Thuế quan Trump đang bóp nghẹt ngành sản xuất châu Á

Theo báo cáo của S&P Global công bố vào thứ Sáu, chỉ số PMI sản xuất tại các trung tâm công nghiệp lớn trong khu vực, đặc biệt là Hàn Quốc và Đài Loan, đã sụt giảm mạnh trong tháng qua khi tình trạng bất ổn thương mại toàn cầu dẫn đến đơn hàng mới suy giảm và hoạt động sản xuất bị thu hẹp.

Đài Loan - barometer đáng tin cậy cho xu hướng thương mại toàn cầu - ghi nhận chỉ số PMI ở 47.8 trong tháng 4, thấp nhất trong 16 tháng và vẫn duy trì sâu dưới ngưỡng 50 điểm - ranh giới giữa mở rộng và co thắt. Đơn hàng mới sụt giảm lần đầu tiên sau hơn một năm, kéo theo sự suy giảm cả về sản lượng lẫn hoạt động mua hàng. Các doanh nghiệp quy nguyên nhân cho tình trạng nhu cầu suy yếu tại cả thị trường nội địa và các thị trường xuất khẩu trọng điểm ở châu Á và châu Âu, nhiều đơn vị trực tiếp quy kết vấn đề cho chính sách tăng thuế quan của Trump.

"Tác động từ thuế quan Mỹ kết hợp với kỳ vọng về đà tăng trưởng toàn cầu chậm lại đã làm suy giảm đáng kể dự báo cho năm tài chính tới," Annabel Fiddes của S&P Global Market Intelligence nhận định trong tuyên bố về dữ liệu Đài Loan. "Nhìn chung, các doanh nghiệp dự báo sản lượng sẽ suy giảm trong 12 tháng tới, với mức độ bi quan rõ nét nhất kể từ tháng 1/2023."

Tại Hàn Quốc, chỉ số PMI đã giảm xuống 47.5 - mức thấp nhất kể từ tháng 9/2022. Các doanh nghiệp tại đây đã phải thực hiện chính sách thắt chặt khi sản xuất co hẹp trong tháng 4 và triển vọng tương lai chuyển sang trạng thái tiêu cực.

Trong khu vực Đông Nam Á, hoạt động sản xuất cũng ghi nhận sự co thắt tương tự tại Thái Lan, Malaysia và Indonesia. Philippines trở thành điểm sáng hiếm hoi trong tháng 4, khi cuộc bầu cử địa phương sắp diễn ra đã thúc đẩy chỉ số PMI quốc gia này tăng vọt lên mức 53 (thuộc vùng mở rộng), cải thiện đáng kể từ mức 49,4 của tháng trước.

Dữ liệu cập nhật này minh họa rõ nét mức độ ảnh hưởng từ quyết định của Trump khi áp đặt thuế quan cao nhất của Mỹ trong hơn một thế kỷ, bao gồm: thuế suất lên tới 145% đối với nhiều mặt hàng từ Trung Quốc; mức thuế 25% áp dụng cho phần lớn hàng nhập khẩu từ Canada và Mexico; thuế quan đặc thù cho một số ngành then chốt như thép và nhôm; cùng thuế quan phổ quát 10% đối với tất cả đối tác thương mại còn lại.

Tổng thống Mỹ đã quyết định tạm hoãn việc áp dụng các mức thuế quan cao hơn và được tùy chỉnh riêng đối với hầu hết quốc gia trong thời hạn 90 ngày. Kể từ đó, hoạt động đàm phán đã diễn ra sôi nổi khi các nhà hoạch định chính sách toàn cầu nỗ lực tìm biện pháp tránh các khoản thuế mới. Các nền kinh tế châu Á được dự báo sẽ chịu tác động nặng nề nhất trong cuộc chiến thương mại này, do nhiều quốc gia như Việt Nam và Campuchia phụ thuộc mật thiết vào hoạt động xuất khẩu sang thị trường Mỹ.

Khu vực này đã gia tăng đáng kể kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ kể từ thời kỳ đại dịch và các tranh chấp thương mại trong nhiệm kỳ đầu tiên của Trump. Các tập đoàn đa quốc gia đã và đang tích cực đa dạng hóa chuỗi cung ứng nhằm tránh các mức thuế cao hơn và giảm thiểu rủi ro địa chính trị liên quan đến Trung Quốc.