Ông Trump cho biết thỏa thuận với Iran sẽ “mang lại kết quả tốt đẹp” bất chấp các cuộc đụng độ tiếp diễn
Diệu Linh
Junior Editor
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các cuộc đàm phán với Iran về một thỏa thuận hòa bình tạm thời sẽ “mang lại kết quả tốt đẹp”, dù lực lượng hai nước tiếp tục xảy ra các vụ đụng độ gần eo biển Hormuz.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social vào tối Chủ nhật theo giờ Mỹ, ông Trump cho rằng những đồn đoán liên tục về việc ông có chấp thuận thỏa thuận hay không đang gây cản trở cho tiến trình đàm phán. Thỏa thuận được đề xuất có thể bao gồm việc gia hạn lệnh ngừng bắn thêm khoảng hai tháng, Iran mở lại eo biển Hormuz và Mỹ dỡ bỏ phong tỏa các cảng của Iran.
“Tôi sẽ khó thực hiện công việc và đàm phán hiệu quả hơn rất nhiều khi các chính trị gia cơ hội liên tục bình luận tiêu cực rằng tôi nên hành động nhanh hơn, chậm hơn, phát động chiến tranh hay không phát động chiến tranh. Hãy cứ bình tĩnh, cuối cùng mọi việc sẽ diễn ra tốt đẹp”, ông Trump viết.
Ông Trump đang chịu áp lực phải chấm dứt cuộc xung đột đã đẩy giá năng lượng tăng mạnh và không nhận được nhiều sự ủng hộ từ công chúng Mỹ. Tuy nhiên, ông cũng phải cân nhắc những chỉ trích có thể xuất hiện nếu Washington đồng ý giải phóng hàng tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran, điều mà Tehran đang yêu cầu.
Trong khi đó, căng thẳng quân sự vẫn ở mức cao. Cuối tuần qua, Mỹ tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các hệ thống radar và trung tâm chỉ huy, kiểm soát của Iran. Quân đội Mỹ cho biết đây là phản ứng “có kiểm soát” trước những hành động mà Washington cho là mang tính gây hấn từ Tehran, bao gồm vụ bắn hạ một máy bay không người lái của Mỹ trên vùng biển quốc tế.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sau đó đã tấn công một căn cứ không quân của Mỹ để đáp trả, theo hãng thông tấn bán chính thức Fars. Tuy nhiên, địa điểm cụ thể không được công bố. Sáng thứ Hai, Kuwait thông báo các hệ thống phòng không của nước này đang đối phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái.
Đây là diễn biến mới nhất trong chuỗi các vụ đụng độ diễn ra suốt tuần qua. Dù vậy, các cuộc giao tranh vẫn chưa làm gián đoạn tiến trình đàm phán giữa Washington và Tehran. Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran cho biết hai bên vẫn đang tiếp tục đề xuất các sửa đổi đối với dự thảo thỏa thuận, song nhấn mạnh chưa có gì đảm bảo rằng một thỏa thuận cuối cùng sẽ đạt được.
Giá dầu tăng trở lại trong phiên thứ Hai, với dầu Brent tăng 2.8% lên 93.65 USD/thùng. Tuy nhiên, giá dầu vẫn giảm hơn 11% trong tuần trước khi giới giao dịch ngày càng tin tưởng rằng hai bên sẽ đạt được thỏa thuận và tránh được nguy cơ leo thang thành một cuộc chiến toàn diện.
Bài đăng mới nhất của ông Trump là phát biểu đầu tiên về tiến trình đàm phán kể từ cuộc họp tại Phòng Tình huống Nhà Trắng hôm thứ Sáu, nơi ông cho biết sẽ đưa ra “quyết định cuối cùng”. Tuy nhiên, ông vẫn chưa phê chuẩn thỏa thuận khi các bên tiếp tục thương lượng về lượng uranium được làm giàu ở mức cao của Iran cũng như cách thức mở lại tuyến hàng hải Hormuz, vốn có thể cần được rà phá thủy lôi trước khi hoạt động trở lại.
Iran cũng yêu cầu bất kỳ thỏa thuận nào với Mỹ phải áp dụng cho toàn bộ các điểm nóng xung đột trong khu vực, bao gồm cả Lebanon, nơi lực lượng Hezbollah được Tehran hậu thuẫn đang giao tranh với Israel.
Cuối tuần qua, Israel tiếp tục mở rộng chiến dịch quân sự tại Lebanon khi kiểm soát được lâu đài Beaufort có từ thời Thập tự chinh, trong khi Hezbollah gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào miền Bắc Israel. Quân đội Israel cho biết Hezbollah đã phóng hơn 300 quả đạn các loại nhằm vào lực lượng nước này tại Lebanon và khu vực phía Bắc Israel trong hai ngày cuối tuần.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã điện đàm với Tổng thống Lebanon Joseph Aoun và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nhằm thúc đẩy một sáng kiến ngừng bắn mới, theo thông tin từ Axios dẫn lời một quan chức Mỹ giấu tên. Đề xuất của Washington bao gồm bước đầu tiên là Hezbollah chấm dứt toàn bộ các cuộc tấn công nhằm vào Israel, đổi lại Israel không mở rộng các hoạt động quân sự tại Beirut.
Israel không tham gia trực tiếp vào các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran, và hiện chưa rõ liệu nước này có chấp nhận chấm dứt chiến dịch quân sự tại Lebanon nếu xung đột với Iran được giải quyết hay không.
Những điểm đáng chú ý trong đàm phán
Truyền hình nhà nước Iran hôm thứ Bảy cho biết đã xuất hiện một bản dự thảo thỏa thuận mới, trong đó trao cho Iran “quyền quyết định độc quyền đối với tính chất của các tàu thuyền quá cảnh” qua eo biển Hormuz. Đây được xem là một điều khoản mà Mỹ khó có thể chấp nhận.
Theo truyền thông Iran, dự thảo cũng quy định Mỹ cam kết cho phép Iran tiếp cận 12 tỷ USD tài sản bị phong tỏa trong vòng 60 ngày, số tiền này sẽ được chuyển trực tiếp tới các ngân hàng Iran mà không bị hạn chế. Tuy nhiên, phía Iran nhấn mạnh tài liệu này vẫn mang tính “không chính thức” và chưa được hoàn tất.
Nhà Trắng hiện chưa đưa ra bình luận về những thông tin trên.
Bloomberg