Bắc Kinh khẳng định vị thế đầu tàu kinh tế toàn cầu giữa áp lực suy giảm

Chủ tịch Tập Cận Bình bày tỏ cam kết đạt mục tiêu tăng trưởng GDP đầy tham vọng 5% trong năm nay, đồng thời duy trì vị thế là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh tăng cường các nỗ lực nhằm khôi phục niềm tin đang suy giảm của giới đầu tư.

Phát biểu của người đứng đầu Trung Quốc được đưa ra một ngày sau khi ban lãnh đạo nước này thực hiện động thái nới lỏng chính sách tiền tệ lần đầu tiên trong 14 năm. Biện pháp này nhằm xử lý tình trạng tiêu dùng trì trệ kéo dài và áp lực giảm phát trong nền kinh tế lớn thứ hai toàn cầu.

Thị trường chứng khoán Trung Quốc khởi đầu phiên giao dịch thứ Ba với đà tăng tích cực sau thông tin Bộ Chính trị Đảng Cộng sản ủng hộ nới lỏng chính sách tiền tệ - tín hiệu mạnh mẽ nhất cho thấy quyết tâm theo đuổi chính sách tiền tệ thuận lợi hơn. Chỉ số CSI 300 ghi nhận mức tăng 3.3% khi mở cửa, trước khi điều chỉnh giảm còn 0.7% khi kết phiên.

Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của chính phủ Trung Quốc giảm 5 điểm cơ bản, chạm mức thấp kỷ lục 1.86% trong phiên sáng, phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư về khả năng ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục hạ lãi suất. Đáng chú ý, giá trái phiếu và lợi suất có mối tương quan nghịch.

"Trung Quốc hoàn toàn tự tin về khả năng đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm nay và tiếp tục đóng vai trò là đầu tàu tăng trưởng kinh tế toàn cầu," ông Tập phát biểu tại diễn đàn ở Bắc Kinh với sự tham dự của lãnh đạo các tổ chức đa phương, trong đó có Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva và Chủ tịch Ngân hàng Thế giới Ajay Banga.

Giới đầu tư đang tìm kiếm những tín hiệu rõ ràng hơn về việc Bắc Kinh - sau khi công bố gói kích thích kinh tế vào tháng 9 - sẽ tăng cường các biện pháp thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng, trong bối cảnh nền kinh tế chịu áp lực giảm phát suốt hai năm qua.

Số liệu thương mại công bố vào thứ Ba cho thấy kim ngạch nhập khẩu của Trung Quốc trong tháng 11 sụt giảm 3.9% so với cùng kỳ năm trước, mức giảm sâu nhất kể từ tháng 2, phản ánh nhu cầu nội địa yếu theo nhận định của các chuyên gia phân tích. Dữ liệu lạm phát công bố hôm thứ Hai ghi nhận chỉ số giá tiêu dùng (CPI) chỉ tăng nhẹ 0.2% so với cùng kỳ năm trước trong tháng 11.

"Xu hướng sụt giảm nhập khẩu phù hợp với diễn biến yếu của chỉ số giá tiêu dùng," Zhiwei Zhang từ Pinpoint Asset Management nhận định. "Hội nghị Bộ Chính trị hôm qua đã phát đi tín hiệu về việc kích thích nhu cầu nội địa trong năm tới. Thị trường đang hết sức chờ đợi chi tiết về các biện pháp cụ thể từ phía chính phủ."

Kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 11 tăng 6.7% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn dự báo của giới phân tích khi tính theo đơn vị USD.

"Mặc dù tăng trưởng xuất khẩu suy giảm đáng kể trong tháng trước, chúng tôi không cho rằng đây là dấu hiệu kết thúc của làn sóng bùng nổ xuất khẩu gần đây của Trung Quốc," Capital Economics đánh giá trong báo cáo. "Chúng tôi dự báo hoạt động xuất khẩu sẽ tăng tốc trở lại trong những tháng tới, được hỗ trợ bởi lợi thế cạnh tranh trong xuất khẩu và xu hướng đẩy mạnh hoạt động của các nhà xuất khẩu trước khi các biện pháp thuế quan có hiệu lực."

