Trump cảnh cáo Iran về kế hoạch thu phí qua eo biển Hormuz

Khi được hỏi liệu ông có bác bỏ một thỏa thuận cuối cùng với Iran nếu thỏa thuận đó bao gồm bất kỳ loại phí dịch vụ hay phí vận chuyển nào tại eo biển Hormuz hay không, ông Trump trả lời rằng sẽ không chấp nhận điều đó.

“Điều đó là không thể chấp nhận được đối với tôi, bởi chúng tôi có rất nhiều lợi thế và nếu chấp nhận điều đó với họ thì cũng sẽ phải chấp nhận với những bên khác,” ông Trump phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng hôm thứ Tư. “Đó sẽ là yếu tố làm thay đổi hoàn toàn cuộc chơi.”

Đây là tuyên bố rõ ràng nhất từ trước đến nay của ông Trump về khả năng áp dụng các loại phí dịch vụ hàng hải hoặc phí quá cảnh tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược đối với dầu thô, khí tự nhiên, phân bón và nhiều loại hàng hóa quan trọng khác.

Sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran, Tehran đã tìm cách khẳng định quyền kiểm soát eo biển Hormuz bằng việc hạn chế các tàu chưa được cấp phép đi qua, khiến hoạt động vận tải tại tuyến đường thủy này gần như bị đình trệ. Kể từ đó, Iran phát tín hiệu muốn tham gia quản lý eo biển, độc lập hoặc phối hợp với các quốc gia vùng Vịnh lân cận.

Tuần trước, Iran tuyên bố các tàu thuyền muốn đi qua eo biển cần phải được nước này cấp phép và phải có bảo hiểm bắt buộc. Hiện chính sách bảo hiểm này được miễn phí, song có thể tạo tiền đề cho việc thu phí trong tương lai.

Trong khi đó, ngành vận tải biển toàn cầu cùng nhiều quốc gia phụ thuộc vào thương mại đường biển đã cảnh báo không nên để Iran bình thường hóa việc thu phí tại eo biển Hormuz, bởi điều này có thể mở đường cho các khoản phí tương tự tại những tuyến hàng hải quốc tế quan trọng khác.

Biên bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran hiện quy định không áp dụng phí quá cảnh trong thời gian đàm phán kéo dài 60 ngày. Tuy nhiên, sau giai đoạn này, văn kiện vẫn để ngỏ khả năng xây dựng một cơ chế mới giữa Iran, Oman và các quốc gia vùng Vịnh khác.

Trong tuyên bố chung công bố hôm thứ Tư, Iran và Oman cho biết sẽ bắt đầu quá trình đàm phán về cơ chế quản lý tương lai của eo biển Hormuz, bao gồm cả chi phí liên quan đến hoạt động điều hành và bảo đảm lưu thông.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng khẳng định lập trường cứng rắn của Washington: “Tôi không biết có quốc gia nào trên thế giới ủng hộ việc thu phí hoặc áp lệ phí đối với quyền sử dụng các eo biển quốc tế. Điều đó sẽ không xảy ra.”