Trung Quốc siết mạnh tài sản ở nước ngoài trong chiến dịch kiểm soát lớn nhất nhiều thập kỷ

Tom, một giám đốc công nghệ tại Bắc Kinh, nhiều năm qua giao dịch cổ phiếu nước ngoài mà không gặp trở ngại từ cơ quan quản lý. Tuy nhiên, anh bất ngờ bị truy thu 100,000 nhân dân tệ tiền thuế từ lợi nhuận đầu tư ở nước ngoài. Không lâu sau, Bắc Kinh tiếp tục mạnh tay hơn khi đóng các kênh giao dịch xuyên biên giới mà hàng trăm nghìn nhà đầu tư Trung Quốc đang sử dụng.

Trung Quốc hiện triển khai chiến dịch cải tổ hệ thống thuế xuyên biên giới lớn nhất nhiều thập kỷ, đe dọa phạt ba công ty môi giới lớn với số tiền ít nhất 330 triệu USD, đồng thời tăng kiểm soát ngân hàng và giới siêu giàu sở hữu tài sản ở nước ngoài.

Tuần trước, cơ quan quản lý mở cuộc điều tra với Futu Holdings, Tiger Brokers thuộc Up Fintech Holding và Long Bridge Securities vì bị cho là hoạt động trái phép tại Trung Quốc đại lục. Giới chức tuyên bố sẽ tịch thu toàn bộ “thu nhập bất hợp pháp” của các công ty này, khiến cổ phiếu Futu và Up Fintech lao dốc mạnh.

Theo Citic Securities, đợt siết quản lý có thể ảnh hưởng tới khoảng 250 tỷ HKD tài sản tại Hong Kong, trong đó riêng Futu chiếm khoảng 180 tỷ HKD.

Động thái này cũng khiến nhiều ngân hàng tại Hong Kong tăng cường kiểm tra khách hàng từ Trung Quốc đại lục nhằm tránh rủi ro vi phạm quy định của Bắc Kinh.

Nhiều năm qua, công dân Trung Quốc thường tìm cách chuyển tiền ra nước ngoài vượt hạn mức 50,000 USD mỗi năm thông qua ngân hàng ngầm, tiền số hoặc các giao dịch thương mại giả.

Cuối tháng 5, Ủy ban Chứng khoán Trung Quốc cùng nhiều cơ quan khác công bố kế hoạch triệt phá các dịch vụ đầu tư nước ngoài trái phép nhắm vào nhà đầu tư đại lục. Chỉ vài phút sau thông báo này, nhà chức trách công bố biện pháp xử lý với Futu, Up Fintech và Long Bridge.

Song song với việc siết môi giới, cơ quan thuế Trung Quốc cũng tăng áp lực lên giới siêu giàu.

Nhiều cá nhân tại Bắc Kinh, Thượng Hải và Quảng Châu bị yêu cầu giải trình các vấn đề thuế từ năm 2018. Những người bị nhắm tới chủ yếu là người giàu có tài sản lớn, trong đó có nhiều người gốc Hoa mang quốc tịch nước ngoài nhưng sống tại Trung Quốc và sử dụng các quỹ tín thác ở nước ngoài để quản lý tài sản.

Theo các nguồn tin, họ có thể bị áp thuế tới 20% với lợi nhuận đầu tư cùng các khoản phạt chậm nộp.

Chiến dịch tăng thu thuế diễn ra trong bối cảnh chính quyền địa phương Trung Quốc chịu áp lực lớn từ khủng hoảng bất động sản. Doanh thu liên quan đất đai và nhà ở đã giảm mạnh trong vài năm qua, buộc Bắc Kinh phải tìm nguồn thu mới.

Trong khi đó, khủng hoảng bất động sản lại là nguyên nhân khiến nhiều người giàu muốn chuyển tiền ra nước ngoài để tìm kiếm cơ hội đầu tư tốt hơn.

Theo Viện Tài chính Quốc tế, khoảng 807 tỷ USD đã được các hộ gia đình và doanh nghiệp Trung Quốc chuyển ra nước ngoài trong năm ngoái — mức cao nhất từng ghi nhận.

Các biện pháp mới cũng ảnh hưởng trực tiếp tới Hong Kong, nơi lâu nay đóng vai trò trung tâm quản lý tài sản cho giới giàu Trung Quốc.

Một số ngân hàng lớn đã tăng điều kiện mở tài khoản đối với khách hàng đại lục, thậm chí tạm dừng một số dịch vụ quản lý tài sản.

Hiện cơ hội đầu tư ra nước ngoài của nhà đầu tư Trung Quốc ngày càng bị thu hẹp. Muốn đầu tư vào các thị trường quốc tế, họ chủ yếu phải thông qua các chương trình có hạn mức kiểm soát chặt chẽ của Bắc Kinh.

Dù chứng khoán Mỹ tăng mạnh nhờ làn sóng AI, nhiều nhà đầu tư Trung Quốc cho biết họ không còn muốn đối mặt với rủi ro pháp lý từ chiến dịch siết kiểm soát mới của Bắc Kinh.