BoJ kiên định thắt chặt chính sách, tiếp tục giảm mua trái phiếu dù lợi suất tăng

Phó Thống đốc Shinichi Uchida nhấn mạnh rằng dù thu hẹp chương trình mua trái phiếu, lượng nắm giữ khổng lồ của BoJ vẫn tạo ra tác động kích thích mạnh mẽ đối với nền kinh tế.

Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh thị trường đang đặt cược ngày càng cao vào khả năng BoJ sẽ tiếp tục nâng lãi suất sau động thái tăng từ 0.25% lên 0.5% hồi tháng 1/2025. Điều này làm lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản tăng mạnh, gây áp lực lên thị trường tài chính và doanh nghiệp.

Trong phiên điều trần trước Quốc hội Nhật Bản, Phó Thống đốc Uchida cho biết nền kinh tế nước này đang trên đà phục hồi "vừa phải" nhưng vẫn tồn tại nhiều điểm yếu. Lạm phát cơ bản đang có xu hướng gia tăng và dần tiệm cận mục tiêu 2% mà BoJ đặt ra.

Quan điểm này nhất quán với phát biểu gần đây của Thống đốc BoJ Kazuo Ueda, người đã cảnh báo về những bất ổn lớn đối với triển vọng kinh tế toàn cầu. Một trong những rủi ro chính là chính sách thuế quan cứng rắn hơn của Tổng thống Mỹ Donald Trump, có thể làm gia tăng căng thẳng thương mại và ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

BoJ đã bắt đầu quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ sau hơn một thập kỷ duy trì lãi suất cực thấp để kích thích nền kinh tế. Từ tháng 7/2024, ngân hàng này đã thông báo kế hoạch cắt giảm chương trình mua trái phiếu chính phủ – một phần trong chiến lược điều chỉnh dần chính sách nới lỏng.

Tuy nhiên, với việc thị trường dự đoán BoJ sẽ sớm tăng lãi suất thêm một lần nữa, lợi suất JGB đã tăng đáng kể, làm dấy lên lo ngại rằng chi phí vay vốn có thể tăng mạnh hơn so với dự báo ban đầu.

"Không có sự thay đổi nào trong lập trường của chúng tôi về chính sách lãi suất ngắn hạn cũng như hoạt động mua trái phiếu chính phủ," Uchida tuyên bố, bác bỏ khả năng BoJ sẽ điều chỉnh chiến lược trong ngắn hạn.

Ông cho rằng sự biến động của lợi suất phản ánh kỳ vọng của thị trường về triển vọng kinh tế và lạm phát, cũng như những yếu tố tác động từ môi trường quốc tế. Mặc dù BoJ đang giảm dần mua trái phiếu, lượng trái phiếu mà ngân hàng này đang nắm giữ vẫn đủ lớn để duy trì hiệu ứng nới lỏng tiền tệ, qua đó hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Trước câu hỏi của một nghị sĩ đối lập về việc liệu việc cắt giảm chương trình mua trái phiếu và khả năng tiếp tục nâng lãi suất có thể đẩy lợi suất lên cao hơn nữa hay không, Uchida phản hồi: "Điều đó phụ thuộc vào thị trường."

Sau khi tăng mạnh vào thứ Năm do đồn đoán về khả năng BoJ sẽ tiếp tục nâng lãi suất, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm đã giảm 1.5 điểm cơ bản (bps) vào thứ Sáu, xuống còn 1.375%.

Theo khảo sát của Reuters, phần lớn các nhà kinh tế nhận định BoJ sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất nữa trong năm 2025, nhiều khả năng diễn ra vào quý III, với mức tăng dự kiến lên 0.75%.

Cuộc họp chính sách tiếp theo của BoJ sẽ diễn ra vào ngày 18-19/3. Các nhà đầu tư sẽ theo dõi chặt chẽ bất kỳ dấu hiệu nào về hướng đi tiếp theo của BoJ, trong bối cảnh thị trường ngày càng tin rằng Nhật Bản sẽ dần rời xa chính sách tiền tệ siêu lỏng lẻo đã kéo dài hơn một thập kỷ.

Dù vẫn thận trọng, BoJ đang từng bước tiến tới một môi trường lãi suất cao hơn, đặt ra những thách thức mới cho nền kinh tế Nhật Bản, từ tăng trưởng, lạm phát cho đến chi phí vay vốn của doanh nghiệp và hộ gia đình.