Cơn sốt giao dịch chứng khoán tại Hàn Quốc phơi bày rủi ro từ vay ký quỹ

Lee Seung-ho chứng kiến khoản lợi nhuận gần 300 triệu won (202,515 USD) mà anh tạo dựng nhờ sử dụng đòn bẩy ký quỹ 500% trên thị trường chứng khoán bốc hơi chỉ trong bốn tuần hồi tháng 5. Tuy vậy, nam sinh viên 24 tuổi tại Seoul cho biết sẽ tiếp tục vay để đầu tư ngay khi tích lũy đủ vốn.

Lee từng biến khoản tiết kiệm 20 triệu won có được trong thời gian thực hiện nghĩa vụ quân sự thành mức lợi nhuận gấp 15 lần chỉ bằng cách nhấn vào một "nút tròn nhỏ" trên ứng dụng giao dịch, cho phép anh lập tức sử dụng đòn bẩy gấp năm lần.

Nhưng sau đó thị trường đảo chiều.

Biến động mạnh của chứng khoán Hàn Quốc đã kích hoạt hàng loạt lệnh bán giải chấp từ công ty môi giới, xóa sạch toàn bộ khoản lãi của Lee. Chỉ trong vài tuần, giá trị tài khoản giảm xuống thấp hơn cả số vốn ban đầu, khiến anh rơi vào trạng thái căng thẳng đến mức "không thể thở nổi".

"Dù vậy, tôi vẫn sẽ tiếp tục sử dụng các khoản vay ký quỹ", Lee nói trong căn hộ studio chỉ nhỉnh hơn một chỗ đỗ xe, bên cạnh chai whisky Hibiki đã uống hết và chiếc quạt điện còn nguyên hộp được công ty môi giới tặng sau khi anh trở thành khách hàng VIP.

Việc Lee có thể vay với tỷ lệ đòn bẩy lên tới 500% cùng chu kỳ bùng nổ rồi sụp đổ sau đó phản ánh những rủi ro cốt lõi trong văn hóa đầu tư cá nhân sử dụng đòn bẩy rất cao tại Hàn Quốc. Xu hướng này đang khiến các cơ quan quản lý liên tục phát đi cảnh báo nhằm kiềm chế làn sóng đầu cơ ngày càng đáng lo ngại.

Chỉ số Kospi, từng là thị trường chứng khoán tăng mạnh nhất thế giới sau khi tăng hơn gấp đôi chỉ trong sáu tháng, gần đây liên tục biến động dữ dội, có nhiều đợt giảm hơn 10% chỉ trong vài tuần.

Đối với nhiều người trẻ Hàn Quốc, sức hấp dẫn của đòn bẩy bắt nguồn từ thực tế khắc nghiệt bên ngoài thị trường. Giá một căn hộ tại Seoul hiện tương đương khoảng 14 năm thu nhập, khiến nhiều sinh viên mới tốt nghiệp gần như không có cơ hội tích lũy tài sản theo cách truyền thống. Vì vậy, các ứng dụng giao dịch chứng khoán sử dụng đòn bẩy cao được xem là con đường hiếm hoi để cải thiện cơ hội tài chính.

"Cổ phiếu là tài sản có biến động lớn, và nếu giá tăng thì có thể giúp tạo dựng tài sản rất nhanh", Lee nói. "Nếu sử dụng đòn bẩy gấp năm lần, tôi có thể tích lũy tài sản nhanh gấp năm lần người khác", anh giải thích khi được hỏi vì sao vẫn tiếp tục vay nợ để đầu tư bất chấp áp lực đã trải qua.

Mục tiêu cuối cùng của Lee là mua được một căn hộ tại Seoul trước khi lập gia đình và "một ngày nào đó có một con trai và một con gái".

Theo Hiệp hội Đầu tư tài chính Hàn Quốc, dư nợ cho vay ký quỹ trên thị trường chứng khoán trong nước đạt 38.63 nghìn tỷ won vào ngày 24/6, mức cao nhất từ trước đến nay. Đến ngày 15/7, con số này vẫn ở mức 34.37 nghìn tỷ won.

Dữ liệu rộng hơn của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc, bao gồm các hình thức vay đầu tư khác, cho thấy tổng dư nợ của nhà đầu tư đã vượt 60 nghìn tỷ won vào cuối tháng 5, mức cao kỷ lục. Đây cũng là thời điểm thị trường chứng khoán trị giá 4.1 nghìn tỷ USD của Hàn Quốc trở thành một trong những thị trường sôi động nhưng cũng biến động mạnh nhất thế giới.

Hôm thứ Năm, giới chức Hàn Quốc đã triển khai các biện pháp hạ nhiệt cơn sốt đầu cơ khi công bố lệnh cấm niêm yết mới đối với các quỹ ETF sử dụng đòn bẩy gắn với từng cổ phiếu riêng lẻ.

Động thái này được đưa ra chỉ hai tháng sau khi các cơ quan quản lý ban đầu phê duyệt các sản phẩm trên.

"Thống đốc Cơ quan Giám sát tài chính (FSS) đã thừa nhận những sản phẩm này được phê duyệt quá vội vàng, vì vậy đây là bước điều chỉnh một sai lầm chính sách đã được nhận diện", ông Inki Cho, chiến lược gia cấp cao về thị trường tài chính tại nền tảng giao dịch trực tuyến Exness, nhận định.

"Đối với các nhà đầu tư cá nhân đang nắm giữ những sản phẩm này, rủi ro là bất cân xứng. Đòn bẩy khiến thua lỗ gia tăng nhanh hơn rất nhiều so với tốc độ tạo ra lợi nhuận trong một thị trường biến động mạnh như hiện nay."

Dù vậy, Lee cho biết anh hiểu rõ những rủi ro này nhưng vẫn tin rằng đòn bẩy là con đường hiệu quả nhất để tiến lên.

"Tôi thường ví điều này giống như chơi poker: nếu lần nào cũng đặt cược tất tay thì chắc chắn sẽ thua."

"Nhưng nếu đủ kỷ luật để chỉ sử dụng nguồn vốn đó khi xác suất chiến thắng thực sự nghiêng hẳn về phía mình, thì rất khó để liên tục bị xóa sạch tài khoản chỉ sau một lần giao dịch."