Ban lãnh đạo Trung Quốc dự kiến tổ chức Hội nghị Công tác Kinh tế Trung ương - một trong những hội nghị định hướng chiến lược quan trọng bậc nhất trong năm - vào thời điểm then chốt của tháng 12 này. Đây được xem là diễn đàn cấp cao nhằm hoạch định các chính sách kinh tế trọng tâm cho năm 2025. Giới đầu tư và các chuyên gia phân tích tài chính đặt kỳ vọng lớn vào việc hội nghị sẽ công bố loạt biện pháp đột phá và toàn diện hơn để kích cầu nội địa, đặc biệt trong bối cảnh thị trường bất động sản - một trong những động lực tăng trưởng chủ đạo của nền kinh tế - đang trải qua giai đoạn suy giảm kéo dài và sâu rộng.

Song song với những thách thức nội tại, Bắc Kinh cũng đang tích cực chuẩn bị các kịch bản ứng phó với những biến động địa chính trị tiềm tàng, đặc biệt là sau chiến thắng bất ngờ của cựu Tổng thống Donald Trump trong cuộc bầu cử vừa qua. Diễn biến này làm dấy lên những lo ngại sâu sắc về khả năng tái diễn cuộc chiến thuế quan giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Đáng chú ý, thặng dư thương mại của Trung Quốc với Hoa Kỳ đã leo thang lên mức 34.9 tỷ USD trong tháng 11, tăng đáng kể so với con số 33.5 tỷ USD được ghi nhận trong tháng trước đó, càng làm gia tăng áp lực trong quan hệ thương mại song phương.

"Trung Quốc sẵn sàng duy trì đối thoại, mở rộng hợp tác, quản lý bất đồng và thúc đẩy quan hệ Trung - Mỹ phát triển theo hướng ổn định, lành mạnh và bền vững, với kỳ vọng phía Hoa Kỳ sẽ cùng nỗ lực," theo trích dẫn phát biểu của ông Tập từ hãng thông tấn Xinhua.

Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng nhấn mạnh quan điểm: "Các cuộc đối đầu về thuế quan, thương mại và công nghệ không chỉ đi ngược lại xu thế phát triển của lịch sử mà còn gây tổn hại đến lợi ích chung của cả hai bên. Trong mọi tình huống, Trung Quốc sẽ kiên định bảo vệ chủ quyền quốc gia, an ninh chiến lược và quyền lợi phát triển chính đáng của mình."

Đáng chú ý, trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với NBC News diễn ra vào cuối tuần, ông Trump đã xác nhận về cuộc điện đàm gần đây với Chủ tịch Tập Cận Bình, tuy nhiên không tiết lộ chi tiết nội dung trao đổi, để ngỏ nhiều suy đoán về định hướng quan hệ song phương trong thời gian tới.

Trước những thách thức ngày càng gia tăng, tại phiên họp then chốt diễn ra hôm thứ Hai, Bộ Chính trị đã cam kết triển khai đồng bộ các giải pháp "đặc biệt và toàn diện" nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đồng thời ổn định và phát triển bền vững thị trường chứng khoán cũng như lĩnh vực bất động sản - hai trụ cột quan trọng của nền kinh tế.

Đặc biệt, các nhà hoạch định chính sách cao cấp đã đưa ra cam kết mạnh mẽ về việc thực thi chính sách tài khóa "chủ động và linh hoạt hơn", song song với việc triển khai quyết liệt các giải pháp đồng bộ nhằm kích thích mạnh mẽ tiêu dùng nội địa, được xem là động lực then chốt cho tăng trưởng kinh tế bền vững trong giai đoạn tới.