Trung Quốc cảnh báo tàu khảo sát Nhật Bản ở Biển Hoa Đông, làm gia tăng căng thẳng

Tại cuộc họp báo thường kỳ hôm thứ Năm, Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Minoru Kihara cho biết tàu nghiên cứu Takuyo của Nhật Bản đã liên tục nhận được cảnh báo qua radio từ các tàu chính phủ Trung Quốc kể từ thứ Ba, yêu cầu dừng hoạt động. Ông nói thêm rằng một tàu nghiên cứu khác là Koyo cũng nhận được các cảnh báo tương tự.

Ông Kihara cho biết tàu Koyo đã bị cảnh báo lặp lại vào khoảng 16:10 chiều thứ Tư theo giờ Nhật Bản khi đang hoạt động cách khoảng 80 km về phía tây bắc đảo Uotsuri, thuộc quần đảo không có người sinh sống mà Nhật Bản gọi là Senkaku và do Tokyo quản lý. Trung Quốc cũng tuyên bố chủ quyền đối với khu vực này và gọi là Điếu Ngư.

“Đáp lại, các tàu khảo sát của Lực lượng Tuần duyên Nhật Bản đã thông báo với phía Trung Quốc rằng hoạt động khảo sát biển của họ là hợp pháp và được thực hiện phù hợp với luật pháp quốc tế,” ông Kihara nói, đồng thời cho biết các tàu Nhật Bản vẫn đang tiếp tục hoạt động trong khu vực.

“Chúng tôi đã gửi công hàm phản đối tới phía Trung Quốc thông qua các kênh ngoại giao, nêu rõ rằng hoạt động khảo sát này được tiến hành trong vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản và chúng tôi không thể chấp nhận yêu cầu của Trung Quốc về việc dừng khảo sát,” ông nói thêm.

Mặc dù tồn tại tranh chấp chồng lấn về vùng đặc quyền kinh tế tại Biển Hoa Đông, các tàu nghiên cứu của Nhật Bản hiếm khi trở thành mục tiêu cảnh báo từ phía Trung Quốc trong những năm gần đây. Tuy nhiên, các sự cố mới nhất xảy ra sau khi Nhật Bản gần đây phản đối hoạt động của tàu Tuần duyên Trung Quốc tại khu vực gần đảo Yonaguni, phía nam quần đảo Senkaku.

Căng thẳng tiếp tục leo thang sau khi Trung Quốc phản đối thỏa thuận giữa lãnh đạo Nhật Bản và Philippines vào tháng 5 về việc khởi động đàm phán phân định ranh giới biển giữa hai nước. Bắc Kinh coi các cuộc đàm phán này là thách thức đối với yêu sách chủ quyền của mình ở phía đông Đài Loan và tháng trước đã triển khai “chiến dịch thực thi giao thông hàng hải đặc biệt” nhằm khẳng định quyền kiểm soát trong khu vực.

Tranh chấp về ranh giới biển diễn ra trong bối cảnh quan hệ Nhật Bản - Trung Quốc xấu đi rõ rệt, khi Bắc Kinh gia tăng chiến dịch gây sức ép nhằm buộc Thủ tướng Sanae Takaichi rút lại phát biểu trước đây, trong đó bà từng đề cập khả năng Tokyo có thể triển khai quân đội nếu Trung Quốc tìm cách chiếm Đài Loan.

Hôm thứ Ba, Trung Quốc tiếp tục mở rộng biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với Nhật Bản, tăng gấp đôi số thực thể Nhật Bản bị hạn chế trong việc nhập khẩu từ Trung Quốc các sản phẩm có thể sử dụng cho cả mục đích dân sự và quân sự.