Netanyahu đối mặt cơn giận dữ của cử tri sau thỏa thuận Mỹ - Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lựa chọn chấm dứt các cuộc chiến tại Iran và Lebanon trước khi những mục tiêu chiến lược mà Israel đề ra được hoàn thành. Điều này khiến tuyên bố của Netanyahu hồi tháng 3 rằng Israel đang "thay đổi bộ mặt Trung Đông" ngày càng bị xem là thiếu thực chất.

Ngoài các cáo buộc tham nhũng, tranh cãi chính trị trong nước và chỉ trích liên quan đến những thất bại an ninh trước cuộc tấn công của Hamas ngày 7/10/2023, Netanyahu giờ đây còn phải đối mặt với đánh giá của cử tri về cách ông xử lý các cuộc chiến cũng như quan hệ với Mỹ – đồng minh quan trọng nhất của Israel.

Dù các cuộc thăm dò cho thấy liên minh cánh hữu cầm quyền có nguy cơ thất bại, nhiều người Israel vẫn không loại trừ khả năng Netanyahu tiếp tục xây dựng được một liên minh mới, như ông từng nhiều lần làm trong sự nghiệp chính trị kéo dài hơn ba thập niên.

Thành công quân sự nhưng thiếu chiến thắng lâu dài

Đảng Likud mô tả Netanyahu là nhà lãnh đạo cứng rắn về an ninh, người ngăn chặn việc thành lập một nhà nước Palestine và thúc đẩy các chiến dịch nhằm vào Iran cùng các lực lượng đồng minh của Tehran trong khu vực.

Tuy nhiên, hình ảnh này đã bị tổn hại nghiêm trọng sau cuộc tấn công của Hamas. Nhiều nhà phê bình cho rằng chính phủ Netanyahu đã đánh giá thấp mối đe dọa từ Hamas và phân tán sự chú ý an ninh khỏi khu vực biên giới Gaza.

Mặc dù phần lớn người dân Israel ban đầu ủng hộ chiến dịch quân sự tại Gaza, ngày càng nhiều ý kiến chỉ trích cho rằng chính phủ thiếu một chiến lược rõ ràng để đạt được mục tiêu cuối cùng. Các gia đình con tin và một số tướng lĩnh nổi tiếng cũng công khai bày tỏ sự bất mãn.

Israel đạt được nhiều thành công quân sự, trong đó có việc tiêu diệt thủ lĩnh Hezbollah Hassan Nasrallah và lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. Tuy nhiên, Hamas vẫn duy trì quyền kiểm soát phần lớn Gaza, Hezbollah vẫn tồn tại ở Lebanon và chính quyền Hồi giáo tại Iran chưa bị suy yếu như kỳ vọng.

Lãnh đạo phe đối lập Yair Lapid cho rằng Netanyahu đã không đạt được các mục tiêu chiến tranh. Trong khi đó, Thủ tướng Israel phản bác rằng những chỉ trích này làm lu mờ các thành quả an ninh của đất nước và khẳng định Israel đã hành động kịp thời để ngăn chặn nguy cơ hạt nhân từ Iran.

Áp lực quốc tế và quan hệ với Mỹ

Chiến dịch quân sự tại Gaza đã khiến Israel đối mặt với làn sóng chỉ trích mạnh mẽ trên trường quốc tế. Netanyahu cũng là đối tượng của lệnh bắt giữ từ International Criminal Court liên quan đến các cáo buộc tội ác chiến tranh, dù ông bác bỏ hoàn toàn những cáo buộc này.

Trong nhiều năm, Netanyahu nỗ lực duy trì sự ủng hộ của phương Tây dành cho Israel nhưng đồng thời cũng thường xuyên xảy ra bất đồng với các lãnh đạo Mỹ. Gần đây, ngay cả Tổng thống Trump – người được xem là đồng minh thân cận nhất của ông tại Washington – cũng công khai chỉ trích cách Israel xử lý cuộc xung đột.

Quan hệ ngày càng chặt chẽ giữa Netanyahu với đảng Cộng hòa cũng khiến sự ủng hộ lưỡng đảng truyền thống dành cho Israel tại Mỹ suy giảm đáng kể.

Di sản gây tranh cãi

Là thủ tướng tại vị lâu nhất trong lịch sử Israel, Netanyahu từng kỳ vọng để lại dấu ấn thông qua Abraham Accords, chuỗi thỏa thuận bình thường hóa quan hệ giữa Israel và một số quốc gia Arab.

Ông muốn xây dựng hòa bình với thế giới Arab mà không cần chấp nhận yêu cầu thành lập nhà nước Palestine. Tuy nhiên, cuộc tấn công của Hamas năm 2023 và cuộc chiến sau đó đã làm đảo lộn chiến lược này.

Trong bối cảnh hình ảnh của Israel tại phương Tây suy giảm và các cuộc chiến vẫn chưa mang lại kết quả mang tính quyết định, di sản chính trị của Netanyahu đang trở thành chủ đề tranh cãi gay gắt hơn bao giờ hết. Nhiều cử tri sẽ coi cuộc bầu cử sắp tới là cơ hội để đưa ra phán quyết cuối cùng về nhà lãnh đạo đã định hình chính trường Israel trong gần ba thập niên.