Tiêu điểm thị trường

Giá vàng đang phục hồi sau khi giảm mạnh xuống 5,121 USD/oz vào phiên trưa hôm nay.

EURUSD đã bật tăng vượt mốc 1.18 sau khi đồng bạc xanh suy yếu mạnh, trong bối cảnh Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ chính sách thuế đối ứng của ông Trump, qua đó làm gia tăng bất định chính sách và gây áp lực lên USD.

Dù trên thực tế các mức thuế mới vẫn được áp dụng theo khuôn khổ pháp lý khác và thậm chí còn khiến thuế suất trung bình hiệu dụng giảm nhẹ, thị trường vẫn phản ứng tiêu cực với yếu tố không chắc chắn.

Tuy nhiên, bức tranh lớn của USD chưa thay đổi đáng kể, khi rủi ro leo thang địa chính trị Mỹ–Iran hoặc khả năng dữ liệu kinh tế Mỹ mạnh lên, buộc Fed phải duy trì lập trường hawkish hơn, vẫn có thể hỗ trợ đồng tiền này.

Ở phía bên kia, EUR không ghi nhận yếu tố cơ bản mới khi ECB giữ nguyên lãi suất và tiếp tục nhấn mạnh cách tiếp cận phụ thuộc dữ liệu, trong bối cảnh lạm phát lõi chỉ nhỉnh hơn mục tiêu 2% và hoạt động kinh tế cải thiện nhẹ.

Về kỹ thuật, trên khung 4 giờ, EURUSD đã phá vỡ đường xu hướng giảm và đang kiểm định lại vùng hỗ trợ quanh 1.1805; nếu giữ vững khu vực này, cặp tiền có thể mở rộng đà tăng lên 1.1927, trong khi một cú phá vỡ xuống dưới có thể kéo giá trở lại vùng 1.17.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cuối cùng của Italy trong tháng 1 được xác nhận tăng 1.0% so với cùng kỳ năm trước, không thay đổi so với ước tính ban đầu nhưng thấp hơn mức 1.2% của tháng trước. Chỉ số HICP cũng ghi nhận mức tăng tương tự 1.0% y/y, cho thấy áp lực giá tiếp tục suy yếu khi bước sang đầu năm.

Phân tích chi tiết cho thấy lạm phát dịch vụ vẫn neo ở mức cao 2.5%, trong khi giá hàng hóa giảm 0.2% so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến trái chiều này khiến lạm phát lõi của Italy chỉ còn 1.7%, tiến rất gần mức mục tiêu mà Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đang hướng tới cho toàn khu vực Eurozone, củng cố quan điểm rằng áp lực lạm phát tại nền kinh tế lớn thứ ba châu Âu đang dần được kiểm soát.

Thị trường toàn cầu chấn động sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết bác bỏ các mức thuế đối ứng mà Tổng thống Donald Trump áp đặt từ tháng 4 năm ngoái theo Đạo luật IEEPA, cho rằng các biện pháp này là vi hiến. Quyết định với tỷ lệ 6–3 buộc chính quyền Mỹ phải ngừng thu các khoản thuế liên quan, mở ra một bước ngoặt lớn trong chính sách thương mại của Washington.

Ngay lập tức, Nhà Trắng chuyển sang áp dụng mức thuế phổ thông 15% trong vòng 150 ngày theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Quy định này vốn được thiết kế để xử lý các vấn đề về cán cân thanh toán trong thời kỳ tỷ giá cố định sau cú sốc năm 1971, nhưng hiện bị xem là một công cụ lỗi thời trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vận hành theo cơ chế tỷ giá thả nổi. Giới phân tích cho rằng khả năng duy trì mức thuế này sau thời hạn 150 ngày là không cao, và Mỹ sẽ phải chuyển sang các biện pháp mang tính chọn lọc, có mục tiêu rõ ràng hơn.

Trung Quốc và Ấn Độ bất ngờ hưởng lợi

Những quốc gia từng chịu mức thuế cao nhất trong cuộc chiến thương mại lại trở thành bên hưởng lợi lớn nhất từ động thái mới. Trung Quốc, vốn phải đối mặt với thuế suất từ 34% đến 50% đối với hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ, nay được “giảm tải” đáng kể khi mức thuế chung chỉ còn 15%. Tương tự, Ấn Độ – nơi thuế quan đã bị đẩy lên gần 25% trong tháng qua do bế tắc đàm phán song phương – cũng được hưởng lợi khi mức thuế giảm khoảng 10 điểm phần trăm.

Tuy nhiên, giới quan sát nhận định đây chỉ là sự nới lỏng tạm thời. Chính quyền Trump nhiều khả năng sẽ kích hoạt Mục 301, vốn đòi hỏi các cuộc điều tra và điều trần kéo dài, để tái áp thuế ở những lĩnh vực chiến lược. Trung Quốc có thể tiếp tục bị nhắm tới trong các ngành công nghệ cao, bán dẫn và vận tải biển, trong khi Ấn Độ có nguy cơ đối mặt với các biện pháp trả đũa liên quan đến thuế kỹ thuật số, dược phẩm, trang sức và nông sản. Cách tiếp cận sắp tới được dự báo sẽ mang tính “phẫu thuật” thay vì đánh thuế trên diện rộng.

Anh, Nhật và Hàn Quốc trở thành bên thua cuộc

Trớ trêu thay, các quốc gia hợp tác chặt chẽ nhất với Mỹ trong năm qua lại là những bên chịu thiệt hại lớn nhất từ thay đổi này. Vương quốc Anh trước đó đã đàm phán thành công mức thuế đối ứng chỉ 10%, nhưng nhiều khả năng thỏa thuận này sẽ bị thay thế bởi mức thuế chung 15%. Phòng Thương mại Anh ước tính các nhà xuất khẩu nước này có thể thiệt hại khoảng 4 tỷ USD.

Nhật Bản và Hàn Quốc cũng rơi vào thế bất lợi. Dù thuế suất danh nghĩa vẫn giữ ở mức 15%, hai nền kinh tế này đã cam kết đầu tư hàng trăm tỷ USD vào Mỹ để duy trì mức ưu đãi đó. Trong khi đó, nhiều quốc gia khác nay được hưởng cùng mức thuế 15% mà không cần đưa ra bất kỳ cam kết tương tự nào – một sự so sánh đầy cay đắng về hiệu quả chiến lược thương mại.

Trưởng bộ phận Chiến lược Vĩ mô Thị trường của BNY, ông Bob Savage, nhận định Ngân hàng Trung ương Israel (BoI) và Ngân hàng Trung ương Hungary (MNB) nhiều khả năng sẽ khởi động chu kỳ nới lỏng chính sách tiền tệ trong tuần này, trong bối cảnh lạm phát giảm mạnh và tỷ giá vẫn neo ở mức cao.

Theo báo cáo của BNY, đồng shekel Israel (ILS) và forint Hungary (HUF) đã trở thành những yếu tố thắt chặt đáng kể đối với nền kinh tế, khi đà tăng giá của hai đồng tiền này làm gia tăng áp lực lên tăng trưởng và lạm phát. Thị trường hiện tập trung vào việc liệu các ngân hàng trung ương sẽ chỉ cắt giảm lãi suất mang tính phòng ngừa hay mở ra một chu kỳ nới lỏng kéo dài hơn, nhất là khi mặt bằng lãi suất hiện tại vẫn ở mức cao và còn nhiều dư địa điều chỉnh.

Tại Israel, BoI được kỳ vọng sẽ tiếp tục hạ lãi suất xuống 3.75% trong cuộc họp ngày 23/2, sau động thái cắt giảm bất ngờ hồi tháng 1. Lạm phát trong ba tháng gần đây hầu như không ghi nhận mức tăng theo tháng và được dự báo sẽ duy trì dưới ngưỡng 2.0%. Dù hoạt động kinh tế nội địa vẫn tương đối vững, việc tỷ giá USD/ILS chưa thể phục hồi khỏi vùng đáy nhiều năm khiến BoI thận trọng hơn, đặc biệt trong bối cảnh chênh lệch lãi suất với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang ở mức rất thấp – yếu tố có thể hạn chế dòng vốn chảy ra ngoài và làm gia tăng sức mạnh của đồng nội tệ.

Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Hungary được dự báo sẽ cắt giảm lãi suất 25 điểm cơ bản xuống 6.25% tại cuộc họp ngày 24/2, sau khi số liệu lạm phát tháng 1 bất ngờ giảm xuống mức thấp nhất trong gần tám năm. Tuy vậy, đồng forint vẫn được xem là một nguồn thắt chặt quan trọng đối với nền kinh tế, dù diễn biến của nó đã không còn gắn chặt với chênh lệch lãi suất so với đồng euro. Giới đầu tư vì thế sẽ đặc biệt theo dõi quy mô và tốc độ của chu kỳ nới lỏng sắp tới, trong bối cảnh MNB vẫn còn nhiều dư địa để tiếp tục hạ lãi suất trong thời gian tới.

Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong phiên giao dịch châu Âu hôm nay là khảo sát IFO của Đức. Chỉ số này có mức tương quan cao với PMI tổng hợp của Đức do cùng phản ánh niềm tin và triển vọng hoạt động kinh doanh.

Theo dự báo, chỉ số Business Climate sẽ tăng nhẹ lên 88.3, so với 87.6 của kỳ trước. Tuy vậy, giới đầu tư cho rằng ngay cả khi số liệu vượt hoặc thấp hơn kỳ vọng, phản ứng của thị trường nhiều khả năng vẫn ở mức hạn chế, bởi dữ liệu này khó tạo ra sự thay đổi đáng kể đối với triển vọng kinh tế cũng như định hướng chính sách tiền tệ hiện nay.

Trong phiên Mỹ, tâm điểm sẽ là bài phát biểu về triển vọng kinh tế của Thống đốc Fed Christopher Waller – một trong những quan chức có ảnh hưởng lớn và thường được xem như “chỉ báo sớm” cho đường hướng chính sách của Cục Dự trữ Liên bang.

Ông Waller được đánh giá là nhân vật có quan điểm dovish. Nếu tiếp tục duy trì lập trường quen thuộc, bài phát biểu của ông nhiều khả năng sẽ không gây xáo trộn lớn cho thị trường. Trước đây, ông là người đầu tiên nhấn mạnh dấu hiệu suy yếu của thị trường lao động và sớm kêu gọi Fed xem xét cắt giảm lãi suất. Dù từng bị cho là mang màu sắc chính trị, các nhận định của ông sau đó đã chứng minh là khá chính xác.

Hiện tại, ông Waller vẫn tỏ ra thận trọng trước quan điểm cho rằng thị trường lao động đã ổn định – nhận định đang được một số thành viên Fed ủng hộ sau các số liệu việc làm gần đây. Nếu trong bài phát biểu lần này ông chuyển sang đồng tình với kịch bản “ổn định hóa”, thị trường sẽ coi đây là tín hiệu thay đổi lập trường sang trung lập, qua đó có thể kích hoạt một đợt điều chỉnh kỳ vọng theo hướng hawkish hơn đối với chính sách tiền tệ của Fed.

Mốc quyền chọn đáng chú ý trong phiên ngày 23/2 (thời điểm 10h sáng giờ New York) nằm tại EUR/USD 1.1845. Dù không phải ngưỡng kỹ thuật quá quan trọng, mức này có thể tạo ra lực cản ngắn hạn đối với diễn biến giá, khi tỷ giá hiện giao dịch gần đường trung bình động 200 giờ quanh 1.1838.

Nếu EUR/USD tiếp tục bị kìm dưới vùng kháng cự này, xu hướng ngắn hạn nhiều khả năng vẫn duy trì trạng thái trung lập. Ngược lại, việc bứt phá lên trên sẽ mở ra tín hiệu tích cực hơn cho đồng euro, lần đầu tiên kể từ ngày 12/2 khi cặp tiền này từng giữ vững trên cả hai đường trung bình động quan trọng theo khung giờ.

Động lực tăng giá lần này được đánh giá là có nền tảng vững hơn, trong bối cảnh đồng USD suy yếu trên diện rộng trước những bất ổn xoay quanh chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump.

Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ các mức thuế được áp dụng theo đạo luật IEEPA từ tháng 4 năm ngoái. Tuy nhiên, Nhà Trắng đang tìm kiếm các cơ chế pháp lý khác để tái áp đặt thuế cao đối với toàn bộ các quốc gia. Theo Section 122, Mỹ có thể áp thuế 15% trong vòng 150 ngày, song sau thời hạn này, việc duy trì các biện pháp thuế quan sẽ trở nên phức tạp hơn.

Trong bối cảnh chính sách của chính quyền Mỹ mang tính cứng rắn và thiếu nhất quán, thị trường một lần nữa trở nên thận trọng với đồng USD. Đây cũng chính là yếu tố đã gây áp lực lên đồng bạc xanh trong phần lớn năm ngoái và đang tái diễn trong giai đoạn đầu năm nay, sau khi tháng 1 bị phủ bóng bởi các rủi ro địa chính trị liên quan đến Venezuela.

Diễn biến này tiếp tục hỗ trợ giá kim loại quý đi lên, đồng thời gây sức ép giảm đối với USD, trở thành động lực chủ đạo chi phối tâm lý giao dịch của thị trường khi bước vào tuần mới.

Bà Christine Lagarde đang đối mặt với làn sóng chỉ trích mới sau khi xuất hiện thông tin cho thấy bà nhận khoản thù lao hàng trăm nghìn euro mỗi năm từ Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS), trong bối cảnh Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) có quy định cấm lãnh đạo và nhân viên nhận tiền từ bên thứ ba.

Theo Financial Times, một số nhân viên ECB đã bày tỏ sự bất bình trên các diễn đàn nội bộ của ngân hàng, cho rằng đang tồn tại “tiêu chuẩn kép” trong cách áp dụng quy định đối với bà Lagarde so với các nhân sự khác. Các nhân viên ECB về nguyên tắc “không được phép nhận thù lao cho các hoạt động được thực hiện trong khuôn khổ nhiệm vụ tại ECB”.

BIS không công bố chi tiết mức thù lao cá nhân của các thành viên hội đồng quản trị. Tuy nhiên, trong một bản giải trình bằng văn bản gửi nghị sĩ Nghị viện châu Âu người Đức Fabio De Masi, bà Lagarde cho biết đã nhận khoảng 140,000 euro trong năm 2025 từ BIS với tư cách là thành viên hội đồng.

Thời điểm thông tin này bị hé lộ càng làm dấy lên tranh luận khi dư luận đang đồn đoán về khả năng bà Lagarde rời vị trí Chủ tịch ECB sớm hơn nhiệm kỳ. Dù bà đã lên tiếng bác bỏ các tin đồn, nhưng phát biểu theo hướng “không xác nhận cũng không phủ nhận” tiếp tục khiến nghi vấn gia tăng.

Đây không phải lần đầu các ngân hàng trung ương lớn vướng vào tranh cãi liên quan đến đạo đức và xung đột lợi ích của giới hoạch định chính sách. Vụ việc mới nhất được cho là sẽ làm gia tăng áp lực giám sát đối với bà Lagarde, trong bối cảnh vai trò và tương lai của bà tại ECB đang trở thành chủ đề được giới tài chính quốc tế đặc biệt quan tâm.

Tin tức chấn động nhất kể từ cuối tuần qua chính là sự sụp đổ của hệ thống thuế quan thời kỳ ông Trump. Trong một phán quyết lịch sử với tỷ lệ 6-3, Tòa án Tối cao Mỹ đã tuyên bố Tổng thống Trump đã vượt quá thẩm quyền hiến định khi đơn phương áp đặt các mức thuế toàn cầu dưới danh nghĩa quyền lực khẩn cấp quốc gia. Các sắc thuế này, vốn được công bố vào tháng 4 năm ngoái, dựa trên Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).

+1

Những thay đổi tức thì:

• Dừng thu thuế: Vì các hành động này bị tuyên là vi hiến, việc thu thuế IEEPA phải chấm dứt. Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) thông báo sẽ ngừng thu các loại thuế này bắt đầu từ 12:01 sáng ngày 24/02 (giờ Miền Đông Mỹ).

• Mê cung hoàn thuế: Phán quyết của Tòa án Tối cao chỉ khẳng định thuế quan tương hỗ của ông Trump là vi hiến/bất hợp pháp, nhưng không chỉ định cách thức hoàn trả số tiền đã thu. Điều này đang tạo ra sự hỗn loạn lớn với vô số rào cản pháp lý.

Bài toán hoàn tiền: Không chỉ là chuyện của các doanh nghiệp

Vấn đề hoàn thuế sẽ không hề đơn giản. Không chỉ là việc các công ty nộp đơn đòi lại hàng tỷ USD đã đóng, mà còn là sự phức tạp khi nhiều doanh nghiệp đã trực tiếp đẩy chi phí thuế này sang người tiêu dùng và các nhà bán lẻ thông qua việc tăng giá bán.

"Việc phân định ai thực sự được nhận tiền hoàn lại — doanh nghiệp hay người tiêu dùng đã chịu giá cao — sẽ là một cuộc chiến pháp lý kéo dài hàng năm trời tại tòa án."

