuela sang Mỹ với giá trị lên tới 2 tỷ USD, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết hôm thứ Ba. Đây được xem là một bước thương lượng then chốt, giúp chuyển hướng nguồn cung dầu khỏi Trung Quốc, đồng thời hỗ trợ Venezuela tránh phải cắt giảm sản lượng sâu hơn.

Thỏa thuận này phát đi tín hiệu rõ ràng rằng chính phủ Venezuela đang đáp ứng yêu cầu của ông Trump, theo đó nước này phải mở cửa ngành dầu khí cho các công ty Mỹ nếu không muốn đối mặt với nguy cơ Mỹ gia tăng can thiệp quân sự. Trước đó, ông Trump tuyên bố ông muốn Chủ tịch lâm thời Delcy Rodriguez trao cho Mỹ và các doanh nghiệp tư nhân Mỹ “toàn quyền tiếp cận” lĩnh vực dầu mỏ Venezuela.

Hiện Venezuela đang có hàng triệu thùng dầu đã được chất lên tàu chở dầu hoặc lưu trữ trong các bể chứa nhưng chưa thể xuất khẩu do lệnh phong tỏa mà chính quyền Trump áp đặt từ giữa tháng 12.

Lệnh phong tỏa này là một phần trong chiến dịch gây sức ép ngày càng gia tăng của Mỹ đối với chính quyền Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, đỉnh điểm là việc lực lượng Mỹ bắt giữ ông vào cuối tuần qua. Các quan chức cấp cao của Venezuela gọi vụ việc này là một hành động “bắt cóc” và cáo buộc Washington tìm cách chiếm đoạt trữ lượng dầu khổng lồ của quốc gia Nam Mỹ.

Theo bài đăng của Trump trên mạng xã hội, Venezuela sẽ “bàn giao” từ 30 đến 50 triệu thùng “dầu bị trừng phạt” cho Mỹ.

“Số dầu này sẽ được bán theo giá thị trường, và khoản tiền thu được sẽ do tôi, với tư cách là Tổng thống Mỹ, trực tiếp quản lý để đảm bảo được sử dụng vì lợi ích của người dân Venezuela và Mỹ,” ông viết.

Tổng thống Trump cho biết Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright sẽ chịu trách nhiệm triển khai thỏa thuận, đồng thời nói thêm rằng dầu thô sẽ được lấy trực tiếp từ các tàu chở dầu và vận chuyển thẳng đến các cảng của Mỹ.

Việc cung cấp lượng dầu đang bị mắc kẹt này cho Mỹ ban đầu có thể đòi hỏi Venezuela phải điều chỉnh lại các lô hàng vốn dự kiến xuất sang Trung Quốc. Trung Quốc đã là khách hàng lớn nhất của dầu thô Venezuela trong suốt thập kỷ qua, đặc biệt kể từ khi Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với các công ty giao dịch dầu với Venezuela vào năm 2020.

“Ông Trump muốn thỏa thuận này được triển khai càng sớm càng tốt để ông có thể coi đó là một chiến thắng lớn,” một nguồn tin trong ngành dầu mỏ cho biết.

Các quan chức chính phủ Venezuela và tập đoàn dầu khí quốc gia PDVSA hiện chưa đưa ra bình luận.

Giá dầu thô Mỹ giảm hơn 1.5% sau thông báo của ông Trump, do thị trường dự báo thỏa thuận sẽ làm gia tăng lượng dầu Venezuela xuất khẩu sang Mỹ.

Hiện toàn bộ dòng dầu Venezuela vào Mỹ đang được kiểm soát bởi Chevron – đối tác liên doanh chủ chốt của PDVSA – theo một giấy phép do chính phủ Mỹ cấp.

Chevron, công ty đã xuất khẩu từ 100,000 đến 150,000 thùng dầu Venezuela mỗi ngày sang Mỹ, là doanh nghiệp duy nhất liên tục bốc dỡ và vận chuyển dầu từ quốc gia Nam Mỹ này trong những tuần gần đây, ngay cả khi lệnh phong tỏa vẫn còn hiệu lực.

