Ông Trump lấy Greenland và Iran làm điều kiện cho hiện diện quân sự Mỹ tại châu Âu

"Tôi vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng", ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One khi trở về Washington sau hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ.

"Rất nhiều điều sẽ phụ thuộc vào Greenland", ông Trump nói thêm và cho biết ông tin Mỹ có thể đạt được "một thỏa thuận rất tốt" liên quan đến hòn đảo này. "Nhiều việc cũng sẽ phụ thuộc vào Iran."

Những phát biểu của ông được đưa ra sau hội nghị NATO đầy căng thẳng, nơi ông chỉ trích các đồng minh về mức chi tiêu quốc phòng, việc không hỗ trợ Mỹ trong cuộc chiến với Iran và vấn đề Greenland, vùng lãnh thổ thuộc Đan Mạch – một thành viên NATO. Ông Trump từ lâu đã coi Greenland có ý nghĩa sống còn đối với an ninh quốc gia Mỹ, lập trường khiến nhiều đồng minh không hài lòng.

Sự quan tâm đặc biệt của ông đối với Greenland lên đến đỉnh điểm hồi đầu năm tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, khi các đồng minh châu Âu lo ngại ông có thể tìm cách giành quyền kiểm soát hòn đảo bằng biện pháp cưỡng ép. Hôm thứ Tư, ông Trump một lần nữa nhắc đến vấn đề này và cho biết ông "rất không hài lòng" với NATO.

Tại Ankara, các đồng minh đã nỗ lực thuyết phục Washington rằng họ vẫn là những đối tác đáng tin cậy, đồng thời công bố các thỏa thuận quốc phòng trị giá hàng tỷ USD. Trước hội nghị, nhiều nước lo ngại ông Trump sẽ cắt giảm cam kết an ninh của Mỹ đối với liên minh trong bối cảnh châu Âu phải đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm cú sốc năng lượng do xung đột Iran và cuộc chiến Nga – Ukraine bước sang năm thứ năm.

Những lo ngại này càng gia tăng khi Lầu Năm Góc đang tiến hành cuộc rà soát kéo dài sáu tháng về việc bố trí lực lượng tại châu Âu. Quân đội Mỹ cũng đã hủy kế hoạch triển khai các lữ đoàn thiết giáp luân phiên trong tương lai và cắt giảm lượng khí tài dự kiến đưa tới châu Âu nếu xảy ra khủng hoảng.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã công bố cuộc rà soát này trong bài phát biểu cứng rắn tại trụ sở NATO ở Brussels hồi tháng trước.

Hiện Mỹ duy trì khoảng 80,000 binh sĩ tại châu Âu. Quy mô hiện diện quân sự đã được mở rộng sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022, với lực lượng đồn trú tại Đức, Ba Lan, Italy, Romania và khu vực Baltic. Trong khi đó, các đồng minh châu Âu đã đẩy mạnh chi tiêu quốc phòng và gia tăng mua sắm vũ khí, trang thiết bị quân sự.

"Thực tế là hiện không có quá nhiều cuộc chiến phải tiến hành, nhưng một phần vẫn sẽ phụ thuộc vào Iran", ông Trump nói hôm thứ Tư. "Khi họ có cơ hội giúp đỡ, họ đã lựa chọn không làm như vậy. Nhưng giờ chúng tôi gần như bỏ qua chuyện đó và hiện họ lại muốn hỗ trợ."