Chiến thuật "bình mới rượu cũ" của ông Trump

Ngay sau khi IEEPA bị vô hiệu hóa, ông Trump đã tìm đến Mục 122 của Đạo luật Thương mại 1974 để áp mức thuế phẳng 15% (ban đầu công bố 10%, sau đó nâng lên 15%) trong vòng 150 ngày. Sau thời gian này, ông cần sự chấp thuận của Quốc hội để gia hạn — một kịch bản rất khó xảy ra.

Lỗ hổng 150 ngày: Ông Trump đang có ý định tận dụng lỗ hổng pháp lý bằng cách tái ban hành thuế quan theo Mục 122 cứ sau mỗi 150 ngày. Tuy nhiên, chiến thuật này chắc chắn sẽ vấp phải học thuyết "Những vấn đề lớn" (Major Questions Doctrine) mà Tòa án Tối cao vừa áp dụng. Việc lạm dụng lỗ hổng này thách thức tinh thần của luật pháp và nhiều khả năng sẽ bị tòa án bác bỏ một lần nữa.

Bước đi tiếp theo: Mục 301 và "Khoảng trống thuế quan"

Dù vậy, Mục 122 vẫn giúp ông Trump mua thêm thời gian để chuẩn bị các phương án khác, khả dĩ nhất là theo đuổi thuế quan dựa trên cáo buộc "thực hành thương mại không công bằng" theo Mục 301.

Rào cản thời gian: Vấn đề lớn nhất của Mục 301 là quy trình điều tra thường kéo dài từ 6 đến 12 tháng vì yêu cầu các buổi điều trần công khai và thu thập bằng chứng. Nếu các cuộc điều tra này không hoàn thành vào khoảng tháng 7 hoặc tháng 8 (thời điểm Mục 122 hết hạn), thị trường sẽ xuất hiện một "khoảng trống thuế quan". Khi đó, ông Trump có thể sẽ không còn công cụ pháp lý nào để áp thuế tùy ý như trước.

Toàn cảnh thị trường:

• Thuế quan Mỹ: Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các sắc thuế IEEPA của ông Trump; Tổng thống đáp trả bằng mức thuế toàn cầu phẳng 15%.
• Pháp lý: Sự bất định về việc hoàn thuế tạo ra làn sóng mơ hồ mới về chính sách.
• Ngoại hối: Đồng USD bị bán tháo trên diện rộng; EUR/USD vượt mốc 1.18; USD/JPY rơi mạnh về vùng 154.00.
• Hàng hóa: Vàng chạm đỉnh 3 tuần; Dầu giảm nhẹ khi các cuộc đàm phán Mỹ - Iran sắp tái khởi động.
• Crypto: Bitcoin lao dốc xuống dưới 65,000 USD do làn sóng thanh lý quy mô lớn.

Cú sốc thuế quan và phản ứng của đồng USD

Thị trường bước vào phiên giao dịch với nỗ lực hấp thụ diễn biến chấn động cuối tuần qua: Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ chế độ thuế quan dựa trên Đạo luật IEEPA của Tổng thống Donald Trump. Ngay lập tức, ông Trump đã công bố một mức thuế toàn cầu phẳng mới là 15% (cao hơn mức 10% được dự báo trước đó). Sự không chắc chắn về việc liệu các khoản thuế đã thu có được hoàn lại hay không đang tạo ra một "mê cung" pháp lý kéo dài, đẩy rủi ro chính sách lên mức cao nhất.

Đồng Đô la Mỹ đã bị bán tháo mạnh mẽ. Cặp EUR/USD đẩy ngược lên trên 1.18, một phần nhờ bình luận từ Thủ tướng Đức Friedrich Merz khi ông cho rằng phán quyết của Tòa án Tối cao cuối cùng có thể làm giảm áp lực thuế quan lên nền kinh tế Đức. Trong khi đó, Bộ trưởng Thương mại Pháp Forissier khẳng định EU vẫn duy trì các công cụ cần thiết để trả đũa nếu cần thiết.

Tại Nhật Bản, tỷ giá USD/JPY giảm mạnh khoảng 100 pip xuống quanh mức 154.00. Trưởng ban Thuế của đảng LDP cầm quyền, ông Onodera, đã mô tả tình hình thuế quan của Mỹ là "một đống hỗn độn thực sự", cho thấy sự lo ngại sâu sắc của Tokyo trước biến động thương mại mới.

Vàng hưởng lợi, Dầu và Crypto chịu áp lực

Vàng đã tăng vọt lên mức cao nhất trong 3 tuần khi sự bất định thương mại thúc đẩy nhu cầu trú ẩn an toàn. Ngược lại, giá Dầu tương lai sụt giảm khi thị trường mở cửa trở lại trên sàn Globex. Các nhà giao dịch đang cân nhắc giữa lo ngại nhu cầu sụt giảm do thuế quan và triển vọng tái khởi động đàm phán Mỹ - Iran vào thứ Năm tới. Một quan chức Iran cho biết một thỏa thuận tạm thời là hoàn toàn khả thi và các công ty Mỹ có thể tham gia với tư cách là nhà thầu trong các dự án dầu khí của nước này.

Thị trường Tiền điện tử bị giáng một đòn mạnh. Bitcoin đã trượt khỏi mốc 65,000 USD trong bối cảnh tin đồn về một dòng tiền thanh lý khổng lồ — với các con số lưu truyền lên tới khoảng 200 triệu USD — đang làm trầm trọng thêm đà giảm điểm.

Lưu ý về thanh khoản:

Thị trường Nhật Bản và Trung Quốc đại lục vẫn đóng cửa trong phiên hôm nay. Thanh khoản mỏng tại khu vực có khả năng đã khuếch đại các biến động mạnh trên thị trường tài chính. Tuy nhiên, thị trường sẽ sớm trở lại trạng thái bình thường vào ngày mai (thứ Ba) khi Nhật Bản quay lại sau kỳ nghỉ lễ dài và Trung Quốc mở cửa sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán.

Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết họ đang đánh giá phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ về thuế quan và hối thúc Washington dỡ bỏ các biện pháp thuế quan đơn phương. Bắc Kinh lập luận rằng các biện pháp như thuế quan tương hỗ và thuế quan "fentanyl" vi phạm các quy tắc thương mại quốc tế cũng như luật pháp Mỹ. Tuyên bố này được đưa ra ngay trước thềm cuộc gặp thượng đỉnh dự kiến giữa ông Trump và ông Tập Cận Bình vào đầu tháng 4.

Tóm tắt diễn biến:

• Đánh giá toàn diện: Bộ Thương mại Trung Quốc đang thực hiện "đánh giá đầy đủ" về hệ quả từ phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ đối với các sắc thuế thời kỳ ông Trump.

• Kêu gọi bãi bỏ: Bắc Kinh hối thúc Mỹ dỡ bỏ các lệnh áp thuế đơn phương nhắm vào các đối tác thương mại.

• Cáo buộc vi phạm: Phía Trung Quốc cho rằng thuế quan tương hỗ và thuế quan fentanyl vi phạm quy tắc thương mại quốc tế và luật nội địa Mỹ.

• Bối cảnh chính trị: Những bình luận này xuất hiện khi ông Trump chuyển hướng sang áp thuế toàn diện tạm thời để tìm kiếm các lộ trình pháp lý thay thế sau phán quyết của Tòa án.

• Điểm mấu chốt: Cuộc gặp Trump – Tập (dự kiến từ 31/03 đến 02/04) đang làm gia tăng sức nóng cho các thông điệp về thuế quan và lợi thế đàm phán.

Phân tích: Trung Quốc đang "đọc vị" lỗ hổng pháp lý của Mỹ

Bộ Thương mại Trung Quốc tuyên bố đang đánh giá mọi tác động từ phán quyết gần đây của Tòa án Tối cao Mỹ — vốn đã bác bỏ phần lớn chế độ thuế quan sâu rộng của Tổng thống Donald Trump. Đồng thời, Bắc Kinh hối thúc Washington dỡ bỏ cái mà họ gọi là các biện pháp thuế quan đơn phương đối với các đối tác thương mại.

Trong tuyên bố của mình, Bộ Thương mại Trung Quốc lập luận rằng các hành động đơn phương của Mỹ, bao gồm thuế quan theo kiểu tương hỗ và thuế quan "fentanyl", không chỉ vi phạm các quy tắc thương mại quốc tế mà còn vi phạm chính luật pháp nội địa của Mỹ, gây tổn hại đến lợi ích của tất cả các bên. Trung Quốc khẳng định sẽ "kiên quyết bảo vệ" lợi ích của mình khi đánh giá cách thức phán quyết của tòa án và phản ứng của Nhà Trắng có thể ảnh hưởng đến quan hệ thương mại.

