Pakistan tăng cường nỗ lực ngoại giao nhằm thúc đẩy đàm phán hòa bình Mỹ - Iran

Sau sáu tuần kể từ khi lệnh ngừng bắn mong manh có hiệu lực, các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột vẫn đạt rất ít tiến triển, trong khi giá dầu tăng vọt làm dấy lên lo ngại về lạm phát và tác động tiêu cực tới kinh tế toàn cầu.

Ông Trump cũng đang chịu áp lực chính trị trong nước trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, khi tỷ lệ ủng hộ giảm xuống gần mức thấp nhất kể từ khi trở lại Nhà Trắng do giá nhiên liệu leo thang.

Theo ba nguồn tin thân cận với tiến trình đàm phán, Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan Asim Munir sẽ quyết định trong ngày thứ Năm liệu có tới Tehran tham gia nỗ lực hòa giải hay không. Trước đó, Bộ trưởng Nội vụ Pakistan đã có mặt tại Tehran hôm thứ Tư.

Một nguồn tin cho biết Pakistan đang liên hệ với nhiều nhóm khác nhau tại Iran nhằm đẩy nhanh quá trình trao đổi thông tin giữa các bên.

“Việc ông Trump dần mất kiên nhẫn là điều đáng lo ngại, nhưng chúng tôi đang cố gắng thúc đẩy tốc độ truyền tải thông điệp giữa hai phía,” nguồn tin nói.

Hãng thông tấn ISNA của Iran trước đó đưa tin ông Munir sẽ tới Tehran trong ngày thứ Năm để tiến hành tham vấn.

Phát biểu với báo giới tại căn cứ Andrews, ông Trump cảnh báo nếu không nhận được phản hồi phù hợp, tình hình có thể leo thang rất nhanh.

“Hãy tin tôi, nếu chúng tôi không nhận được câu trả lời đúng, mọi việc sẽ diễn ra rất nhanh. Chúng tôi đã sẵn sàng,” ông nói.

Ông Trump tiếp tục khẳng định sẽ không để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

“Chúng tôi đang ở giai đoạn cuối với Iran. Hoặc đạt được thỏa thuận, hoặc chúng tôi sẽ làm những điều khá khó chịu, dù tôi hy vọng điều đó không xảy ra,” ông tuyên bố.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo sẽ đáp trả nếu Mỹ hoặc Israel tiếp tục tấn công.

“Nếu hành động gây hấn nhằm vào Iran tái diễn, cuộc chiến khu vực được cảnh báo trước đó sẽ vượt ra ngoài phạm vi Trung Đông,” lực lượng này cho biết.

Iran đã gửi đề xuất mới nhất tới Mỹ trong tuần này. Theo mô tả từ Tehran, đề xuất vẫn giữ các yêu cầu mà trước đó ông Trump từng bác bỏ, bao gồm quyền kiểm soát eo biển Hormuz, bồi thường thiệt hại chiến tranh, dỡ bỏ trừng phạt, giải phóng tài sản bị phong tỏa và rút quân đội Mỹ khỏi khu vực.

Eo biển Hormuz, nơi từng vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu trước chiến sự, hiện gần như bị đóng cửa hoàn toàn, gây ra một trong những cú sốc nghiêm trọng nhất đối với nguồn cung năng lượng thế giới.

Ngày thứ Tư, Iran công bố bản đồ về một “vùng kiểm soát hàng hải” tại eo biển này và cho biết mọi hoạt động lưu thông sẽ phải được cấp phép bởi cơ quan mới thành lập để quản lý khu vực.

Tehran cho biết muốn mở lại eo biển cho các quốc gia thân thiện và chấp nhận các điều kiện do Iran đưa ra, trong đó có thể bao gồm phí lưu thông — điều mà Washington cho là không thể chấp nhận.

Hai siêu tàu chở dầu của Trung Quốc với tổng cộng khoảng 4 triệu thùng dầu đã rời eo biển Hormuz hôm thứ Tư, trong khi một tàu chở dầu của Hàn Quốc với 2 triệu thùng dầu thô từ Kuwait cũng đang di chuyển qua khu vực với sự phối hợp từ Iran.

Theo hãng theo dõi vận tải biển Lloyd’s List, ít nhất 54 tàu đã đi qua eo biển trong tuần trước, gần gấp đôi tuần liền trước nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức 125-140 lượt tàu mỗi ngày trước chiến sự.

Các cuộc không kích của Mỹ và Israel trước lệnh ngừng bắn đã khiến hàng nghìn người tại Iran thiệt mạng. Israel cũng tiến hành nhiều cuộc tấn công tại Lebanon nhằm vào lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn, khiến hàng nghìn người chết và hàng trăm nghìn người phải sơ tán.

Trong khi đó, các cuộc tấn công của Iran nhằm vào Israel và các quốc gia vùng Vịnh lân cận cũng khiến hàng chục người thiệt mạng.

Ông Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố mục tiêu chiến tranh là hạn chế ảnh hưởng của Iran đối với các lực lượng vũ trang trong khu vực, phá hủy chương trình hạt nhân, năng lực tên lửa và tạo điều kiện để người dân Iran lật đổ chính quyền hiện tại.

Tuy nhiên, Iran vẫn duy trì kho uranium làm giàu ở mức gần đạt cấp độ vũ khí, đồng thời tiếp tục sở hữu năng lực tấn công bằng tên lửa, máy bay không người lái và các lực lượng đồng minh trong khu vực.

CNN dẫn hai nguồn tin tình báo Mỹ cho biết Iran đã nối lại một phần hoạt động sản xuất máy bay không người lái trong thời gian ngừng bắn.

Dù từng đối mặt với làn sóng biểu tình lớn hồi đầu năm, chính quyền Iran hiện chưa ghi nhận dấu hiệu về một phong trào đối lập có tổ chức kể từ khi chiến sự bùng phát.