Ấn Độ chuẩn bị giảm mua dầu Nga để tránh thuế 50% từ Mỹ

Ấn Độ đang lên kế hoạch cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga nhằm tránh mức thuế 50% mà Mỹ áp lên hàng hóa xuất khẩu sang nước này, vốn có thể khiến hàng xuất khẩu Ấn Độ mất khả năng cạnh tranh. Với nền kinh tế trị giá 4 nghìn tỷ USD, New Delhi có thể đối phó mà không cần phụ thuộc vào mức chiết khấu ngày càng giảm mà Moscow đưa ra cho dầu thô. Tuy nhiên, động thái cứng rắn của Tổng thống Donald Trump có thể thúc đẩy Ấn Độ đẩy mạnh chính sách ngoại giao đa cực, trong đó chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Narendra Modi vào cuối tháng này – chuyến thăm đầu tiên sau bảy năm – là một tín hiệu rõ ràng.

Nếu không có thỏa thuận giữa Washington và Moscow để chấm dứt chiến sự tại Ukraine, Ấn Độ có thể buộc phải nhượng bộ Mỹ do khả năng trả đũa thương mại còn hạn chế. Hiện phản ứng của New Delhi vẫn ở mức thận trọng: tạm dừng đàm phán mua xe chiến đấu Stryker của General Dynamics Land Systems, tên lửa Javelin do Raytheon và Lockheed Martin sản xuất, cùng một số máy bay Boeing – theo Reuters dẫn lời ba quan chức giấu tên. Dù vậy, chính phủ khẳng định các thương vụ vẫn tiếp tục theo “quy trình hiện hành”.

Cắt giảm nhập khẩu dầu Nga có thể giúp Mỹ hạ thuế về 25%, bởi mức tăng 50% theo sắc lệnh tổng thống tuần trước liên quan trực tiếp đến giao dịch dầu. Tuy nhiên, điều này sẽ thử thách ý định của Washington: Liệu họ có tiếp tục siết chặt điều kiện để buộc Ấn Độ giảm mạnh hơn quan hệ thương mại với Moscow, trong bối cảnh 21% (khoảng 13.5 tỷ USD) hàng nhập khẩu từ Nga năm ngoái là các sản phẩm phi dầu mỏ như dầu thực vật và phân bón.

Triển vọng đàm phán hạ thuế chung là không dễ dàng. Mỹ đang yêu cầu Ấn Độ nhập khẩu đậu nành biến đổi gen từ nông dân Mỹ, một mặt hàng khó tiêu thụ sau khi Trung Quốc ngừng mua. Nếu chấp nhận, Ấn Độ sẽ phải nới lỏng lệnh hạn chế kéo dài hàng thập kỷ với cây trồng thực phẩm biến đổi gen.

Trong bối cảnh đó, phản ứng mạnh mẽ nhất hiện tại của Ấn Độ có thể là mang tính biểu tượng, thể hiện ý định lâu dài. Chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Modi để dự hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải đánh dấu sự cải thiện quan hệ với Bắc Kinh và tham vọng tăng cường khai thác vốn, công nghệ từ nước láng giềng. Thương mại song phương đã tăng 56% trong 5 năm tính đến tháng 3, đạt 128 tỷ USD. Song song, Cố vấn An ninh Quốc gia Ajit Doval vừa thăm Kremlin, và Tư lệnh Không quân Ấn Độ cuối tuần qua ca ngợi tên lửa S-400 của Nga là “yếu tố thay đổi cuộc chơi” trong đối đầu với Pakistan hồi tháng 5.

Việc Mỹ gây áp lực có thể mang lại một số lợi ích ngắn hạn, nhưng cũng đồng thời củng cố động lực để Ấn Độ duy trì quan hệ nồng ấm với Nga và xích lại gần Trung Quốc – điều có thể làm thay đổi cán cân ngoại giao tại châu Á.