Sự thay đổi chiến thuật của Mỹ Những bình luận này được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Mỹ đang nỗ lực tái thiết lập lợi thế thuế quan bằng các cơ sở pháp lý thay thế, sau khi Tòa án Tối cao hạn chế quyền hạn của Tổng thống trong việc áp thuế diện rộng dưới các tình trạng khẩn cấp. Ông Trump đã ra lệnh áp dụng một mức thuế toàn cầu tạm thời và phát động các cuộc điều tra thương mại mới theo các khung pháp lý khác, nhấn mạnh rằng phán quyết của tòa có thể hạn chế một công cụ, nhưng không chấm dứt sự bất định về thuế quan đối với các đối tác.

Thông điệp kép của Bắc Kinh Đối với Bắc Kinh, thông điệp này mang hai hàm ý:

1. Tính chính danh: Khắc họa các bước đi của Mỹ là sai sót về mặt pháp lý và quy trình.

2. Sức ép đàm phán: Thúc đẩy việc thu hồi các biện pháp đơn phương, đồng thời phát tín hiệu sẵn sàng đáp trả hoặc bảo vệ các lợi ích cốt lõi nếu áp lực tiếp tục duy trì.

Kết luận cho nhà đầu tư

Ngôn ngữ của Bộ Thương mại Trung Quốc cũng tạo ra một cột mốc quan trọng trước thềm chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump (dự kiến từ 31/03 đến 02/04) để tiến hành các cuộc hội đàm cấp cao. Khoảng thời gian đầu tháng 4 này thực tế đang trở thành "thời hạn chót" để cả hai bên làm rõ lập trường đàm phán.

Nhìn chung, Trung Quốc đang thể hiện sự cứng rắn trong khi vẫn để ngỏ cánh cửa đối thoại. Tuy nhiên, việc nhấn mạnh vào tính hợp pháp và lợi ích chung cho thấy Bắc Kinh sẽ yêu cầu các nhượng bộ về thuế quan và sự minh bạch trong các quy tắc thương mại như những yêu cầu trung tâm trong bất kỳ nỗ lực ngoại giao ngắn hạn nào.

Ngòi nổ trực tiếp cho đợt sụt giảm này là một làn sóng thanh lý quy mô lớn diễn ra trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, những đợt thanh lý này không bao giờ xảy ra mà không có lý do hoặc bối cảnh cụ thể.

Tóm tắt diễn biến:

• Mức giảm mạnh: Bitcoin giảm khoảng 5% trong một khung thời gian ngắn, chính thức trượt xuống dưới mốc 65,000 USD.
• Kỹ thuật: Việc phá vỡ các ngưỡng hỗ trợ kỹ thuật then chốt đã làm gia tăng áp lực bán.
• Dòng tiền của "Cá voi": Lưu lượng Bitcoin từ các ví lớn chảy lên sàn giao dịch tăng cao, làm gia tăng nguồn cung.
• Tâm lý vĩ mô: Những bất định về thuế quan và kinh tế vĩ mô rộng hơn đang đè nặng lên khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư.
• Không có sốc hệ thống: Không ghi nhận bất kỳ cú sốc pháp lý hay sự cố hệ thống nào trong ngành tiền điện tử.

Phân tích chi tiết: Điều gì đã xảy ra?

Bitcoin đã giảm mạnh trong vài giờ qua, phá vỡ ngưỡng 65,000 USD sau một làn sóng bán tháo chớp nhoáng khiến giá bốc hơi khoảng 5%. Chuyển động này dường như mang nặng tính kỹ thuật và tâm lý hơn là bị thúc đẩy bởi một tin tức chấn động cụ thể nào.

1. Phản ứng dây chuyền từ việc phá vỡ ngưỡng hỗ trợ

Vùng 65,000 USD từng đóng vai trò là ngưỡng hỗ trợ rõ rệt sau nhiều phiên tích lũy đi ngang. Ngay khi mức này bị xuyên thủng, nó đã kích hoạt hàng loạt lệnh dừng lỗ (stop-loss) và các lệnh bán theo đà (momentum selling) ngắn hạn, khuếch đại áp lực giảm giá. Trong thị trường tiền điện tử, những cú phá vỡ như vậy thường tạo ra một vòng lặp phản hồi tiêu cực: thanh khoản cạn kiệt nhanh chóng và biến động giá tăng tốc do các vị thế được đặt tập trung quanh các ngưỡng nhạy cảm.

2. Dấu chân của "Cá voi" trên các sàn giao dịch

Dữ liệu on-chain và dòng tiền cho thấy áp lực bán gia tăng từ các chủ sở hữu lớn (cá voi). Lượng Bitcoin nạp lên sàn giao dịch tăng cao — vốn thường được coi là dấu hiệu báo trước cho việc phân phối (bán ra) — đã làm tăng nguồn cung đúng lúc động lực tăng trưởng đang suy yếu. Điều này đánh dấu một sự thay đổi so với các tuần trước, khi các mô hình tích lũy là yếu tố nền tảng giữ vững sự ổn định của giá.

3. Tác động lan tỏa từ kinh tế vĩ mô

Các yếu tố vĩ mô cũng đóng một vai trò nhất định. Sự bất định gia tăng xung quanh chính sách thuế quan của Mỹ và các rủi ro địa chính trị rộng lớn hơn đã làm giảm khẩu vị rủi ro toàn cầu. Trong môi trường như vậy, tài sản kỹ thuật số thường giao dịch như các công cụ rủi ro có hệ số Beta cao, khiến chúng dễ bị tổn thương trước các dòng tiền thoái vốn khỏi tài sản rủi ro (de-risking). Khi biến động của thị trường chứng khoán tăng lên và thị trường dầu mỏ nhạy cảm với các tin tức địa chính trị, sự thận trọng trên diện rộng đã lan sang cả tài sản kỹ thuật số.

Kết luận: Điểm quan trọng là không có sự sụp đổ của sàn giao dịch lớn nào, cũng không có cuộc trấn áp pháp lý hay cú sốc hệ thống nào liên quan đến đợt sụt giảm này. Thay vào đó, đây là một sự kết hợp giữa sự đổ vỡ kỹ thuật, tâm lý vĩ mô bất ổn và việc điều chỉnh vị thế của các nhà đầu tư lớn.

Cựu thành viên Hội đồng Chính sách Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ), ông Makoto Sakurai, vừa đưa ra nhận định đáng chú ý về lộ trình thắt chặt tiền tệ của cơ quan này.

Các điểm chính trong nhận định của ông Sakurai:

• Chất xúc tác từ tỷ giá: BOJ có khả năng sẽ tiến hành tăng lãi suất ngay trong cuộc họp tháng 3 nếu đồng Yên tiếp tục suy yếu, đe dọa đến mục tiêu ổn định giá cả.

• Áp lực lạm phát: Sự sụt giảm của đồng Yên làm tăng chi phí nhập khẩu, từ đó gây áp lực lên lạm phát nội địa, buộc BOJ phải có hành động can thiệp sớm hơn dự kiến.

• Thời điểm then chốt: Thay vì chờ đợi đến tháng 4 như kỳ vọng số đông của thị trường, một đợt thắt chặt vào tháng 3 sẽ là bước đi quyết đoán để bảo vệ giá trị đồng nội tệ.

Thị trường tiền điện tử chứng kiến biến động dữ dội khi Bitcoin giảm sâu, kéo theo hơn 9 con số giá trị vị thế bị thanh lý chỉ trong thời gian ngắn. Quan sát trên biểu đồ ngày, Bitcoin đang hướng trở lại vùng đáy gần nhất, cho thấy tâm lý rủi ro đang suy yếu rõ rệt và áp lực bán vẫn chiếm ưu thế. Hiện Bitcoin đang giao dịch quanh mức 64,764 USD

Không chỉ riêng Bitcoin, Ethereum (ETH) cũng giảm mạnh 4.5% xuống mức 1,865 USD, cùng với đà bán tháo lan rộng trên toàn bộ thị trường crypto.

Đồng bạc xanh mở đầu tuần mới trong trạng thái suy yếu, sau khi giới đầu tư coi phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ phần lớn các mức thuế của Tổng thống Donald Trump là yếu tố hỗ trợ tăng trưởng toàn cầu. Tuy nhiên, tình hình căng thẳng và nguy cơ xung đột tại Trung Đông đã khiến biến động trên thị trường ngoại hối nhìn chung vẫn ở mức hạn chế.

Trên thị trường châu Á sáng nay, USD tiếp tục chịu áp lực bán sau phán quyết thuế quan mới nhất.

Thị trường Nhật Bản đóng cửa nghỉ lễ hôm nay, trong khi Trung Quốc vẫn chưa quay lại giao dịch sau kỳ nghỉ Tết, dự kiến mở cửa trở lại vào thứ Ba, ngày 24 tháng 2 năm 2026.

