Quốc hội Mỹ xem xét lại nghị quyết về quyền chiến tranh trong bối cảnh căng thẳng Mỹ–Iran

Các nhà lập pháp Mỹ sẽ thử lại vào tuần tới để thông qua một nghị quyết nhằm chấm dứt cuộc chiến với Iran và buộc Tổng thống Donald Trump phải có sự chấp thuận của Quốc hội đối với bất kỳ cuộc tấn công nào tiếp theo, Lãnh đạo Đảng Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer cho biết hôm thứ Tư, chỉ vài giờ sau phát biểu của Trump.

“Quốc hội phải khẳng định lại quyền hạn của mình, đặc biệt là vào thời điểm nguy hiểm này,” Schumer nói tại một buổi họp báo ở văn phòng của ông tại New York.

Trump đã đồng ý ngừng bắn vào thứ Ba, chưa đầy hai giờ trước thời hạn ông đặt ra đối với Tehran nhằm yêu cầu mở lại Eo biển Hormuz đang bị phong tỏa, nếu không sẽ đối mặt với các cuộc tấn công tàn phá vào cơ sở hạ tầng dân sự.

Lời đe dọa của Trump rằng “một nền văn minh sẽ chết tối nay” đã gây lo ngại trên toàn cầu và vấp phải chỉ trích từ Đảng Dân chủ, trong đó hàng chục nghị sĩ kêu gọi loại bỏ ông khỏi chức vụ. Công ước Geneva năm 1949 về luật nhân đạo trong chiến tranh cấm tấn công vào các mục tiêu được coi là thiết yếu đối với dân thường.

Schumer gọi các phát ngôn của Trump là “mất kiểm soát” và chỉ trích cuộc chiến vì không làm suy yếu chính phủ Iran hoặc kiềm chế chương trình hạt nhân của nước này, trong khi giá nhiên liệu toàn cầu tăng mạnh.

Iran khẳng định chương trình hạt nhân của họ mang tính hòa bình. Chính quyền Trump coi cuộc chiến là một chiến thắng quyết định, mặc dù vị tướng hàng đầu của Mỹ cho biết quân đội nước này đã sẵn sàng nối lại giao tranh.

Nhà Trắng cho rằng các hành động của Trump là hợp pháp và nằm trong quyền hạn của ông với tư cách tổng tư lệnh nhằm bảo vệ nước Mỹ thông qua việc chỉ đạo các chiến dịch quân sự hạn chế.

Các thành viên Đảng Dân chủ tại Thượng viện và Hạ viện trong thời gian gần đây đã nỗ lực thúc đẩy các nghị quyết về quyền lực chiến tranh, nhằm buộc Trump phải có sự phê chuẩn của Quốc hội trước khi tiến hành các chiến dịch quân sự.

Các nghị sĩ Đảng Cộng hòa của Trump tại Quốc hội — những người đang nắm đa số mong manh tại cả Thượng viện và Hạ viện — gần như nhất trí ủng hộ các chính sách của ông. Mặc dù Hiến pháp Mỹ quy định Quốc hội, chứ không phải Tổng thống, có quyền tuyên chiến, nhưng giới hạn này không áp dụng đối với các chiến dịch quân sự ngắn hạn hoặc trong trường hợp đất nước đối mặt với mối đe dọa tức thời.

Trong một diễn biến khác, lãnh đạo Đảng Dân chủ tại Hạ viện, Hạ nghị sĩ New York Hakeem Jeffries, cho biết Hạ viện cũng nên bỏ phiếu về một nghị quyết nhằm hạn chế chiến tranh với Iran. “Chúng ta cần chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến tranh tùy tiện của Donald Trump,” Jeffries nói trên CNN.