Tổng thống Trump báo hiệu ông sẽ không gia hạn thỏa thuận đình chiến

Trong một cuộc phỏng vấn vào thứ Hai, Tổng thống Trump nói rằng thỏa thuận ngừng bắn sẽ kết thúc vào tối thứ Tư theo giờ Washington và ông không muốn ký một thỏa thuận mà ông cho là bất lợi cho Mỹ, ông cũng nói rằng Eo biển Hormuz sẽ tiếp tục bị phong tỏa và chỉ được mở lại khi có thỏa thuận chính thức, trong khi Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố Iran sẽ không tham gia đàm phán nếu bị đe dọa.

Tình hình hiện tại cho thấy các cuộc đàm phán sắp tới còn nhiều bất định, dù Tổng thống Trump nói rằng có thể bắt đầu sớm nhất vào thứ Ba, ông cũng cảnh báo rằng Mỹ có thể tấn công hệ thống điện của Iran nếu đàm phán không đạt kết quả, tuy nhiên trong hai tuần qua các bên phần lớn vẫn duy trì ngừng bắn sau khi xung đột trước đó khiến hàng nghìn người thiệt mạng và làm gián đoạn nguồn cung năng lượng trên thế giới.

Phó Tổng thống JD Vance dự kiến sẽ tới Pakistan để tham gia các cuộc đàm phán có thể diễn ra vào tối thứ Ba hoặc sáng thứ Tư, theo phát biểu của Tổng thống Trump, ông có thể đi cùng Jared Kushner và đặc phái viên Steve Witkoff.

Quan điểm lạc quan của Tổng thống Trump khác với cách tiếp cận thận trọng của phía Iran, đặc biệt sau khi Mỹ chặn và bắt giữ một tàu treo cờ Iran khi tàu này di chuyển qua Eo biển Hormuz, đây là tuyến vận chuyển quan trọng vì trước khi chiến tranh bắt đầu vào tháng Hai, khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua khu vực này, hiện tại tuyến đường này gần như bị đóng, dù Iran từng nói sẽ mở lại nhưng sau đó thay đổi quyết định khi tàu của họ vẫn bị chặn.

Các quan chức Iran chưa hoàn toàn từ chối tham gia đàm phán tại Pakistan, điều này cho thấy cả hai bên vẫn đang tìm cách kết thúc xung đột, cuộc chiến bắt đầu từ ngày 28 tháng 2 khi Mỹ và Israel tiến hành không kích Iran, sau đó Iran và các lực lượng liên quan đã đáp trả, khiến xung đột lan rộng ra nhiều quốc gia trong khu vực.

Giá dầu tương lai giảm khoảng 1% trong phiên thứ Hai sau thông tin Iran sẽ cử đoàn đàm phán tới Islamabad, tuy nhiên giá dầu Brent vẫn cao hơn khoảng một phần ba so với trước khi chiến tranh bắt đầu.

Ngoài vấn đề tại Eo biển Hormuz, chương trình hạt nhân của Iran cũng là nội dung quan trọng trong đàm phán, Tổng thống Trump yêu cầu Iran từ bỏ hoàn toàn việc phát triển vũ khí hạt nhân và giao nộp lượng uranium đã làm giàu, phía Iran không đồng ý và nói rằng chương trình của họ chỉ phục vụ mục đích dân sự.

Tổng thống Trump và các cố vấn cho rằng việc ông đưa ra những phát biểu chưa rõ ràng về việc có gia hạn ngừng bắn hay không là một cách để giữ lợi thế trong đàm phán, nghĩa là không nói rõ kế hoạch để bên kia khó đoán và phải nhượng bộ hơn, theo một quan chức Nhà Trắng không nêu tên.

Tuy nhiên cách làm này có thể khiến phía Iran hiểu sai ý định của Mỹ, trong khi nội bộ Iran cũng đang có sự khác biệt quan điểm giữa các nhóm lãnh đạo.

Các nhóm bảo thủ trong chính phủ và quân đội Iran, bao gồm lãnh đạo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, cho rằng việc Mỹ tiếp tục phong tỏa cho thấy họ không thể tin tưởng Tổng thống Trump, theo các nguồn tin từ cả Mỹ và Iran.

Trong khi đó, có sự khác biệt giữa nhóm cứng rắn như Vahidi và những người có quan điểm mềm mỏng hơn như Tổng thống Masoud Pezeshkian và Ngoại trưởng Abbas Araghchi, những người có xu hướng muốn đạt được thỏa thuận với Mỹ.

Tại Mỹ, Tổng thống Trump cũng đang chịu áp lực trong nước khi nhiều người dân không ủng hộ cuộc chiến, điều này mâu thuẫn với cam kết trước đây của ông về việc hạn chế can dự quân sự ở nước ngoài và giảm chi phí sinh hoạt.

Tổng thống Trump đã cố gắng trấn an người dân bằng cách nói rằng giá nhiên liệu sẽ giảm khi chiến tranh kết thúc và Mỹ sẽ không bị cuốn vào một cuộc xung đột kéo dài.

Cuộc chiến đã kéo dài lâu hơn thời gian 4–6 tuần mà Tổng thống Trump từng dự kiến, dù ông nhiều lần nói rằng xung đột sắp kết thúc, đồng thời ông kêu gọi người dân kiên nhẫn và đưa ra ví dụ rằng các cuộc chiến trước đây của Mỹ như ở Việt Nam và Afghanistan đã kéo dài trong nhiều năm.

Tổng thống Trump nói rằng sẽ không ai ép được ông ký một thỏa thuận mà ông cho là bất lợi bởi các nghị sĩ mà ông không đồng tình.