Tại Hồng Kông, thị trường chứng khoán mở cửa khởi sắc với chỉ số Hang Seng tăng khoảng 1.4%.

Giá vàng tăng 1% lên sát mức 5,160 USD/ounce trong phiên thứ Hai, đạt mức cao nhất trong hơn ba tuần khi những lo ngại mới về thuế quan khiến nhà đầu tư đổ xô tìm đến các tài sản trú ẩn an toàn.

Hôm thứ Bảy, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố kế hoạch nâng mức thuế toàn cầu từ 10% lên 15%, sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ các mức “thuế đối ứng” của ông. Trump xác nhận các mức thuế mới sẽ có hiệu lực ngay lập tức, dù hiện vẫn chưa rõ liệu ông đã ký bất kỳ văn bản chính thức nào hay chưa.

Trong khi đó, Ủy viên thương mại châu Âu hôm Chủ nhật cho biết khối này đang xem xét đề xuất tạm dừng quá trình phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Mỹ, còn Ấn Độ cũng đã hoãn vòng đàm phán nhằm hoàn tất một thỏa thuận thương mại tạm thời với Washington.

Giới đầu tư đồng thời phải đối mặt với nỗi lo ngày càng lớn về khả năng Mỹ tiến hành tấn công quân sự vào Iran khi các cuộc đàm phán hạt nhân rơi vào bế tắc.

Tuy nhiên, các nhà đàm phán dự kiến sẽ gặp lại nhau tại Geneva vào thứ Năm tới.

Vàng vượt lên trên mức 5,000 USD/oz

Thủ tướng Sanae Takaichi vừa đưa ra những tuyên bố nhằm xoa dịu thị trường về tình hình tài chính của quốc gia, nhấn mạnh quyết tâm khôi phục kỷ luật tài khóa mà không làm tổn hại đến đà tăng trưởng.

Các điểm chính trong bài phát biểu:

• Cam kết bền vững: Sẽ kiên trì khôi phục tính bền vững tài khóa và không theo đuổi các chính sách tài khóa liều lĩnh làm suy giảm niềm tin thị trường.
• Đầu tư dài hạn: Thúc đẩy đầu tư táo bạo thông qua ngân sách đa năm và các quỹ dài hạn.
• Nguồn vốn ưu tiên: Các khoản chi tiêu cần thiết sẽ được trích từ ngân sách ban đầu nhiều nhất có thể.
• Kiểm soát nợ: Cam kết hạ thấp dần tỷ lệ nợ trên GDP và làm rõ các chỉ số tài khóa cụ thể để duy trì sự tin tưởng của thị trường.
• Kỷ luật chính sách: Đảm bảo kỷ luật chính sách được định nghĩa là có trách nhiệm và chủ động.

Phân tích: Những mâu thuẫn trong "Học thuyết Takaichi"

Dù những lời khẳng định của bà Takaichi nghe có vẻ đầy hứa hẹn, nhưng thực tế "hành động luôn có sức nặng hơn lời nói". Dưới đây là những góc nhìn đa chiều mà giới đầu tư đang đặt ra:

1. "Abenomics" trong thời kỳ lạm phát?
Chính sách của bà Takaichi được coi là "bản sao" của Abenomics – một học thuyết vốn được thiết kế để chống lại giảm phát. Tuy nhiên, Nhật Bản hiện đang phải đối mặt với áp lực lạm phát. Việc tiếp tục chồng chất nợ nần vào một nền kinh tế đang lạm phát sẽ khiến gánh nặng nợ quốc gia trở nên trầm trọng hơn nhiều khi lãi suất bắt đầu tăng cao.

2. Bài toán ngân sách không có lời giải
Có một thực tế là các con số hiện tại vẫn chưa thực sự khớp nhau. Đầu tháng này, giới chuyên gia đã chỉ ra rằng bà Takaichi tuyên bố sẽ không phát hành thêm nợ để tài trợ cho việc đình chỉ thuế thực phẩm. Tuy nhiên, điều này bị coi là một hình thức "vay mượn trong bóng tối" (shadow borrowing).

"Ngay cả khi bà Takaichi dùng thặng dư thuế để tài trợ cho việc giảm thuế thay vì dùng số tiền đó để trả nợ, thì về mặt hiệu quả, mức nợ vẫn được giữ ở mức cao hơn so với bình thường. Đây chính là yếu tố cốt lõi trong 'Takaichi trade' khiến nhà đầu tư lo ngại nợ quốc gia của Nhật Bản sẽ bùng nổ."

3. Đánh cược với lịch sử
Thủ tướng Takaichi đang cố gắng thuyết phục những người hoài nghi rằng bà có thể "dùng chi tiêu để thoát khỏi bẫy nợ". Tuy nhiên, lịch sử kinh tế thế giới hiếm khi ủng hộ giải pháp này đối với các nền kinh tế có mức nợ công cao kỷ lục như Nhật Bản.

Kết luận: Dù bà Takaichi đã dùng những ngôn từ trấn an, các nhà đầu tư vẫn đang cực kỳ thận trọng. Thị trường chưa sẵn sàng "xuống tiền" cho một canh bạc mà ở đó lợi ích thì dài hạn và mơ hồ, còn rủi ro nợ nần thì hiện hữu và cận kề.

Toàn cảnh thị trường:

• Fed (Mary Daly): Chính sách đang ở "vị thế tốt" sau khi cắt giảm 75 điểm cơ bản; tông giọng ổn định đến bồ câu nhẹ.
• RBNZ: Dự báo lạm phát quay lại mục tiêu trong quý 1; không vội vàng tăng lãi suất; đồng NZD và AUD suy yếu.
• ECB (Lagarde): Khẳng định hoàn thành nhiệm kỳ đến năm 2027; từ chối bình luận về tin đồn từ chức sớm.
• RBI: Các nhà giao dịch cho rằng Ngân hàng Trung ương Ấn Độ đã can thiệp bán USD để bảo vệ mốc 91.00.
• Nhật Bản: Lạm phát tiêu đề giảm xuống 1.5%, mức thấp nhất kể từ tháng 3/2022; PMI tháng 2 ghi nhận mức cao nhất kể từ tháng 5/2023.

Diễn biến chính từ các Ngân hàng Trung ương

1. Fed duy trì sự hài lòng với mức lãi suất hiện tại
Chủ tịch Fed San Francisco, Mary Daly, cho biết chính sách tiền tệ đang ở "vị thế tốt" sau tổng mức cắt giảm 75 điểm cơ bản vào năm ngoái. Bà Daly lập luận rằng thị trường lao động đã ổn định và lạm phát sẽ tiếp tục đà giảm khi tác động của thuế quan mờ nhạt dần. Tông giọng này củng cố quan điểm rằng Fed đang cảm thấy thoải mái với các thiết lập hiện tại và không chịu áp lực phải hành động nhanh chóng theo bất kỳ hướng nào.

2. RBNZ bớt hawkish, gây áp lực lên đồng NZD
Tại New Zealand, Thống đốc RBNZ Anna Breman thừa nhận con đường đưa lạm phát về 2% còn nhiều trắc trở, nhưng dự báo lạm phát sẽ nằm trong phạm vi mục tiêu ngay trong quý 1 năm nay. Nhà kinh tế trưởng Paul Conway bổ sung rằng ngân hàng sẽ không "vội vã xuống tay" với các đợt tăng lãi suất. Điều này đã khiến đồng Đô la New Zealand và Đô la Úc đồng loạt giảm giá.

3. RBI can thiệp bảo vệ tỷ giá
Trên thị trường Ấn Độ, các nguồn tin cho biết Ngân hàng Trung ương (RBI) dường như đã bán USD ngay trước giờ mở cửa phiên giao dịch giao ngay để ngăn tỷ giá USD/INR vượt qua ngưỡng 91.00.

Dữ liệu kinh tế Nhật Bản: Lạm phát hạ nhiệt, Sản xuất khởi sắc

Chỉ số CPI tháng 1 của Nhật Bản cho thấy sự hạ nhiệt rõ rệt. CPI tiêu đề tăng 1.5% so với cùng kỳ (trước đó là 2.1%), chấm dứt chuỗi 45 tháng liên tiếp duy trì trên mục tiêu 2% của BOJ. CPI lõi (loại bỏ thực phẩm tươi sống) chậm lại ở mức 2.0%, mức thấp nhất kể từ tháng 1/2024.

Tuy nhiên, trái ngược với dữ liệu lạm phát yếu, chỉ số PMI sơ khởi tháng 2 lại cho thấy sự cải thiện mạnh mẽ, với chỉ số tổng hợp đạt mức tăng trưởng cao nhất kể từ tháng 5/2023. Tỷ giá USD/JPY vẫn duy trì trong biên độ hẹp khi các nhà giao dịch chờ đợi kỳ nghỉ lễ dài ngày tại Nhật Bản (thị trường đóng cửa vào thứ Hai tuần tới).