Hiện vẫn chưa rõ liệu Venezuela có được tiếp cận nguồn doanh thu từ các lô dầu này hay không, do các biện pháp trừng phạt đã khiến PDVSA bị loại khỏi hệ thống tài chính toàn cầu, tài khoản ngân hàng bị đóng băng và không thể thực hiện các giao dịch bằng đồng USD.

Venezuela đã bán loại dầu thô chủ lực Merey với mức chiết khấu khoảng 22 USD/thùng so với giá Brent khi giao tại các cảng trong nước, khiến giá trị thỏa thuận được ước tính vào khoảng 1.9 tỷ USD.

Bà Delcy Rodriguez, người vừa tuyên thệ nhậm chức Chủ tịch lâm thời hôm thứ Hai, cũng đang chịu các lệnh trừng phạt của Mỹ từ năm 2018 với cáo buộc làm suy yếu nền dân chủ.

Trong tuần này, các quan chức Mỹ và Venezuela đã thảo luận về các cơ chế bán dầu có thể bao gồm hình thức đấu giá, cho phép các người mua Mỹ quan tâm tham gia đấu thầu các lô hàng. Đồng thời, Mỹ cũng xem xét cấp giấy phép cho các đối tác kinh doanh của PDVSA, qua đó có thể dẫn tới các hợp đồng cung ứng dầu.

Trong quá khứ, các giấy phép như vậy từng cho phép các đối tác liên doanh và khách hàng của PDVSA – bao gồm Chevron, Reliance của Ấn Độ, China National Petroleum Corporation (CNPC) của Trung Quốc, cùng các tập đoàn châu Âu như Eni và Repsol – tiếp cận dầu thô Venezuela để tinh chế hoặc bán lại cho bên thứ ba.

Trong tuần này, một số doanh nghiệp trong nhóm trên đã bắt đầu chuẩn bị tiếp nhận các lô dầu Venezuela trở lại, theo hai nguồn tin độc lập.

Mỹ và Venezuela cũng đã thảo luận khả năng sử dụng dầu thô Venezuela cho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược của Mỹ trong tương lai, dù ông Trump không đề cập đến khả năng này trong phát biểu của mình.

Bộ trưởng Nội vụ Mỹ Doug Burgum cho biết hôm thứ Ba rằng việc gia tăng dòng chảy dầu nặng từ Venezuela tới vùng Vịnh Mỹ sẽ là “tin vui lớn” đối với an ninh việc làm, triển vọng giá xăng dầu tại Mỹ cũng như nền kinh tế Venezuela.

“Venezuela hiện có một cơ hội thực sự để thu hút vốn và tái thiết nền kinh tế,” ông nói với Fox News khi được hỏi về các cuộc đàm phán xuất khẩu dầu. “Với công nghệ và sự hợp tác từ Mỹ, Venezuela hoàn toàn có thể được chuyển đổi.”

Các nhà máy lọc dầu ven Vịnh Mỹ có khả năng xử lý dầu nặng của Venezuela và từng nhập khẩu khoảng 500,000 thùng/ngày trước khi Washington áp đặt các lệnh trừng phạt năng lượng đầu tiên.

Do hạn chế về khả năng lưu trữ trong bối cảnh phong tỏa xuất khẩu, PDVSA đã buộc phải cắt giảm sản lượng. Nếu không thể sớm xuất khẩu lượng dầu tồn kho, tập đoàn này sẽ phải tiếp tục giảm sản lượng sâu hơn, một nguồn tin cho biết.

Thị trường dầu mỏ đã phản ứng ngay với thông tin về các cuộc đàm phán. Trong phiên thứ Ba, chênh lệch giá của một số loại dầu nặng tại vùng Vịnh Mỹ đã giảm khoảng 50 cent mỗi thùng trước triển vọng nguồn cung dầu Venezuela tăng trở lại.