Ông Putin tới Bắc Kinh thúc đẩy hợp tác năng lượng, Trung Quốc giữ thế cân bằng chiến lược

Ông Tập tiếp đón ông Putin tại Đại lễ đường Nhân dân với nghi thức danh dự và lễ chào súng, trong khi trẻ em cầm cờ Trung Quốc và Nga chào đón hai nhà lãnh đạo. Ngoài cuộc hội đàm chính thức, hai bên dự kiến còn có buổi gặp riêng dùng trà trong ngày.

Cuộc gặp diễn ra ngay sau chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Mỹ Donald Trump, khiến các động thái và kết quả từ hội nghị thượng đỉnh Trung – Nga được giới quan sát đặc biệt chú ý.

Theo Tân Hoa Xã, ông Tập cho rằng Trung Quốc và Nga cần tập trung vào chiến lược dài hạn và thúc đẩy một hệ thống quản trị toàn cầu “công bằng và hợp lý hơn”.

Ông Tập nói quan hệ Trung – Nga đạt được mức độ hiện nay nhờ hai bên tăng cường lòng tin chính trị và hợp tác chiến lược.

Về phần mình, ông Putin khẳng định quan hệ giữa Moscow và Bắc Kinh đang góp phần duy trì ổn định toàn cầu, đồng thời nhấn mạnh Nga vẫn là nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy trong bối cảnh Trung Đông gián đoạn nguồn cung.

Ông Putin cũng mời ông Tập thăm Nga trong năm tới.

Trung Quốc hiện vẫn là khách hàng mua dầu lớn nhất của Nga, bao gồm dầu vận chuyển qua đường ống và đường biển.

Trước cuộc gặp tại Bắc Kinh, Điện Kremlin phát tín hiệu muốn thúc đẩy thêm các thỏa thuận năng lượng giữa hai nước.

Trong chuyến thăm Nga của ông Tập vào tháng 9/2025, tập đoàn Gazprom cho biết hai bên đã đồng ý tiếp tục thúc đẩy dự án đường ống khí đốt Power of Siberia 2. Tuy nhiên, phía Trung Quốc gần như chưa đưa ra bình luận công khai đáng chú ý về dự án này.

Các vấn đề quan trọng như giá khí đốt vẫn chưa được giải quyết và quá trình đàm phán có thể còn kéo dài nhiều năm.

Tình trạng thiếu hụt nguồn cung năng lượng liên quan đến xung đột Iran có thể giúp Nga củng cố lập luận rằng dự án đường ống này sẽ là nguồn cung khí đốt dài hạn ổn định. Tuy nhiên, Bắc Kinh nhiều khả năng vẫn muốn duy trì chiến lược đa dạng hóa nguồn cung năng lượng thay vì phụ thuộc quá lớn vào một đối tác.

Ông Tập được biết đến với việc tiếp đón các lãnh đạo nước ngoài bằng những buổi trà đàm mang tính cá nhân. Cách thức tổ chức và địa điểm gặp gỡ thường được xem là tín hiệu phản ánh mức độ coi trọng của Bắc Kinh đối với từng đối tác.

Trong cuộc gặp với ông Putin hồi tháng 5/2024, hai nhà lãnh đạo đã bỏ cà vạt và trò chuyện ngoài trời tại Trung Nam Hải, khu phức hợp từng là vườn hoàng gia và hiện là nơi làm việc của lãnh đạo Trung Quốc.

Trong khi đó, chuyến tham quan vườn kín, dùng trà và thăm Thiên Đàn của ông Trump tại Bắc Kinh tuần trước được đánh giá mang tính nghi thức và sắp đặt nhiều hơn.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho rằng không nên so sánh nghi thức tiếp đón dành cho ông Putin và ông Trump tại Trung Quốc, đồng thời nhấn mạnh điều quan trọng là nội dung cuộc gặp.

Đúng thời điểm ông Tập và ông Putin bắt đầu hội đàm, Bộ Thương mại Trung Quốc xác nhận thỏa thuận mua 200 máy bay Boeing mà Washington công bố sau hội nghị Trump – Tập. Động thái này được xem là tín hiệu cho thấy Bắc Kinh muốn ổn định quan hệ thương mại và kinh tế với Mỹ song song với việc duy trì quan hệ chiến lược với Nga.

Bộ Thương mại Trung Quốc cũng cho biết Bắc Kinh sẽ tìm cách kéo dài thỏa thuận đình chiến thương mại với Mỹ và thúc đẩy cắt giảm thuế quan song phương đối với lượng hàng hóa trị giá từ 30 tỷ USD trở lên.

Quan hệ đối tác “không giới hạn” giữa Trung Quốc và Nga tiếp tục được củng cố kể từ khi phương Tây áp đặt các lệnh trừng phạt nhằm vào Moscow liên quan đến chiến sự Ukraine.

Điện Kremlin cho biết chuyến thăm của ông Putin lần này mang theo “những kỳ vọng nghiêm túc”. Ngoài hội đàm, chương trình còn bao gồm lễ ký kết văn kiện, quốc yến và cuộc gặp riêng giữa hai nhà lãnh đạo để trao đổi không chính thức về các vấn đề quốc tế quan trọng.

Khoảng 40 văn kiện dự kiến sẽ được ký kết cùng một tuyên bố chung dài 47 trang về việc tăng cường quan hệ đối tác giữa hai nước.

Bà Patricia Kim, chuyên gia chính sách đối ngoại tại Viện Brookings ở Washington, nhận định rằng chỉ riêng việc hội nghị đạt được tuyên bố chung và hàng chục thỏa thuận cũng đã mang ý nghĩa biểu tượng lớn, bất kể nội dung cụ thể ra sao.

Theo bà, điều đó sẽ củng cố thông điệp rằng quan hệ đối tác Trung – Nga vẫn bền chặt, được thể chế hóa và phối hợp trên nhiều vấn đề chiến lược quan trọng.

Ông Putin, người từng gọi ông Tập là “người bạn thân thiết”, đang tới Bắc Kinh trong bối cảnh thương mại song phương bắt đầu cải thiện sau giai đoạn suy giảm năm ngoái.

Tổng thống Nga cũng thừa nhận cần đảo ngược xu hướng giảm này, qua đó cho thấy tầm quan trọng của Trung Quốc đối với nền kinh tế Nga trong bối cảnh Moscow tiếp tục chịu sức ép từ các lệnh trừng phạt liên quan đến chiến sự Ukraine.