Tiêu điểm sắp tới:

Mọi sự chú ý tối nay sẽ đổ dồn vào báo cáo PCE của Mỹ - thước đo lạm phát ưa thích của Fed. Ngoài ra, thị trường Châu Á được kỳ vọng sẽ trở lại trạng thái bình thường vào tuần tới khi Trung Quốc kết thúc kỳ nghỉ lễ dài ngày.

Chủ tịch ECB Christine Lagarde đã chia sẻ với tờ The Wall Street Journal rằng bà dự kiến sẽ hoàn tất nhiệm kỳ của mình cho đến hết tháng 10/2027. Tuyên bố này đã dập tắt những suy đoán về việc bà sẽ từ chức sớm — một động thái có thể cho phép Pháp gây ảnh hưởng đến quá trình kế nhiệm trước cuộc bầu cử năm 2027 của quốc gia này.

Tóm tắt diễn biến:

• Cam kết nhiệm kỳ: Bà Christine Lagarde khẳng định kỳ vọng "cơ bản" là sẽ phục vụ tại ECB đến tháng 10/2027.
• Dập tắt tin đồn: Những suy đoán về việc bà từ chức sớm nhằm giúp Tổng thống Macron định hình người kế nhiệm trước cuộc bầu cử Pháp tháng 4/2027 đã bị bác bỏ.
• Quan điểm cá nhân: Bà từ chối bình luận trực tiếp về báo cáo của tờ Financial Times (FT) liên quan đến việc từ chức.
• Thay đổi nhân sự: Hai vị trí trong Ban điều hành ECB (Philip Lane và Isabel Schnabel) sẽ trống chỗ vào năm tới.
• Bối cảnh nhạy cảm: Sự nhạy cảm chính trị gia tăng khi Pháp tiến gần đến một cuộc bầu cử mang tính bước ngoặt.

Bảo vệ thành quả và sự ổn định của ECB

Trong cuộc phỏng vấn với The Wall Street Journal, bà Lagarde cho rằng việc củng cố những thành tựu của ECB trong những năm gần đây đòi hỏi bà phải hoàn tất trọn vẹn nhiệm kỳ. "Khi nhìn lại những năm qua, tôi nghĩ chúng ta đã đạt được rất nhiều thành tựu," bà nói và nhấn mạnh trọng tâm hiện nay là đảm bảo những kết quả đó phải "vững chắc và đáng tin cậy".

Bà mô tả sứ mệnh của mình là bảo vệ sự ổn định giá cả và tài chính, đồng thời bảo vệ đồng Euro, đảm bảo đồng tiền này luôn "vững mạnh và phù hợp với tương lai của Châu Âu".

Những toan tính chính trị đằng sau vị trí kế nhiệm

Những bình luận này được đưa ra trong bối cảnh thị trường xôn xao về việc bà có thể từ chức trước khi kết thúc nhiệm kỳ. Nếu điều này xảy ra, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron sẽ có cơ hội định hình quá trình kế nhiệm trước cuộc bầu cử Tổng thống Pháp vào tháng 4/2027. Mặc dù tất cả 27 nhà lãnh đạo EU chính thức bổ nhiệm Chủ tịch ECB, nhưng các nền kinh tế lớn như Pháp và Đức theo truyền thống luôn đóng vai trò chi phối trong các cuộc đàm phán này.

Đáng chú ý, sự nhạy cảm chính trị càng gia tăng khi có khả năng cuộc bầu cử tới của Pháp có thể chuyển dịch quyền lực về phía đảng Tập hợp Quốc gia (National Rally) cực hữu. Việc bổ nhiệm sớm người kế nhiệm có thể được coi là nỗ lực nhằm duy trì tính liên tục của định chế tài chính trước những biến động chính trị tiềm tàng - một động thái mà các nhà phê bình cho rằng có nguy cơ gây ra cáo buộc về các thao túng dân chủ.

Thách thức về nhân sự cấp cao

Cuộc tranh luận về người kế nhiệm càng trở nên phức tạp do các vị trí sắp trống trong Ban điều hành ECB. Nhiệm kỳ của Nhà kinh tế trưởng Philip Lane và thành viên Isabel Schnabel dự kiến sẽ kết thúc vào năm tới.

Trước đây, bà Lagarde từng bác bỏ những đồn đoán về việc rời đi sớm để đảm nhận vị trí lãnh đạo tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF). Tuy nhiên, vào hôm thứ Năm, bà đã chia sẻ rằng WEF là "một trong nhiều lựa chọn" mà bà có thể cân nhắc sau khi rời ECB.

Khi được hỏi liệu những đồn đoán về nhiệm kỳ có làm xói mòn nhận thức về tính độc lập của ECB hay không, bà khẳng định định chế này vẫn "rất được tôn trọng và uy tín", đồng thời bày tỏ hy vọng mình đã đóng góp vào vị thế đó.

Vàng sideway trong vùng tích luỹ, giao dịch sát mức 5,000 USD/oz

Goldman Sachs dự báo giá vàng sẽ duy trì đà tăng dần (grind higher) để đạt mức 5,400 USD/ounce vào cuối năm 2026, với rủi ro nghiêng về phía tăng nhờ làn sóng đa dạng hóa danh mục đầu tư.

Tóm tắt các điểm chính:

• Nhu cầu từ các Ngân hàng Trung ương (CB): Goldman kỳ vọng lực mua từ các CB sẽ tăng tốc trở lại trong năm 2026, tương đương với tốc độ ghi nhận trong năm 2025.

• Kịch bản cơ sở thận trọng: Dự báo này dựa trên giả định rằng không có thêm sự đa dạng hóa đột biến từ khu vực tư nhân ngoài các xu hướng hiện tại.

• Động lực chính: Sự kết hợp giữa nhu cầu của các CB và việc các nhà đầu tư cá nhân gia tăng vị thế (chủ yếu nhằm phản ứng với lộ trình cắt giảm lãi suất của Fed).

• Mục tiêu giá: Vàng sẽ "tăng dần chậm rãi" để chạm mốc 5,400 USD/oz vào cuối năm 2026.

• Rủi ro tăng giá: Có khả năng giá sẽ bứt phá mạnh hơn nếu khu vực tư nhân đẩy mạnh đa dạng hóa, đặc biệt là thông qua các cấu trúc quyền chọn mua (call-option).

Goldman Sachs kỳ vọng lực cầu cấu trúc của thị trường vàng sẽ vẫn được duy trì cho đến năm 2026, được thúc đẩy chủ yếu bởi nhu cầu của các ngân hàng trung ương và sự tham gia có tính chu kỳ của các nhà đầu tư tư nhân khi chu kỳ nới lỏng của Fed diễn ra.

Trong báo cáo triển vọng năm 2026, Goldman cho biết họ kỳ vọng việc thu mua vàng của các ngân hàng trung ương sẽ tăng tốc trở lại với tốc độ tương tự như năm 2025. Đáng chú ý, đây là một kịch bản cơ sở mang tính thận trọng, không phụ thuộc vào một làn sóng mới các nhà đầu tư tư nhân xoay trục danh mục sang vàng; thay vào đó, ngân hàng này giả định nhu cầu từ khu vực công (các tổ chức chính phủ) sẽ đóng vai trò chủ chốt.

Tổng hợp lại, Goldman lập luận rằng: (1) lực mua của các ngân hàng trung ương và (2) việc các nhà đầu tư tư nhân gia tăng mức độ tiếp xúc với vàng để phản ứng với việc cắt giảm lãi suất của Fed sẽ là đủ để đẩy giá lên cao theo thời gian. Ngân hàng này mô tả lộ trình này là một sự "tăng trưởng chậm rãi" thay vì một đợt tăng vọt theo đường thẳng, với mục tiêu đạt 5,400 USD mỗi troy ounce vào cuối năm 2026.

Tuy nhiên, Goldman cũng nhận thấy sự không đối xứng đáng kể xung quanh dự báo này. Họ nhấn mạnh rủi ro tăng giá đáng kể nếu sự đa dạng hóa của khu vực tư nhân mở rộng mạnh mẽ, đặc biệt nếu được thể hiện thông qua các cấu trúc quyền chọn mua. Điều này có thể khuếch đại tâm lý tham gia và đẩy nhanh các chuyển động giá trong các giai đoạn thị trường có đà (momentum).

