Ông Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn với Iran "đã kết thúc" sau các cuộc không kích

“Đối với tôi, mọi chuyện đã kết thúc,” ông Trump phát biểu hôm thứ Tư tại Ankara, bên lề hội nghị thường niên của NATO cùng Tổng thư ký Mark Rutte. “Theo quan điểm của tôi, việc đó chỉ là lãng phí thời gian.”

Phát biểu của ông được đưa ra ngay sau khi Mỹ tiến hành một đợt không kích mới nhằm vào Iran và thu hồi giấy phép miễn trừ cho phép Tehran xuất khẩu dầu. Các động thái này được thực hiện nhằm đáp trả các vụ tấn công gần đây vào tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, khiến thị trường năng lượng biến động mạnh và đẩy thỏa thuận hòa bình vốn mong manh giữa Washington và Tehran vào tình thế nguy hiểm.

Ông Trump cũng dùng những lời lẽ gay gắt để chỉ trích giới lãnh đạo Iran, cho rằng nước này sẽ sử dụng vũ khí hạt nhân nếu có trong tay.

Dù vậy, ông khẳng định sẽ không ngăn cản các nhà đàm phán tiếp tục đối thoại với Tehran, nhưng bày tỏ hoài nghi về khả năng đạt kết quả.

“Có điều gì đó không ổn với họ. Họ vẫn có thể đàm phán, nhưng tôi nghĩ đó chỉ là sự lãng phí thời gian,” ông nói.

Ba tàu thương mại đã bị tấn công tại eo biển Hormuz, và Mỹ cáo buộc Iran đứng sau các vụ việc. Tehran nhiều lần tuyên bố sẽ không cho phép tàu thuyền đi qua tuyến hàng hải chiến lược này nếu không có sự chấp thuận của nước này. Việc chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và giấy phép miễn trừ xuất khẩu dầu của Mỹ là những nội dung cốt lõi trong bản ghi nhớ giúp đình chỉ giao tranh và mở ra giai đoạn 60 ngày đàm phán về một thỏa thuận hòa bình toàn diện.

Những diễn biến mới được xem là phép thử nghiêm trọng nhất đối với thỏa thuận hòa bình tạm thời. Mỹ cáo buộc Iran vi phạm cam kết khi tấn công tàu thương mại, trong khi Tehran cho rằng các cuộc không kích và quyết định hủy miễn trừ xuất khẩu dầu của Washington đã phá vỡ thỏa thuận.

Giá dầu, sau khi giảm gần về mức trước xung đột trong tháng này từ đỉnh gần 125 USD/thùng hồi cuối tháng 4, đã tăng mạnh trở lại sau khi Bộ Tài chính Mỹ hủy bỏ cơ chế miễn trừ.

Một quan chức Mỹ cho biết các nhà đàm phán vẫn sẽ tiếp tục nỗ lực hướng tới một thỏa thuận cuối cùng giữa Washington và Tehran. Tuy nhiên, ngay cả trước khi căng thẳng leo thang trở lại, triển vọng đạt được một thỏa thuận toàn diện vẫn rất bấp bênh do còn nhiều bất đồng, bao gồm phí lưu thông qua eo biển Hormuz, việc giải phóng tài sản bị phong tỏa của Iran và chương trình hạt nhân của nước này.

Các cuộc đàm phán Mỹ - Iran được nối lại vào tuần trước sau khi hai bên tiến hành các cuộc không kích lẫn nhau, nhưng đã tạm dừng khi Iran tổ chức quốc tang kéo dài một tuần cho Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, người thiệt mạng trong ngày đầu tiên của cuộc xung đột hồi cuối tháng 2.

Qatar cho biết vòng đàm phán tiếp theo sẽ được sắp xếp sớm nhất có thể sau khi lễ tang kết thúc. Ông Khamenei dự kiến được an táng tại quê nhà Mashhad vào ngày 9/7.

Ông Trump nhiều lần khẳng định ưu tiên đạt được thỏa thuận với Iran nhưng cũng cảnh báo sẽ nối lại các cuộc tấn công nếu đàm phán thất bại. Cuộc chiến đã làm suy giảm vị thế chính trị của ông trong bối cảnh đảng Cộng hòa đang đối mặt cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ khó khăn vào tháng 11.

Giá năng lượng ở mức cao tiếp tục làm gia tăng lo ngại của cử tri về chi phí sinh hoạt. Tỷ lệ ủng hộ ông Trump đang ở gần mức thấp kỷ lục khi nhiều cử tri không hài lòng với cách ông xử lý nền kinh tế và cuộc chiến. Dù vậy, ông vẫn khẳng định việc chấm dứt xung đột sẽ sớm giúp giá nhiên liệu giảm và thị trường chứng khoán phục hồi, song thời điểm thị trường năng lượng trở lại trạng thái trước chiến tranh vẫn chưa rõ ràng.