Oman mở tuyến hàng hải tạm thời qua eo biển Hormuz, không thu phí quá cảnh

Eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược từng vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu trước khi chiến sự bùng phát, đã bị gián đoạn nghiêm trọng kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran ngày 28/2, làm hạn chế hoạt động vận tải thương mại và gây biến động trên thị trường năng lượng thế giới.

Trong thông báo gửi các chủ tàu, Oman cho biết Hệ thống phân luồng giao thông hàng hải hiện tại tại eo biển không còn bảo đảm an toàn để khai thác. Thay vào đó, các tàu rời khỏi khu vực sẽ được hướng dẫn sử dụng những tuyến tạm thời nằm ở phía bắc và phía nam các luồng hàng hải hiện hữu.

Hệ thống phân luồng này được cơ quan hàng hải của Liên Hợp Quốc thông qua từ năm 1968, quy định các tuyến hàng hải đi qua vùng biển Iran và Oman trong eo biển Hormuz.

Oman cho biết các biện pháp mới phản ánh trách nhiệm của nước này đối với eo biển Hormuz, tầm quan trọng của tuyến đường đối với kinh tế toàn cầu cũng như cam kết tuân thủ luật pháp quốc tế và bảo đảm tự do hàng hải, dựa trên những thỏa thuận đạt được giữa Mỹ và Iran.

Theo Oman, an toàn hàng hải vẫn là ưu tiên hàng đầu và lưu lượng tàu thuyền cần được khôi phục dần dần, có kiểm soát do nguy cơ va chạm vẫn ở mức cao.

Theo kế hoạch từng giai đoạn được Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) xây dựng phối hợp với cơ quan chức năng Oman, các tàu sẽ được phân nhóm và nhận hướng dẫn riêng về thời điểm khởi hành cũng như tuyến đường phải đi.

Các tàu sẽ được điều hướng đến khu vực chờ tại vùng biển quốc tế trước khi được phép tiếp tục hành trình. Những tàu sử dụng tuyến hướng đông do Oman quản lý sẽ phải duy trì liên lạc với cơ quan quản lý ven biển và tuân thủ đầy đủ các chỉ dẫn hàng hải.

Oman cũng nhấn mạnh rằng chủ tàu và thuyền trưởng vẫn phải tự đánh giá rủi ro trước mỗi chuyến đi. Các tàu được yêu cầu duy trì hoạt động của Hệ thống Nhận dạng Tự động (AIS) trong suốt quá trình quá cảnh và báo cáo mọi nguy cơ hàng hải cho Trung tâm An ninh Hàng hải Oman.

Theo tuyên bố của Oman, việc miễn phí quá cảnh qua eo biển Hormuz phù hợp với kết quả các cuộc đàm phán gần đây giữa Mỹ và Iran.

Iran và Oman đã bắt đầu thảo luận về cơ chế quản lý hoạt động hàng hải và dịch vụ liên quan tại eo biển Hormuz từ ngày thứ Ba. Trong khi thỏa thuận tạm thời giữa Mỹ và Iran cho phép tàu thương mại đi qua miễn phí trong 60 ngày, các cuộc đàm phán hiện được kỳ vọng sẽ giải quyết các cơ chế dài hạn, bao gồm những chi phí dịch vụ hàng hải có thể phát sinh sau khi giai đoạn miễn phí kết thúc.