Kết luận: Quỹ đạo trung hạn của vàng theo Goldman vẫn là đi lên, nhưng ngân hàng này cũng đưa ra cảnh báo rõ ràng rằng hành trình này có thể sẽ trồi sụt (choppy): xu hướng có thể cao hơn, nhưng biến động sẽ duy trì ở mức lớn, đặc biệt là xung quanh các thời điểm xoay trục chính sách của Fed, các cú sốc rủi ro hoặc bất kỳ làn sóng đa dạng hóa mới nào.

Chủ tịch Fed Minneapolis – ông Neel Kashkari, người gần đây có xu hướng phát biểu theo hướng “diều hâu”, vừa đưa ra một số bình luận đáng chú ý:

• Fed hiện đã tiến khá gần đến cả hai mục tiêu (việc làm tối đa và ổn định giá cả)

• Tiền mã hóa (crypto) là “hoàn toàn vô dụng”

• Trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thúc đẩy năng suất trong 5–10 năm tới

• Fed vẫn thận trọng trong việc ứng dụng AI nội bộ

• Fed cam kết đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu và phân tích thực tế

• Ông lạc quan về tiềm năng của AI, cho rằng hầu hết doanh nghiệp đều đã nhận thấy lợi ích rõ ràng khi áp dụng công nghệ này

Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu của Mỹ đạt 206,000, thấp hơn đáng kể so với dự báo 225,000.
Tuần trước ghi nhận 229,000, được điều chỉnh tăng nhẹ so với con số công bố ban đầu 227,000.

Tóm tắt diễn biến:

• Tăng số kỳ họp: RBNZ sẽ tăng số lượng quyết định chính sách định kỳ từ 7 lên 8 lần mỗi năm, bắt đầu từ năm 2027.
• Đồng bộ dữ liệu: Thay đổi này phù hợp với việc New Zealand chuyển sang công bố dữ liệu CPI hàng tháng từ năm tới.
• Điều chỉnh lịch: Ngày công bố quyết định vào tháng 2/2027 được đẩy sớm lên một tuần.
• Tính linh hoạt: Ủy ban vẫn duy trì khả năng hành động giữa các kỳ họp nếu cần thiết.
• Báo cáo ổn định tài chính: Giữ nguyên tần suất 2 lần/năm vào tháng 5 và tháng 11.

Ngân hàng Trung ương New Zealand (RBNZ) sẽ chính thức chuyển sang lộ trình 8 kỳ họp quyết định chính sách tiền tệ mỗi năm từ năm 2027, thay vì định dạng 7 kỳ họp như hiện tại. Sự dịch chuyển này diễn ra trong bối cảnh New Zealand đang chuẩn bị chuyển đổi sang công bố Chỉ số Giá tiêu dùng (CPI) theo tháng từ năm tới, giúp gia tăng đáng kể dòng dữ liệu lạm phát cung cấp cho các nhà hoạch định chính sách.

Ủy ban Chính sách Tiền tệ cho biết tần suất dữ liệu lạm phát cao hơn đòi hỏi sự gia tăng tương ứng trong các thời điểm đưa ra quyết định định kỳ. Với việc CPI chuyển từ báo cáo hàng quý sang hàng tháng, các nhà hoạch định chính sách sẽ có được những hiểu biết kịp thời và chi tiết hơn về áp lực giá cả, cho phép hiệu chỉnh lãi suất một cách linh hoạt hơn.

Theo cấu trúc mới, một kỳ họp bổ sung sẽ được thêm vào lịch trình hàng năm. Để phù hợp với lịch trình 8 kỳ họp, ngày ra quyết định vào tháng 2/2027 đã được đẩy lên sớm hơn một tuần so với thông báo trước đó. RBNZ cũng đã công bố lịch họp cho đến hết tháng 2/2028 để cung cấp sự minh bạch cho thị trường.

Đáng chú ý, Ủy ban tái khẳng định rằng các cuộc họp định kỳ không phải là cơ hội duy nhất để hành động. RBNZ vẫn giữ quyền đưa ra các quyết định chính sách đột xuất vào bất kỳ lúc nào nếu điều kiện kinh tế hoặc tài chính đòi hỏi – điều mà cơ quan này từng thực hiện trong các giai đoạn thị trường căng thẳng hoặc gián đoạn kinh tế cấp tính.

Thay đổi này không làm ảnh hưởng đến tần suất công bố Báo cáo Ổn định Tài chính của Ngân hàng, vốn sẽ tiếp tục được phát hành hai lần một năm vào tháng 5 và tháng 11.

Mặc dù mang tính chất vận hành, quyết định này cho thấy sự điều chỉnh mang tính tổ chức của RBNZ để thích nghi với môi trường thâm dụng dữ liệu hơn. Bằng việc chuyển sang theo dõi lạm phát hàng tháng, RBNZ đang tự định vị mình để phản ứng năng động hơn trước các điều kiện giá cả và nhu cầu đang thay đổi — một cấu trúc tương đồng hơn với các ngân hàng trung ương lớn khác trên thế giới.

Biên bản cuộc họp tháng 1 của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã âm thầm loại bỏ mốc thời gian "2% vào năm 2028" vốn xuất hiện trong báo cáo tháng 12, điều này làm nổi bật sự bất định ngày càng tăng.

Tóm tắt diễn biến:

• Bỏ mốc thời gian cụ thể: Biên bản tháng 1 đã lược bỏ dòng chữ lạm phát về mức "2% vào năm 2028" từng xuất hiện trong biên bản tháng 12.
• Dự báo lạm phát tăng: Các nhân viên của Fed hiện đánh giá lạm phát "nhìn chung cao hơn một chút" so với dự báo hồi tháng 12.
• Tác động của thuế quan: Ảnh hưởng từ việc tăng thuế dự kiến sẽ giảm dần vào khoảng giữa năm, sau đó lạm phát sẽ quay trở lại "xu hướng giảm phát trước đó".
• Tín hiệu từ sự thiếu vắng: Việc lược bỏ mốc thời gian là một tín hiệu tinh tế cho thấy sự bất định lớn hơn (hoặc sự thiếu tự tin) về lộ trình cuối cùng để đưa lạm phát về ngưỡng 2%.

Một trong những chi tiết hé lộ nhiều nhất trong biên bản cuộc họp tháng 1 của Fed không nằm ở những gì được viết ra, mà ở những gì đã bị lược bỏ. Nick Timiraos của tờ The Wall Street Journal đã nhanh chóng nhận ra sự thiếu vắng này:

Trong biên bản tháng 12, báo cáo dự báo của các nhân viên Fed đã mô tả lộ trình giảm lạm phát trong dài hạn một cách chi tiết đến bất ngờ. Họ cho rằng việc tăng thuế quan dự kiến sẽ duy trì áp lực đẩy lạm phát lên cao trong suốt năm 2025 và 2026, trước khi lạm phát quay trở lại xu hướng giảm phát trước đó và "đạt mức 2% vào năm 2028". Thời điểm cụ thể đó rất quan trọng: nó đóng vai trò là điểm neo cho nhận định rằng "dặm cuối cùng" để về mức 2% sẽ chậm chạp, nhưng vẫn có thể đạt được trong một khoảng thời gian xác định.

Tuy nhiên, trong biên bản tháng 1, câu chuyện lạm phát đã thay đổi một cách tinh tế. Các nhân viên Fed hiện mô tả dự báo lạm phát là "nhìn chung cao hơn một chút" so với báo cáo tháng 12, phản ánh việc tận dụng nguồn lực bị thắt chặt hơn và lộ trình giá nhập khẩu lõi dự kiến cao hơn. Họ tiếp tục coi thuế quan là động lực chính trong ngắn hạn và lưu ý rằng khi tác động của thuế quan cao hơn giảm dần từ khoảng giữa năm, lạm phát dự kiến sẽ quay trở lại "xu hướng giảm phát trước đó". Nhưng mệnh đề của tháng 12 - mốc thời gian cụ thể đạt mức 2% vào năm 2028 - đã hoàn toàn biến mất. 

Tại sao điều này lại quan trọng?

Biên bản họp là những tài liệu được biên tập cực kỳ cẩn thận, và đoạn văn dự báo của nhân viên thường là phần có tính nhất quán cao nhất qua các cuộc họp. Khi một mốc thời gian cụ thể bị lược bỏ, nó có thể được hiểu là Fed đang dần ít sẵn lòng ấn định triển vọng vào một mốc lịch cụ thể, đặc biệt là khi sự bất định được mô tả là "ở mức cao" và các rủi ro đối với lạm phát vẫn được coi là nghiêng về phía tăng.

