Ông Trump đối mặt chỉ trích trong nội bộ đảng Cộng hòa về cuộc chiến với Iran
Diệu Linh
Junior Editor
Tổng thống Donald Trump đã phải đối mặt với những chỉ trích gay gắt liên quan đến cuộc chiến với Iran trong một cuộc họp kín với các nghị sĩ đảng Cộng hòa hôm thứ Tư, chỉ ít lâu trước khi chính quyền của ông đề nghị Quốc hội phê duyệt hàng chục tỷ USD để chi trả cho cuộc xung đột.
Theo một số nghị sĩ tham dự cuộc họp, ông Trump đã tranh cãi căng thẳng với Thượng nghị sĩ Cộng hòa Bill Cassidy. Ông Cassidy cho rằng chính quyền cần giải thích rõ hơn về thỏa thuận khung ký kết với Iran tuần trước, trong đó bao gồm các ưu đãi tài chính dành cho Tehran nhưng chưa đạt được những mục tiêu mà Nhà Trắng từng đề ra khi bắt đầu cuộc chiến.
“Người dân Mỹ cần được biết nhiều hơn những gì chúng ta đang được thông báo,” ông Cassidy nói với báo giới. “Có vẻ như tình hình không diễn ra theo cách mà chúng ta đã được mô tả, dù tôi chưa thể khẳng định chắc chắn.”
Cuộc tranh luận với một thành viên trong chính đảng của mình phản ánh áp lực ngày càng lớn mà cuộc chiến đang tạo ra đối với ông Trump trước cuộc bầu cử tháng 11, thời điểm quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ.
Theo khảo sát của Reuters/Ipsos, chỉ khoảng 25% người Mỹ cho rằng cuộc chiến là xứng đáng với những chi phí bỏ ra. Tỷ lệ ủng hộ ông Trump hiện cũng đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ khi ông trở lại Nhà Trắng.
Diễn biến này xảy ra chỉ một ngày sau khi Thượng viện Mỹ thông qua nghị quyết mang tính biểu tượng yêu cầu Tổng thống Trump chấm dứt cuộc chiến. Ông Cassidy là một trong bốn thượng nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết cùng phe Dân chủ.
Sau đó, ông Trump đã chỉ trích cuộc bỏ phiếu này. “Iran nhìn vào đó và sẽ hỏi chuyện gì đang xảy ra. Nhưng thực tế điều đó chẳng có ý nghĩa gì cả,” ông nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.
Vài giờ sau, chính quyền Trump đã đề nghị Quốc hội phê duyệt thêm 70 tỷ USD để trang trải chi phí chiến tranh, bổ sung vào ngân sách quốc phòng hiện tại trị giá 867 tỷ USD.
Giá dầu giảm khi triển vọng nguồn cung được cải thiện
Thỏa thuận ban đầu giữa Mỹ và Iran đã giúp khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz, tuyến vận tải từng đảm nhiệm khoảng 20% nguồn cung dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu trước chiến tranh. Giá dầu chuẩn giảm xuống mức thấp nhất kể từ trước khi xung đột nổ ra khi những lo ngại về nguồn cung tiếp tục hạ nhiệt.
Tuy nhiên, nhiều chi tiết trong thỏa thuận vẫn còn gây tranh cãi. Các vấn đề liên quan đến hỗ trợ tài chính cho Iran, thanh sát hạt nhân, quyền kiểm soát eo biển Hormuz và cuộc chiến song song giữa Israel với Hezbollah tại Lebanon vẫn chưa đạt được sự đồng thuận, cho thấy tính mong manh của thỏa thuận hiện nay.
Thỏa thuận thiết lập giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày để giải quyết các vấn đề phức tạp hơn, bao gồm chương trình hạt nhân của Iran.
Trung Đông vẫn hoài nghi về thỏa thuận hòa bình
Đề xuất hòa bình cũng vấp phải sự hoài nghi từ nhiều quốc gia Trung Đông, những nước từng chịu ảnh hưởng từ các cuộc tấn công của Iran trong chiến tranh. Nhiều bên cho rằng thỏa thuận quá ưu ái Tehran khi bao gồm quỹ hỗ trợ tái thiết trị giá 300 tỷ USD và việc nới lỏng một số lệnh trừng phạt.
Các đồng minh vùng Vịnh của Mỹ lo ngại nguồn quỹ tái thiết có thể giúp Iran phục hồi năng lực quân sự. Bên cạnh đó, thỏa thuận cũng chưa đề cập đến chương trình tên lửa đạn đạo của Tehran.
Theo thỏa thuận, Iran phải bảo đảm tự do lưu thông qua eo biển Hormuz trong vòng 60 ngày. Tuy nhiên, Tehran đã phát tín hiệu có thể áp dụng các loại phí sau thời gian này. Theo một nhà ngoại giao nắm rõ tiến trình đàm phán, Iran có thể đề xuất các khoản phí môi trường, điều hướng và an ninh trong các cuộc thảo luận sắp tới với các quốc gia vùng Vịnh. Mỹ và các đồng minh khu vực đều phản đối kế hoạch này.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định: “Chúng tôi sẽ không làm bất cứ điều gì gây tổn hại đến an ninh của các đồng minh lâu năm trong khu vực.”
Trong khi đó, tại Washington, Israel và Lebanon đã thảo luận về một đề xuất do Mỹ hậu thuẫn nhằm rút quân Israel khỏi một phần lãnh thổ chiếm đóng và bàn giao quyền kiểm soát cho quân đội Lebanon. Tuy nhiên, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố nước này sẽ không rút quân khỏi khu vực.
Cùng ngày, một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Israel nhằm vào một phương tiện ở miền nam Lebanon đã khiến ít nhất hai người thiệt mạng, theo các nguồn tin Lebanon. Phía Israel cho biết mục tiêu là hai tay súng Hezbollah có vũ trang. Hiện chưa rõ hai thông tin này có đề cập đến cùng một vụ việc hay không.
Reuters