Thâm hụt vay nợ của Anh vượt dự báo, tạo thêm áp lực cho chính phủ của ông Burnham
Diệu Linh
Junior Editor
Anh vay nợ nhiều hơn dự báo trong ba tháng đầu năm tài khóa, cho thấy những thách thức mà tân Bộ trưởng Tài chính John Healey sẽ phải đối mặt trong việc giữ ngân sách đi đúng hướng.
Thâm hụt ngân sách đạt 57.6 tỷ GBP (77.5 tỷ USD) trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6, cao hơn 2.7 tỷ GBP so với dự báo của Văn phòng Trách nhiệm Ngân sách (OBR). Tuy nhiên, riêng tháng 6 ghi nhận tín hiệu cải thiện khi thâm hụt giảm gần 8 tỷ GBP xuống còn 16 tỷ GBP, thấp hơn mức 17.8 tỷ GBP mà các nhà kinh tế dự báo, chủ yếu nhờ chi phí trả lãi nợ giảm mạnh.
Ông Healey tiếp quản nền kinh tế tăng trưởng chậm, trong bối cảnh nguồn thu thuế chưa theo kịp tốc độ gia tăng chi tiêu cho lãi vay, dịch vụ công, đầu tư và phúc lợi. Dù vậy, số liệu cũng cho thấy một số tín hiệu tích cực khi vay nợ trong hai tháng đầu năm tài khóa được điều chỉnh giảm 4.8 tỷ GBP và kết quả tháng 6 khả quan hơn dự báo của OBR.
Chi phí trả lãi nợ giảm 5.3 tỷ GBP so với cùng kỳ năm trước là động lực chính giúp cải thiện số liệu tháng 6. Đồng thời, nguồn thu từ VAT, thuế thu nhập và thuế doanh nghiệp đều tăng, dù một phần bị bù trừ bởi chi tiêu phúc lợi gia tăng.
Nguồn thu ngân sách trong ba tháng đầu năm cao hơn 2.4 tỷ GBP so với dự báo của OBR, nhưng tổng chi tiêu cũng vượt dự báo 3.6 tỷ GBP. Ngân sách thường xuyên vẫn thâm hụt 42 tỷ GBP, cao hơn 1.3 tỷ GBP so với ước tính, cho thấy chính phủ vẫn chưa đạt mục tiêu cân bằng ngân sách vào năm tài khóa 2029-2030.
Ông Healey khẳng định kiểm soát tài khóa sẽ là ưu tiên hàng đầu, đồng thời cam kết tuân thủ các quy tắc ngân sách và duy trì dư địa ứng phó với những bất ổn trong tương lai.
Trong khi đó, Thủ tướng Andy Burnham đã công bố một số chính sách mới như miễn VAT đối với hóa đơn năng lượng từ tháng 10 với chi phí khoảng 850 triệu GBP trong năm tài khóa 2026-2027. Chính phủ cho biết khoản chi này sẽ được bù đắp bằng việc hủy bỏ chương trình định danh số, giúp tiết kiệm khoảng 1.8 tỷ GBP trong ba năm.
Dù ông Burnham cam kết chỉ vay nợ để đầu tư và từng bước giảm gánh nặng nợ công, thị trường vẫn thận trọng trước những cam kết chi tiêu mới. Trái phiếu chính phủ Anh đã giảm mạnh hôm thứ Hai sau khi ông cho biết sẽ tìm kiếm "mọi sự linh hoạt có thể" trong khuôn khổ các quy tắc tài khóa. Hiện nợ công của Anh tương đương khoảng 95% GDP, gần mức cao nhất kể từ đầu thập niên 1960.
Bloomberg