Ông Trump nối lại phong tỏa cảng Iran, đe dọa tấn công các mục tiêu năng lượng
Diệu Linh
Junior Editor
Tổng thống Donald Trump ngày thứ Ba ra lệnh nối lại phong tỏa hải quân đối với toàn bộ các cảng của Iran và cảnh báo sẽ tấn công các nhà máy điện cùng hệ thống cầu đường trong tuần tới nếu Tehran không quay trở lại bàn đàm phán, đánh dấu bước leo thang mới nhất của Mỹ trong xung đột với Iran.
Quân đội Mỹ đồng thời tiến hành một đợt không kích mới nhằm tiếp tục làm suy giảm năng lực của Iran trong việc tấn công các tàu thương mại hoạt động tại eo biển Hormuz.
Tehran tuyên bố đã một lần nữa đóng cửa eo biển Hormuz sau khi giao tranh giữa Iran và Mỹ bùng phát trở lại vào tuần trước, làm suy yếu lệnh ngừng bắn vốn đã mong manh được thiết lập hồi tháng 6 sau nhiều tháng xung đột khiến hàng nghìn người thiệt mạng.
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Trump cho biết các cơ sở năng lượng sẽ là mục tiêu cuối cùng, nhưng Mỹ cuối cùng cũng sẽ tấn công các mục tiêu này.
"Tuần tới sẽ đến các nhà máy điện, tuần tới sẽ đến các cây cầu, trừ khi họ quay lại bàn đàm phán", ông Trump nói.
Ông cũng cho biết các nhà đàm phán Mỹ đã liên hệ với phía Iran và yêu cầu Tehran nhanh chóng đạt được một thỏa thuận.
Theo Công ước Geneva năm 1949 về luật nhân đạo trong chiến tranh, các cuộc tấn công nhằm vào những cơ sở hạ tầng thiết yếu phục vụ dân thường bị nghiêm cấm.
Xung đột lan rộng tại Trung Đông
Quân đội Iran sáng thứ Tư cho biết đã triển khai các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào căn cứ Azraq của Mỹ tại Jordan. Lầu Năm Góc chưa đưa ra bình luận về thông tin này.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công các kho chứa vũ khí và cơ sở quân sự của Mỹ tại Bahrain và Kuwait.
Trong khi đó, quân đội Kuwait cho biết hệ thống phòng không nước này đang đánh chặn các máy bay không người lái của Iran. Hãng thông tấn nhà nước Kuwait cũng xác nhận một vụ hỏa hoạn đã được khống chế. Reuters cho biết chưa thể xác minh độc lập các thông tin này.
Diễn biến leo thang trong những ngày gần đây làm dấy lên nghi ngờ về khả năng bản ghi nhớ được Mỹ và Iran ký kết hồi tháng trước có thể mở đường cho một lệnh ngừng bắn lâu dài. Cuộc chiến đã lan sang nhiều quốc gia láng giềng của Iran và gây gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Giới chức tỉnh Bandar Abbas cho biết tên lửa Mỹ đã tấn công khu vực xung quanh thành phố cảng này, trong khi hãng thông tấn IRNA đưa tin một số mục tiêu gần thành phố Sirik ở miền Nam Iran cũng bị không kích.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi tuyên bố các biện pháp quân sự và cấm vận kinh tế của Mỹ sẽ không buộc Tehran quay lại bàn đàm phán.
"Nếu Mỹ cho rằng việc gia tăng sức ép quân sự và kinh tế sẽ khiến chúng tôi trở lại đàm phán thì họ đã nhầm", ông nói trên truyền hình nhà nước.
Trước khi chiến sự bùng phát vào tháng 2, khoảng 20% lượng dầu và khí đốt vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày.
Giao tranh tại eo biển Hormuz tiếp tục leo thang
Giới chức Mỹ cho biết Iran đã tấn công bảy tàu thương mại trong tuần qua, khiến gần 12 thuyền viên thiệt mạng, mất tích hoặc bị thương.
Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) trước đó cho biết một thủy thủ người Ấn Độ thiệt mạng và tám người khác bị thương khi hai tàu chở dầu của nước này trúng tên lửa hành trình của Iran tại eo biển Hormuz.
IRGC xác nhận đã tấn công và vô hiệu hóa hai siêu tàu chở dầu sau khi các tàu này phớt lờ nhiều lần cảnh báo, nhưng không công bố danh tính.
Đầu tuần, ông Trump từng đề xuất áp mức phí 20% đối với các tàu vận tải đi qua eo biển Hormuz, song kế hoạch này đã bị hủy bỏ sau khi vấp phải nhiều chỉ trích từ Tổ chức Hàng hải Quốc tế của Liên Hợp Quốc và các bên liên quan. Thay vào đó, ông cho biết sẽ thúc đẩy các thỏa thuận đầu tư với các quốc gia vùng Vịnh.
Lệnh phong tỏa hải quân đối với tàu thuyền ra vào các cảng và vùng ven biển của Iran chính thức được khôi phục từ 20:00 GMT ngày thứ Ba, sau khi từng được dỡ bỏ hồi tháng 6.
Ông Trump khẳng định eo biển Hormuz vẫn mở đối với tất cả tàu thuyền quốc tế, ngoại trừ tàu của Iran. Theo quân đội Mỹ, hiện có hơn 20 tàu chiến Hải quân Mỹ cùng hàng trăm máy bay quân sự đang hoạt động trong khu vực.
Chi phí chiến tranh ngày càng gia tăng
Xung đột khởi phát từ các cuộc không kích chung của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi tháng 2 đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, chủ yếu tại Iran và Lebanon, đồng thời lan rộng sang nhiều quốc gia vùng Vịnh sau các đòn đáp trả của Tehran.
Mặc dù kinh tế toàn cầu nhìn chung vẫn chống chịu được cú sốc năng lượng, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã cảnh báo từ tháng trước rằng nếu chiến sự kéo dài sau giữa tháng 7, rủi ro đối với kinh tế thế giới sẽ gia tăng đáng kể, đặc biệt khi nhiều quốc gia đã sử dụng phần lớn lượng dầu dự trữ chiến lược để bình ổn giá nhiên liệu.
Theo một cuộc khảo sát của Reuters, khoảng một nửa số người được hỏi cho rằng cuộc chiến không xứng đáng với những tổn thất mà nó gây ra.
Iran trước đó cũng tuyên bố đã phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào một căn cứ quân sự của Mỹ tại Jordan. Bahrain, nơi đặt căn cứ của Hải quân Mỹ, cho biết đã đánh chặn thành công một cuộc tấn công đường không của Iran, trong khi nhiều quốc gia vùng Vịnh khác cũng bị ảnh hưởng bởi các đợt tấn công.
Văn phòng thống đốc đảo Qeshm của Iran, nằm tại eo biển Hormuz, cho biết hòn đảo này cũng bị trúng tên lửa của Mỹ vào tối thứ Ba.
Washington tiếp tục khẳng định Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân, trong khi Tehran bác bỏ cáo buộc này, đồng thời yêu cầu Mỹ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và cộng đồng quốc tế công nhận quyền kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.
Ông Trump cũng tiết lộ một số quốc gia đã bày tỏ mong muốn tăng đầu tư vào Mỹ thay vì phải chịu các khoản phí vận chuyển qua eo biển Hormuz, nhưng không nêu tên các nước liên quan hay chi tiết về bất kỳ cam kết đầu tư cụ thể nào.
Reuters