Ông Trump chưa có dấu hiệu chuyển trọng tâm sang kinh tế

Cùng ngày tái khẳng định ủng hộ một thỏa thuận với Iran nhằm chấm dứt xung đột, ông Trump lại hướng sự chú ý tới Đồi Capitol. Tuy nhiên, thay vì thúc đẩy các biện pháp giải quyết ưu tiên hàng đầu của cử tri là chi phí sinh hoạt quá cao, ông tiếp tục khôi phục chiến dịch gây sức ép nhằm thay đổi cách 50 bang và Washington DC quản lý bầu cử – một vấn đề hầu như không nằm trong mối quan tâm của đa số cử tri ngoài các cộng đồng MAGA trên mạng xã hội.

Trọng tâm của ông Trump là thông qua một phiên bản nghiêm ngặt hơn của Đạo luật SAVE America, yêu cầu cử tri phải xuất trình giấy tờ tùy thân và bằng chứng quốc tịch khi bỏ phiếu, đồng thời hạn chế đáng kể hình thức bỏ phiếu qua thư cùng nhiều thay đổi khác trong luật bầu cử.

Thậm chí, Tổng thống đã trì hoãn việc phê chuẩn ông Jay Clayton thay thế bà Tulsi Gabbard làm Giám đốc Tình báo Quốc gia nhằm gây sức ép buộc các thượng nghị sĩ Cộng hòa ủng hộ dự luật này. Điều đó diễn ra bất chấp việc đề cử ông Clayton nhận được sự đồng thuận từ các nghị sĩ Cộng hòa và nhiều nghị sĩ Dân chủ chủ chốt tại Thượng viện. Hiện ông Trump cho phép Bill Pulte giữ vai trò lãnh đạo tạm quyền, một động thái bị nhiều thượng nghị sĩ Cộng hòa phản đối, như một đòn bẩy để vận động sự ủng hộ.

Ông Trump cũng đang gắn việc gia hạn Điều khoản 702 của Đạo luật Giám sát Tình báo Nước ngoài (FISA) – công cụ giám sát quan trọng được ban hành sau sự kiện 11/9 – với các mục tiêu chính trị khác.

Dĩ nhiên, một tổng thống có thể xử lý nhiều vấn đề cùng lúc. Tuy nhiên, ông Trump vẫn từ chối thừa nhận rằng nền kinh tế đang gặp bất kỳ khó khăn nào, dù là về khả năng chi trả hay các khía cạnh khác.

“Từ ‘khả năng chi trả’ là một từ giả tạo do đảng Dân chủ nghĩ ra... Họ tạo ra nó vì tôi tiếp quản nền kinh tế với mức giá quá cao,” ông Trump nói với các phóng viên tuần trước.

Trong một bài đăng trên Truth Social hôm Chủ nhật, ông tiếp tục khẳng định: “Đất nước chúng ta đang làm rất TỐT. Việc làm và thị trường chứng khoán ở mức kỷ lục. NỀN KINH TẾ TỐT NHẤT TỪNG CÓ! Chúng ta đang chiến thắng trên mọi mặt trận. CHIẾN THẮNG HƠN BAO GIỜ HẾT.”

Tuy nhiên, thực tế lại không hoàn toàn như vậy. Lạm phát đã tăng mạnh kể từ khi Mỹ phát động chiến dịch quân sự chống Iran hôm 28/2. Theo Bộ Lao động Mỹ, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 0.5% từ tháng 4 sang tháng 5 và tăng tới 4.2% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là mức lạm phát cao nhất kể từ mức 4.9% ghi nhận trong giai đoạn kết thúc vào tháng 4/2023.

Về lý thuyết, ông Trump vẫn còn thời gian để chuyển trọng tâm sang kinh tế nhằm cải thiện triển vọng của đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, hiện vẫn còn hơn năm tháng nữa mới diễn ra. Một sự thay đổi như vậy có thể giúp cải thiện tỷ lệ ủng hộ tổng thể hiện ở mức 40.4%, trong khi mức tín nhiệm đối với cách xử lý kinh tế và lạm phát chỉ lần lượt đạt 35.1% và 28.5%.

Các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ thường được xem là cuộc trưng cầu ý kiến đối với đảng đang nắm quyền tại Nhà Trắng, đặc biệt khi kinh tế là mối quan tâm hàng đầu của cử tri. Nếu tỷ lệ tín nhiệm của ông Trump cải thiện, cơ hội để đảng Cộng hòa duy trì đa số khoảng 10 ghế tại Hạ viện và lợi thế 3 ghế tại Thượng viện cũng sẽ tăng lên.

Nếu điều đó không xảy ra, đảng Dân chủ có thể sẽ có nhiều lý do để ăn mừng vào đêm 3/11.

Việc ông Trump quyết định theo đuổi hòa bình và chấm dứt cuộc chiến với Iran có thể được xem là một dấu hiệu thay đổi phần nào theo hướng kinh tế. Bản thân ông cho biết quyết định này nhằm ngăn chặn nguy cơ xảy ra một cuộc Đại suy thoái mới và tránh bị so sánh với Herbert Hoover – tổng thống Mỹ tại thời điểm thị trường chứng khoán sụp đổ năm 1929.

“Tôi không muốn chứng kiến một thảm họa kinh tế. Nếu cuộc chiến tiếp diễn, điều đó hoàn toàn có thể xảy ra,” ông Trump phát biểu.

Tuy nhiên, việc thừa nhận rủi ro kinh tế khác hoàn toàn với việc chuyển hướng chương trình nghị sự để giải quyết các vấn đề kinh tế như giá xăng, thực phẩm và hàng hóa tiêu dùng ở mức cao.

Phần lớn cử tri đã coi những vấn đề này là thực tế trong phần lớn thời gian của năm qua. Nếu thực sự muốn tập trung cải thiện nền kinh tế, ông Trump có lẽ sẽ không dành phần lớn thời gian và nguồn lực chính trị để thúc đẩy các dự luật không liên quan trực tiếp đến kinh tế.

Với những người theo dõi sát chính trường Mỹ, điều này không có gì bất ngờ.

Trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, giới quan sát liên tục suy đoán về thời điểm ông sẽ chuyển từ một chính trị gia khác thường sang hình mẫu tổng thống truyền thống. Chủ đề đó thậm chí đã trở thành một câu chuyện đùa trong giới chính trị.

Ở nhiệm kỳ này, có lẽ câu trả lời đã khá rõ ràng: thay vì chờ đợi một sự “chuyển hướng”, mọi người nên tiết kiệm thời gian và chấp nhận rằng điều đó có thể sẽ không xảy ra.