Quan chức Châu Âu chia rẽ về chiến lược kiềm chế Big Tech

Reuters đưa tin hôm thứ Ba rằng Brussels nhiều khả năng vẫn để ngỏ cơ hội cho Starlink của Elon Musk và dự án vệ tinh quỹ đạo thấp Leo của Amazon tiếp cận phổ tần vệ tinh di động béo bở tại châu Âu vào năm tới, như một phần của thỏa hiệp nhằm dành phần lớn tần số cho các công ty châu Âu.

Một quyết định khác liên quan đến đấu thầu dịch vụ đám mây của EU dự kiến công bố ngày 3/6 có thể sẽ làm suy giảm ảnh hưởng của các tập đoàn Mỹ như Amazon, Google thuộc Alphabet và Microsoft, những doanh nghiệp hiện đang thống trị thị trường điện toán đám mây toàn cầu với tổng thị phần khoảng 63%.

Hai động thái này phản ánh nỗ lực của châu Âu nhằm củng cố chủ quyền công nghệ bằng cách thúc đẩy các doanh nghiệp công nghệ nội khối, trong bối cảnh lo ngại về sự trỗi dậy công nghệ của Trung Quốc cũng như sức ảnh hưởng quá lớn của các tập đoàn Mỹ trong giai đoạn quan hệ xuyên Đại Tây Dương nhiều bất ổn.

Tuy nhiên, các quốc gia châu Âu vẫn chưa thống nhất về tốc độ và mức độ hành động. Một số quan chức muốn EU quyết liệt hơn trong việc xây dựng năng lực công nghệ nội khối, trong khi những bên khác lo ngại nguy cơ phản ứng từ Washington và khả năng châu Âu chưa đủ sức đuổi kẹp Mỹ.

Những người ủng hộ chính sách “Ưu tiên hàng châu Âu” mạnh tay hơn gồm Ủy viên công nghiệp EU Stephane Sejourne, người muốn doanh nghiệp châu Âu đóng vai trò lớn hơn, cùng Ủy viên quốc phòng Andrius Kubilius, người cho rằng các nhu cầu quân sự và quốc phòng cần ưu tiên doanh nghiệp châu Âu, theo hai nguồn tin am hiểu vấn đề.

Trong khi đó, Ủy viên công nghệ EU Henna Virkkunen cho rằng châu Âu nên áp dụng các quy định rõ ràng cho mọi doanh nghiệp thay vì loại bỏ các công ty ngoài EU. Các nguồn tin cho biết quan điểm của Virkkunen nhiều khả năng sẽ chiếm ưu thế do bà là người trực tiếp phụ trách các vấn đề đang được thảo luận.

Ủy ban châu Âu hiện chưa phản hồi đề nghị bình luận liên quan đến Sejourne, Kubilius và Virkkunen.

Những lo ngại rằng dữ liệu nhạy cảm của châu Âu dễ bị đe dọa và việc khu vực này đang tụt lại phía sau Mỹ và Trung Quốc trong lĩnh vực dịch vụ số đang định hình Đạo luật phát triển đám mây và AI của EU, dự kiến công bố ngày 3/6 sau nhiều lần trì hoãn do bất đồng nội bộ.

“Bối cảnh địa chính trị hiện nay cho thấy rõ những điểm yếu mang tính cấu trúc của chúng ta khi có thể bị cắt khỏi các hạ tầng thiết yếu,” bà Alba Ribera Martínez, Tổng biên tập dự án Stanford Computational Antitrust, cho biết.

Tuy nhiên, bà Ribera Martínez cũng nhấn mạnh rằng châu Âu cần nguồn đầu tư khổng lồ để cạnh tranh trong lĩnh vực hạ tầng đám mây. “Khoảng cách đầu tư so với Mỹ lên tới 1 nghìn tỷ EUR.”

Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề, dự thảo luật của EU nhiều khả năng sẽ hạn chế nhưng không cấm hoàn toàn Amazon, Microsoft và Google tiếp cận thị trường điện toán đám mây châu Âu, đặc biệt trong các dự án mua sắm công nhạy cảm.

Theo Statista, Amazon hiện dẫn đầu thị trường hạ tầng điện toán đám mây toàn cầu với thị phần 28%, tiếp theo là Azure của Microsoft với 21% và Google Cloud với 14%, trong khi các đối thủ khác chỉ chiếm thị phần một chữ số thấp.

EU cũng sẽ công bố quy trình phân bổ mới đối với phổ tần dành cho dịch vụ vệ tinh di động vào ngày thứ Tư. Hiện phổ tần này đang được các công ty Mỹ như Viasat và EchoStar sử dụng.

Băng tần 2 gigahertz (GHz) có vai trò quan trọng đối với cả mục đích quân sự và thương mại. Quy trình mới có thể tạo điều kiện cho các doanh nghiệp châu Âu như OVHCloud và Deutsche Telekom tham gia thị trường, đồng thời hạn chế đà mở rộng của Starlink tại châu Âu.

Hiệp hội vận động hành lang CCIA, đại diện cho Amazon, Google, Meta và EchoStar, cảnh báo trong tháng này về việc “loại trừ toàn diện các công ty ngoài EU”, đồng thời cho rằng các chính sách số của EU có thể dẫn tới chủ nghĩa bảo hộ và làm giảm lựa chọn của người tiêu dùng.

Đề xuất về phổ tần vệ tinh di động sẽ cần nhận được phản hồi từ các quốc gia thành viên EU, trong khi Đạo luật phát triển đám mây và AI sẽ tiếp tục được thảo luận với các nước EU và Nghị viện châu Âu trong những tháng tới, và có thể còn được sửa đổi theo hướng cứng rắn hơn.