Tiền lương thực tế của Nhật Bản tăng lần đầu tiên trong 13 tháng
Nguyễn Tuấn Đạt
Junior Analyst
Tiền lương của người lao động Nhật Bản sau khi điều chỉnh theo lạm phát đã tăng lần đầu tiên trong 13 tháng, một diễn biến có thể thúc đẩy tâm lý người tiêu dùng và hỗ trợ cả BoJ và chính phủ trong việc theo đuổi các mục tiêu quan trọng.
Tiền lương thực tế tăng 1.4% so với cùng kỳ năm trước vào tháng 1, vượt qua dự báo trung bình của các nhà kinh tế là tăng 0.9%, theo báo cáo của Bộ Lao động vào thứ Hai. Mức tăng này diễn ra sau khi chỉ số này giảm mỗi tháng trong năm 2025, và đây là mức tăng nhanh nhất kể từ tháng 5 năm 2021.
Tiền lương danh nghĩa tăng 3% so với năm trước, cũng vượt qua kỳ vọng của các nhà phân tích. Mức lương cơ bản tăng 3%, mức tăng lớn nhất trong hơn 33 năm, và một chỉ số ổn định hơn tránh các vấn đề về mẫu và không bao gồm tiền thưởng và làm thêm giờ cho thấy tiền lương của lao động toàn thời gian tăng 2.2%.

“Tiền lương thực tế tăng vì giá cả đã giảm phần nào do tác động của chính sách, nhưng liệu xu hướng này có tiếp tục hay không lại là một câu hỏi khác,” Yuichi Kodama, nhà kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu Meiji Yasuda, cho biết. “Giá dầu gần đây đã tăng khá mạnh, vì vậy khó có thể kỳ vọng xu hướng tích cực này sẽ kéo dài.”
Chỉ số lạm phát chính của Nhật Bản đã hạ nhiệt trong tháng 1 xuống mức chậm nhất trong hai năm khi giá thực phẩm và năng lượng ổn định. Các biện pháp kinh tế của Thủ tướng Sanae Takaichi, bao gồm trợ cấp tiện ích, đã giúp giảm bớt gánh nặng chi phí sinh hoạt cho các hộ gia đình, và lạm phát thực phẩm chậm lại một phần do so sánh với một năm trước khi các chi phí đó tăng vọt. Cả hai tác động này được dự báo sẽ mờ nhạt theo thời gian.
Dù vậy, diễn biến này sẽ được BoJ hoan nghênh. Nếu tiền lương cao hơn thúc đẩy chi tiêu cá nhân, điều đó sẽ củng cố áp lực giá cả do nhu cầu. Việc đạt được một chu kỳ tích cực liên kết giữa tiền lương, tiêu dùng và giá cả là một điều kiện quan trọng cho phép ngân hàng trung ương tiếp tục bình thường hóa chính sách bằng cách tăng lãi suất. Thủ tướng Takaichi cũng đang tìm cách tạo ra tăng trưởng tự duy trì.
Thống đốc BOJ Kazuo Ueda cho biết tuần trước rằng ngân hàng vẫn đang giảm mức độ nới lỏng trong các thiết lập của mình khi theo đuổi lạm phát ổn định 2%, đồng thời nhấn mạnh rằng tiền lương cần tăng “với tốc độ phù hợp.”
Các nhà chức trách được dự đoán rộng rãi sẽ giữ nguyên lãi suất chuẩn khi họ thiết lập chính sách tiếp theo vào ngày 19 tháng 3, sau khi xung đột Mỹ-Israel với Iran gây ra thêm bất ổn mới cho triển vọng toàn cầu. Dù vậy, định giá trên thị trường hoán đổi qua đêm cho thấy các nhà giao dịch thấy khoảng 61% khả năng có một động thái vào tháng 4.
Các nhà đầu tư cũng đang theo dõi kết quả của các cuộc đàm phán lương năm nay, dự kiến sẽ đạt đỉnh điểm vào cuối tháng này. Tuần trước, liên đoàn lao động lớn nhất quốc gia Rengo đã thông báo rằng các công đoàn thành viên của họ đang tìm kiếm mức tăng lương trung bình 5.94%, cho thấy đà tăng trưởng lương vẫn đang tiếp diễn.
Một năm trước, các công đoàn thuộc Rengo đã yêu cầu tăng 6.09% và cuối cùng đạt được mức tăng 5.25%, mức tăng lớn nhất trong 34 năm.
Các nhà kinh tế phần lớn kỳ vọng các thỏa thuận năm nay sẽ vẫn ở mức cao, với dự báo trung bình là tăng 5%. Tình trạng thiếu hụt lao động kéo dài là một động lực chính. Đa số các công ty báo cáo thiếu hụt lao động toàn thời gian trong năm thứ tư liên tiếp, theo báo cáo của Teikoku Databank vào tháng 2.
Lợi nhuận doanh nghiệp mạnh mẽ có thể giúp duy trì xu hướng này. Lợi nhuận doanh nghiệp tăng so với năm trước trong năm quý liên tiếp trong ba tháng tính đến tháng 12, theo dữ liệu của Bộ Tài chính công bố đầu tháng này.
Phản hồi từ các công ty cho đến nay cũng có vẻ ủng hộ. Kewpie Corp. đã đề xuất mức tăng tổng lương khoảng 6%, trong khi Dai-ichi Life Holdings Inc. đã cam kết tăng 7%.
Đà tăng này dường như cũng mở rộng đến các nhà xuất khẩu, bất chấp áp lực từ thuế quan cao hơn của Mỹ trong năm qua. Các nhà sản xuất ô tô, bao gồm Mitsubishi Motors Corp. và Mazda Motor Corp., đã cam kết tăng lương phù hợp với yêu cầu của người lao động trước các ngành khác.
“Tôi kỳ vọng người lao động sẽ đạt được mức tăng lương tổng thể khoảng 5% trong vòng đàm phán lương hiện tại,” Kodama nói, đồng thời cho rằng các công ty ngoài ngành sản xuất có thể là động lực cho đà tăng trưởng bền vững.
Bloomberg