Nhà đầu tư hoài nghi về đợt phát hành trái phiếu chất lượng cao của SpaceX

Tuần trước, Moody’s cũng trao cho SpaceX của Elon Musk mức xếp hạng Baa1 tương tự, dù công ty có lịch sử tài chính công khai hạn chế, liên tục ghi nhận dòng tiền tự do âm và vẫn còn nhiều năm đầu tư vốn quy mô lớn phía trước.

Động thái này phần nào phản ánh mức độ tin tưởng rất lớn của thị trường tín dụng đối với Elon Musk và các tham vọng đầy tham vọng của ông, từ tên lửa tái sử dụng, mạng lưới vệ tinh toàn cầu, trí tuệ nhân tạo cho đến các trung tâm dữ liệu ngoài không gian. Các nhà đầu tư trái phiếu đang sẵn sàng cung cấp cho SpaceX khoảng 20 tỷ USD vốn vay, thậm chí có thể nhiều hơn, ngay trong tuần này.

Trên thị trường cổ phiếu, việc định giá dựa trên kỳ vọng tăng trưởng mạnh là điều phổ biến. Tuy nhiên, điều này hiếm gặp hơn nhiều trên thị trường trái phiếu đầu tư, nơi các tiêu chí quan trọng thường là dòng tiền ổn định, đòn bẩy tài chính hợp lý và lợi suất bền vững.

Sal Naro, Giám đốc đầu tư của Coherence Credit Strategies, nhận định SpaceX có thể là cơ hội hấp dẫn trên thị trường cổ phiếu trong 10-20 năm tới. Tuy nhiên, ở góc độ trái phiếu, ông cho rằng các tổ chức xếp hạng đang dành cho công ty quá nhiều dư địa dựa trên những kỳ vọng về các sự kiện có thể diễn ra trong tương lai gần và trung hạn.

Đối với Moody’s, cũng như S&P Global Ratings và Fitch Ratings, cơ sở để trao xếp hạng đầu tư nằm ở những lợi thế mà ít doanh nghiệp khác có được. SpaceX hiện là nhà cung cấp dịch vụ phóng tên lửa hàng đầu, giữ vai trò quan trọng trong chương trình không gian của Mỹ, sở hữu mạng lưới vệ tinh Starlink mang lại doanh thu định kỳ hàng tỷ USD và có khả năng tiếp cận nguồn thanh khoản lớn để tài trợ cho các kế hoạch phát triển AI.

Dù vậy, SpaceX vẫn thiếu nhiều đặc điểm thường thấy ở các doanh nghiệp được xếp hạng tín nhiệm cao. Công ty đang chi tiêu mạnh, dòng tiền âm và phụ thuộc đáng kể vào tăng trưởng trong tương lai để hiện thực hóa các mục tiêu tài chính.

S&P, đơn vị xếp hạng SpaceX ở mức BBB, thấp hơn một bậc so với Moody’s, dự báo công ty sẽ tiếp tục ghi nhận dòng tiền âm đến năm 2030. Mức thâm hụt dòng tiền được dự báo tăng mạnh từ năm tới và tiếp tục gia tăng vào năm 2028. Để bù đắp khoảng trống tài chính này, SpaceX được cho là sẽ đẩy mạnh vay nợ, với tổng dư nợ có thể lên tới 132 tỷ USD vào năm 2028, từ mức gần như bằng 0 hiện nay sau khi điều chỉnh tiền mặt và nghĩa vụ thuê tài sản.

Ông Naveen Sarma, chuyên gia phân tích chính của S&P phụ trách hồ sơ SpaceX, cho biết việc cân bằng giữa các rủi ro tài chính và vị thế thị trường của công ty đã tạo nên một trong những cuộc thảo luận xếp hạng phức tạp nhất trong 20 năm làm việc của ông tại S&P.

Nhà đầu tư cần một “bước nhảy niềm tin”

Ross Pamphilon, Giám đốc đầu tư trái phiếu tại Impax Asset Management, cho rằng SpaceX đang đề nghị nhà đầu tư tài trợ cho một doanh nghiệp vừa rất mạnh nhưng cũng rất khó định lượng.

Theo ông, SpaceX hiện là doanh nghiệp có dòng tiền tự do âm lớn, phải chi tiêu mạnh cho AI thông qua xAI, trong khi vẫn sở hữu mảng vệ tinh Starlink có vị thế vững chắc. Bên cạnh đó còn là những tham vọng dài hạn liên quan đến trung tâm dữ liệu ngoài không gian, kết nối toàn cầu và tối ưu hóa năng lượng.

Ông cho biết đây là những câu chuyện hấp dẫn nhưng đòi hỏi nhà đầu tư phải đặt niềm tin đáng kể vào khả năng hiện thực hóa các mục tiêu đó.

Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề, mức định giá trái phiếu vẫn đang được hoàn thiện. Một số nhà đầu tư nhận được tín hiệu ban đầu cho thấy lô trái phiếu kỳ hạn 10 năm có thể được chào bán với mức chênh lệch lợi suất khoảng 130-135 bps so với trái phiếu tham chiếu.

Tuy nhiên, diễn biến trên thị trường cổ phiếu đang khiến việc định giá trở nên khó khăn hơn. Cổ phiếu SpaceX đã giảm 16% trong phiên thứ Hai, khiến giá trị vốn hóa thị trường bốc hơi khoảng 400 tỷ USD và làm dấy lên thêm những nghi ngờ về một trong các điểm hấp dẫn chính của thương vụ, đó là lớp đệm vốn chủ sở hữu rất lớn phía dưới các trái chủ.

Dù vậy, nhiều nhà đầu tư tín dụng vẫn đánh giá cao triển vọng dài hạn của công ty. Họ không mua trái phiếu SpaceX vì doanh nghiệp này hiện đã giống một công ty tín nhiệm cao truyền thống. Ngay cả sau đợt giảm giá, vốn hóa của SpaceX vẫn quanh 2.000 tỷ USD.

Theo John Lloyd, Giám đốc toàn cầu mảng tín dụng đa ngành tại Janus Henderson Investors, SpaceX gần như không có nhiều đối thủ đáng gờm trong lĩnh vực phóng tên lửa. Đồng thời, phần lớn chi tiêu vốn hiện tại đang được đầu tư vào những dự án có khả năng tạo ra lợi nhuận trong tương đối ngắn hạn.

Ông cho rằng nếu Elon Musk hoàn thành được khoảng 75% những gì đã đề ra, xếp hạng tín nhiệm của SpaceX hoàn toàn có thể được nâng lên trong tương lai và công ty sẽ ngày càng giống các tập đoàn công nghệ quy mô siêu lớn hiện nay.