Vì sao ông Putin và ông Trump đều mong muốn sớm chấm dứt các cuộc chiến?

Theo nhiều chuyên gia, trở ngại lớn nhất đối với hòa bình nằm ở chính những nhà lãnh đạo đã khởi động các cuộc chiến. Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump đều không muốn thừa nhận rằng những mục tiêu đề ra ban đầu chưa đạt được, cũng như phải giải thích những chi phí mà các cuộc chiến gây ra.

Sau hơn bốn năm giao tranh, Nga vẫn chưa thể giành quyền kiểm soát toàn bộ Ukraine. Đổi lại, Moscow phải chịu tổn thất lớn về nhân lực, đối mặt với các lệnh trừng phạt và nguy cơ suy thoái kinh tế.

Trong khi đó, Mỹ chịu thiệt hại trực tiếp ít hơn trong cuộc xung đột với Iran. Tuy nhiên, thỏa thuận đang được Washington và Tehran thảo luận chủ yếu nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz và đưa quan hệ hai bên trở lại trạng thái gần giống trước khi chiến tranh nổ ra. Điều này làm dấy lên câu hỏi về hiệu quả thực sự của cuộc chiến.

Tình hình còn phức tạp hơn khi Israel, đồng minh của Mỹ, vẫn muốn tiếp tục gây sức ép quân sự lên các lực lượng thân Iran tại Lebanon. Điều này khiến các nỗ lực đàm phán giữa Washington và Tehran thường xuyên đối mặt nguy cơ đổ vỡ.

Dù vậy, áp lực chính trị đang thúc đẩy ông Trump tìm kiếm một thỏa thuận. Giá nhiên liệu cao đang ảnh hưởng đến tâm lý cử tri Mỹ trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, khiến Nhà Trắng có thêm động lực để ổn định tình hình tại Trung Đông.

Với Nga, áp lực cũng ngày càng lớn. Ukraine đang tăng cường các cuộc tấn công vào hậu phương Nga, trong khi chi phí quân sự tiếp tục gia tăng. Nền kinh tế Nga cũng xuất hiện nhiều dấu hiệu suy yếu.

Trung tâm Phân tích Kinh tế Vĩ mô và Dự báo Ngắn hạn của Nga (CMASF) cảnh báo nước này có nguy cơ rơi vào tình trạng lạm phát đình đốn và suy thoái. Ngay cả khi chiến tranh kết thúc, việc giải ngũ hàng triệu quân nhân và thu hẹp ngành công nghiệp quốc phòng cũng sẽ tạo ra những thách thức lớn đối với nền kinh tế.

Điều đáng chú ý là những rủi ro sau chiến tranh tại Tehran và Kyiv có thể còn lớn hơn đối với Moscow và Washington.

Tại Iran, việc chiến sự chấm dứt có thể làm bùng phát trở lại các cuộc biểu tình liên quan đến kinh tế và đời sống người dân. Nhiều năm bị trừng phạt cùng tác động của chiến tranh đã khiến nền kinh tế nước này chịu áp lực nặng nề.

Tại Ukraine, một lệnh ngừng bắn nhanh chóng cũng tiềm ẩn nhiều bất ổn. Khi tình trạng khẩn cấp thời chiến kết thúc, chính quyền Tổng thống Volodymyr Zelensky sẽ phải tổ chức bầu cử và đối mặt với những tranh cãi về các điều khoản hòa bình. Quá trình giải ngũ quân đội cũng có thể tạo ra các căng thẳng xã hội mới.

Vì vậy, các chuyên gia cho rằng ngừng bắn là điều cần thiết nhưng không thể thực hiện một cách vội vàng. Một thỏa thuận thiếu chặt chẽ có thể tạo điều kiện để các bên tái tổ chức lực lượng và chuẩn bị cho những vòng xung đột mới.

Trong trường hợp Iran, một thỏa thuận ngừng bắn có thể mở đường cho các giải pháp chính trị lâu dài. Tuy nhiên, với Ukraine, việc đạt được một nền hòa bình bền vững sẽ phức tạp hơn nhiều và đòi hỏi các điều khoản được đàm phán kỹ lưỡng nhằm tránh nguy cơ chiến tranh tái diễn trong tương lai.