Tổng thống Trump sẽ trao đổi với Chủ tịch Tập Cận Bình về vấn đề bán vũ khí cho Đài Loan và vụ ông trùm truyền thông Jimmy Lai

Phát biểu tại Nhà Trắng hôm 11/5, ông Trump nói Washington sẽ tiếp tục trao đổi với Bắc Kinh về chính sách hỗ trợ quốc phòng cho Đài Loan.

Ông cho biết Chủ tịch Tập không muốn Mỹ tiếp tục bán vũ khí cho Đài Loan, nhưng khẳng định đây sẽ là một trong nhiều chủ đề được đưa ra thảo luận trong cuộc gặp song phương.

Trung Quốc coi Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình, trong khi Đài Bắc bác bỏ quan điểm này. Mỹ duy trì chính sách “một Trung Quốc”, tức công nhận lập trường của Bắc Kinh nhưng không đưa ra quan điểm chính thức về chủ quyền của Đài Loan.

Washington hiện là đối tác quốc tế quan trọng nhất của Đài Loan và theo luật Mỹ có trách nhiệm hỗ trợ hòn đảo này về năng lực phòng vệ.

Việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan từ lâu là điểm gây căng thẳng trong quan hệ Mỹ - Trung. Tháng 12 năm ngoái, ông Trump đã công bố gói bán vũ khí trị giá hơn 11 tỷ USD cho Đài Loan, lớn nhất từ trước tới nay.

Những ngày gần đây, các cố vấn của ông Trump cũng thúc giục Đài Loan tăng thêm chi tiêu quốc phòng. Một quan chức Mỹ cho biết cuộc gặp Trump - Tập không đồng nghĩa với việc Washington thay đổi chính sách đối với Đài Loan.

Ông Trump đồng thời cho rằng căng thẳng quanh Đài Loan khó bùng phát thành xung đột trong nhiệm kỳ của ông.

Đáp lại phát biểu của ông Trump, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Khôn cho biết hai bên sẽ trao đổi sâu rộng về các vấn đề lớn liên quan tới quan hệ Mỹ - Trung cũng như hòa bình và phát triển toàn cầu.

Ông Quách nhấn mạnh lập trường phản đối việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan của Trung Quốc là “nhất quán và rõ ràng”.

Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Đài Loan Hsiao Kuang-wei cho biết chính quyền Trump tiếp tục tái khẳng định sự ủng hộ đối với Đài Loan, bao gồm cả gói vũ khí trị giá 11 tỷ USD hồi tháng 12.

Ông nói Đài Loan sẽ tiếp tục tăng cường hợp tác với Mỹ nhằm xây dựng năng lực răn đe hiệu quả và duy trì ổn định tại eo biển Đài Loan.

Ngoài vấn đề Đài Loan, ông Trump cũng cho biết sẽ đề cập tới trường hợp của Jimmy Lai, doanh nhân truyền thông nổi tiếng tại Hong Kong và là người ủng hộ phong trào dân chủ.

Ông Lai bị kết án 20 năm tù hồi tháng 2 với các cáo buộc thông đồng với thế lực nước ngoài và phát tán tài liệu mang tính kích động.

Ông Trump cho rằng Jimmy Lai “đã cố làm điều đúng đắn” và nói ông muốn doanh nhân này được trả tự do. Ông cũng cho biết đã nhiều lần nêu vấn đề này với phía Trung Quốc trước đây.

Phản hồi về vụ việc, Bộ Ngoại giao Trung Quốc khẳng định các vấn đề liên quan tới Hong Kong là công việc nội bộ của Trung Quốc và chính quyền trung ương luôn ủng hộ các cơ quan tư pháp Hong Kong thực thi pháp luật theo quy định.

Vụ án của Jimmy Lai từng gây lo ngại trên toàn cầu về chiến dịch siết chặt an ninh quốc gia tại Hong Kong. Ông là nhà sáng lập tờ Apple Daily, tờ báo hiện đã ngừng hoạt động và nổi tiếng với lập trường chỉ trích Bắc Kinh.

Ngoài ra, ông Trump cũng cho biết sẽ đề cập tới trường hợp mục sư Jin Mingri, người sáng lập Zion Church, bị bắt cuối năm ngoái.

Vụ việc diễn ra sau khi Trung Quốc ban hành các quy định mới cấm hoạt động giảng đạo hoặc đào tạo tôn giáo trực tuyến không được cấp phép, đồng thời siết chặt các hành vi bị cho là “cấu kết với nước ngoài”.