Ông Trump đổi giọng, ca ngợi NATO đoàn kết sau loạt chỉ trích đồng minh
Diệu Linh
Junior Editor
Hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara rơi vào không khí căng thẳng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi chấm dứt quan hệ thương mại với Tây Ban Nha, tiếp tục thúc đẩy yêu sách đối với Greenland và tuyên bố thỏa thuận đình chiến tạm thời với Iran đã kết thúc.
Ông Trump chỉ trích Tây Ban Nha là "đối tác tồi" trong NATO vì không ủng hộ chiến dịch quân sự nhằm vào Iran và không đáp ứng mục tiêu chi tiêu quốc phòng. Ông cũng yêu cầu Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent xem xét cắt đứt toàn bộ hoạt động thương mại với Madrid.
Những phát biểu này làm lu mờ nỗ lực của các nước châu Âu nhằm thể hiện sự đoàn kết và nhấn mạnh việc tăng mạnh ngân sách quốc phòng trước hội nghị.
Tuy nhiên, sau cuộc họp kín với các nhà lãnh đạo NATO, ông Trump bất ngờ thay đổi giọng điệu khi khẳng định bầu không khí trong phòng họp "đầy tình hữu nghị" và có "rất nhiều sự đoàn kết".
Trong cuộc gặp với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy, ông Trump cũng có thái độ tích cực hơn so với cuộc tranh cãi gay gắt giữa hai người tại Nhà Trắng năm ngoái. Ông cho biết Mỹ sẽ cấp phép để Ukraine sản xuất tên lửa Patriot nhằm tăng cường năng lực phòng không.
Một nguồn tin am hiểu các cuộc thảo luận cho biết ông Trump không lặp lại các chỉ trích đối với đồng minh trong phiên họp kín, đồng thời khẳng định Mỹ vẫn muốn tiếp tục gắn bó với NATO.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng cho biết ông không nghe thấy bất kỳ lời phàn nàn nào từ phía ông Trump trong cuộc họp, trong khi Tổng thư ký NATO Mark Rutte khẳng định liên minh hiện "đoàn kết hơn bao giờ hết".
Tuyên bố chung của hội nghị tái khẳng định cam kết vững chắc đối với Điều 5 của NATO về phòng thủ tập thể. Các nước thành viên cũng cam kết cung cấp 70 tỷ EUR (khoảng 80 tỷ USD) viện trợ quân sự cho Ukraine trong năm 2026.
Trước đó, Washington và Madrid đã bất đồng về yêu cầu của Mỹ buộc các nước châu Âu tăng mạnh chi tiêu quốc phòng. Tây Ban Nha cũng từ chối cho phép Mỹ sử dụng không phận và căn cứ quân sự của nước này để phục vụ chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.
Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez cho biết ông đã có cuộc trao đổi "rất thân thiện" với ông Trump, chủ yếu xoay quanh World Cup và môn golf, chứ không đề cập đến chi tiêu quốc phòng.
Về Iran, ông Trump tuyên bố không còn muốn tiếp tục đàm phán và gọi các lãnh đạo Iran là "những con người bệnh hoạn". Ông đồng thời tiếp tục khẳng định Mỹ cần kiểm soát Greenland vì lý do an ninh, nhắc lại quan điểm từng gây nhiều tranh cãi trước đây.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen một lần nữa khẳng định Greenland không phải là đối tượng để đàm phán, trong khi Tổng thống Macron cho biết ông không tin Mỹ sẽ tìm cách chiếm hòn đảo này bằng vũ lực.
Reuters