Điều này không nhất thiết có nghĩa là Fed đã từ bỏ mục tiêu 2% hay thời điểm kết thúc đã thay đổi một lần nữa. Tuy nhiên, nó cho thấy xu hướng ưu tiên nhấn mạnh vào hướng đi ("quay lại xu hướng giảm phát") thay vì thời hạn ("2% vào thời điểm X"). Đối với thị trường, sự tinh tế này có thể nuôi dưỡng ý tưởng rằng Fed đang ngày càng thận trọng trong việc tuyên bố chiến thắng trên con đường kiềm chế lạm phát, đồng thời cảnh giác với việc bị "đóng khung" bởi thời gian biểu của chính mình nếu giai đoạn giảm phát tiếp theo tỏ ra "chậm hơn và không đồng đều".

Tỷ lệ thất nghiệp ổn định ở mức 4.1% cùng sự sụt giảm liên tục của tổng số người thất nghiệp đang duy trì áp lực tăng lãi suất lên thị trường. Điều này hỗ trợ đồng Đô la Úc (AUD) và giữ lợi suất ngắn hạn ở mức cao. Dữ liệu này tuy không buộc Ngân hàng Trung ương Úc (RBA) phải hành động ngay trong tháng 3, nhưng rõ ràng đã đặt tay họ vào "vòng cò" sẵn sàng thắt chặt.

Tóm tắt các điểm chính:

• Việc làm tăng 17,800 trong tháng 1, bám sát kỳ vọng của thị trường.
• Việc làm toàn thời gian bứt phá mạnh 50,500, bù đắp cho sự sụt giảm 32,700 vị trí bán thời gian.
• Tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở 4.1%, thấp hơn dự báo hồi tháng 2 của RBA.
• Số giờ làm việc tăng 0.6%, cho thấy nhu cầu lao động vẫn rất lớn.
• Rủi ro thắt chặt: Dữ liệu nghiêng về phía tiếp tục chu kỳ tăng lãi suất.

Báo cáo lực lượng lao động tháng 1 của Úc mang đến một con số tiêu đề đúng như kỳ vọng nhưng ẩn chứa một thông điệp cốt lõi mạnh mẽ, giúp duy trì định hướng thắt chặt chính sách của RBA.

Mặc dù mức tăng 17,800 việc làm trong tháng 1 thấp hơn nhiều so với mức tăng đột biến 65,200 của tháng 12, nhưng cơ cấu việc làm mới là chi tiết đáng chú ý: việc làm toàn thời gian tăng vọt 50,500. Sự dịch chuyển sang nhóm việc làm toàn thời gian cho thấy nhu cầu lao động đang phục hồi ổn định chứ không hề có dấu hiệu hạ nhiệt đột ngột.

Tỷ lệ thất nghiệp ổn định ở mức 4.1%, khả quan hơn dự báo tăng nhẹ lên 4.2% của thị trường. Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động không đổi ở mức 66.7%, cho thấy nguồn cung lao động không còn gây áp lực tăng lên tỷ lệ thất nghiệp. Điểm nhấn củng cố tín hiệu "thị trường thắt chặt" là số giờ làm việc tăng 0.6% trong tháng - một mức tăng vững chắc cho thấy các nhà tuyển dụng vẫn đang khai thác tối đa nguồn nhân lực hiện có.

Tín hiệu lịch sử từ đà giảm thất nghiệp

Một điểm đáng lưu ý là tổng số người thất nghiệp đã giảm liên tục trong 4 tháng qua. Lần gần nhất điều này xảy ra là vào giai đoạn ngay trước khi RBA bắt đầu chu kỳ tăng lãi suất vào tháng 5/2022. Mặc dù các khảo sát lực lượng lao động thường có độ biến động cao, nhưng sự dai dẳng của xu hướng này ủng hộ lập luận rằng thị trường lao động vẫn chưa hề có dấu hiệu trì trệ đáng kể.

Đối với RBA, báo cáo này chưa đủ để chốt hạ một đợt tăng lãi suất vào tháng 3, nhưng nó đã đưa các nhà hoạch định chính sách đến gần quyết định đó hơn. Tỷ lệ thất nghiệp hiện thấp hơn nhiều so với lộ trình trong Tuyên bố về Chính sách Tiền tệ tháng 2 của RBA. Nếu áp lực lạm phát vẫn duy trì ở mức gây lo ngại, dữ liệu việc làm này sẽ mở toang cánh cửa cho các đợt thắt chặt tiếp theo.

Vàng giao dịch dưới mức 5,000 USD/oz sau đợt điều chỉnh tăng ngày hôm qua

Biên bản cuộc họp FOMC mới đây đã xác nhận Jerome Powell được lựa chọn để tiếp tục giữ chức Chủ tịch Fed trong năm 2026. Nhiệm kỳ này sẽ kéo dài cho đến khi một người kế nhiệm chính thức được lựa chọn và bổ nhiệm.

Về mặt thực tế, điều này có nghĩa là ông Powell sẽ tiếp tục điều hành FOMC, bao gồm cả các cuộc họp sau tháng 5/2026, miễn là ông vẫn giữ tư cách là Chủ tịch Fed và người kế nhiệm được đề cử (Kevin Warsh) vẫn chưa được Thượng viện xác nhận và chính thức nhậm chức.

Tóm tắt diễn biến:

• Quy tắc quản trị: Biên bản FOMC tái khẳng định Powell là Chủ tịch "cho đến khi người kế nhiệm được chọn" – một quy tắc mặc định để tránh khoảng trống quyền lực.

• Tiến độ bổ nhiệm bị đe dọa: Lộ trình phê duyệt ông Kevin Warsh có nguy cơ bị trì hoãn, kéo dài thời gian "Chủ tịch lâm thời" của Powell.

• Rào cản từ Thượng nghị sĩ Thom Tillis: Ông Tillis đe dọa chặn các ứng viên của Fed cho đến khi cuộc điều tra của Bộ Tư pháp (DOJ) nhắm vào Powell được giải quyết.

• Đảng Dân chủ gây sức ép: Phe Dân chủ cũng thúc đẩy trì hoãn tiến trình bổ nhiệm với lập luận rằng các cuộc điều tra đang làm xói mòn niềm tin vào hệ thống.

Tại sao lại có sự bế tắc này?

Biên bản của FOMC đã làm rõ một thực tế quản trị cốt lõi thường bị lu mờ bởi các toan tính chính trị: Chủ tịch đương nhiệm sẽ tại vị cho đến khi người kế nhiệm được chính thức lựa chọn và lắp đầy vị trí. Ngôn ngữ về "bầu chọn viên chức" trong biên bản thực chất là một "cài đặt mặc định" nhằm ngăn chặn sự trống trải về lãnh đạo nếu tiến độ phê duyệt bị chậm trễ.

Tại sao điều này lại quan trọng ở thời điểm hiện tại? Tiến trình bổ nhiệm Chủ tịch tiếp theo đang trở nên hỗn loạn một cách bất thường. Tổng thống Trump đã tuyên bố ông Kevin Warsh là lựa chọn của mình để thay thế Jerome Powell khi nhiệm kỳ Chủ tịch của ông Powell kết thúc vào giữa tháng 5. Tuy nhiên, ông Warsh có thể không được phê duyệt kịp thời, không hẳn vì Chủ tịch Ủy ban Ngân hàng Thượng viện ngăn cản, mà vì sự phản đối từ chính nội bộ Đảng Cộng hòa.

Sự phản đối của Thượng nghị sĩ Thom Tillis Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Thom Tillis (Bắc Carolina), thành viên Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, đã công khai tuyên bố sẽ gắn sự ủng hộ của mình đối với bất kỳ ứng viên nào của Fed với kết quả cuộc điều tra của Bộ Tư pháp liên quan đến Powell. Ông Tillis coi cuộc điều tra này là một đòn tấn công vào sự độc lập của Fed và khẳng định sẽ không để các ứng viên được tiến cử cho đến khi vấn đề được giải quyết.

Điều này cực kỳ quan trọng vì cán cân quyền lực trong Ủy ban rất mong manh. Nếu Đảng Dân chủ đồng loạt phản đối Warsh, chỉ cần một lá phiếu phản đối duy nhất từ phía Đảng Cộng hòa cũng đủ để ngăn chặn việc đưa đề cử này ra bỏ phiếu tại toàn thể Thượng viện. Các báo cáo cho thấy sự phản đối của ông Tillis chính là rào cản lớn đầu tiên đối với lộ trình của ông Warsh.

Phản ứng từ Đảng Dân chủ Mọi chuyện còn phức tạp hơn khi các thành viên Đảng Dân chủ trong Ủy ban Ngân hàng Thượng viện cũng thúc đẩy việc trì hoãn tiến trình bổ nhiệm. Họ lập luận rằng các cuộc điều tra nhắm vào các quan chức Fed mang tính chất "áp đặt" và cần phải được khép lại trước khi tiến hành bổ nhiệm, nhằm tránh làm tổn hại đến niềm tin vào sự độc lập của Fed.