BoJ nhiều khả năng tăng lãi suất trong tháng này nếu không có leo thang lớn tại Trung Đông

Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, các nhà hoạch định chính sách của BoJ cho biết sẽ theo dõi sát tình hình đến phút chót trước khi đưa ra quyết định cuối cùng, theo các nguồn tin không được phép phát ngôn công khai.

Thị trường hiện định giá khoảng 80% khả năng BoJ sẽ nâng lãi suất ngắn hạn từ 0,75% lên 1% tại cuộc họp chính sách kéo dài hai ngày kết thúc ngày 16/6. Nếu được thực hiện, đây sẽ là mức lãi suất cao nhất của Nhật Bản kể từ năm 1995.

Thống đốc BoJ Kazuo Ueda trong bài phát biểu hôm thứ Tư đã phát tín hiệu mạnh về khả năng tăng lãi suất trong tháng 6, thể hiện rõ lập trường nghiêng về chống lạm phát và mở ra khả năng chu kỳ thắt chặt có thể diễn ra thường xuyên hơn.

Một nguồn tin cho biết, trừ khi xung đột leo thang nghiêm trọng, BoJ nhiều khả năng sẽ tiến hành tăng lãi suất trong tháng 6, quan điểm này cũng được hai nguồn tin khác đồng tình.

Các tín hiệu mang tính “diều hâu” gần đây từ BoJ làm gia tăng kỳ vọng về việc tăng lãi suất, trong bối cảnh lợi suất trái phiếu Nhật Bản đã tăng lên gần mức cao nhất trong 30 năm do lo ngại lạm phát từ cú sốc giá năng lượng liên quan đến xung đột Iran.

Một số thành viên hội đồng BoJ, gồm Kazuyuki Masu và Junko Koeda, cũng đã cảnh báo về áp lực giá cả gia tăng, cho thấy khả năng họ có thể ủng hộ việc tăng lãi suất ngay trong tháng 6.

Áp lực lạm phát bán buôn đang khiến giới chức lo ngại tốc độ doanh nghiệp chuyển chi phí đầu vào sang giá tiêu dùng, qua đó có thể đẩy lạm phát vượt mục tiêu 2% của BoJ.

BoJ đã rời bỏ chương trình kích thích tiền tệ quy mô lớn kéo dài suốt một thập kỷ vào năm 2024 và bắt đầu tăng lãi suất nhiều lần, bao gồm cả đợt nâng vào tháng 12, trong bối cảnh kỳ vọng Nhật Bản đã tiến gần đến mục tiêu lạm phát bền vững.

Tuy nhiên, giá năng lượng tăng mạnh do xung đột Trung Đông đang làm phức tạp thêm quyết định chính sách, vừa gây áp lực lạm phát vừa ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu năng lượng của Nhật Bản.

Ngoài ra, đồng yên suy yếu trở lại cũng làm tăng chi phí nhập khẩu, góp phần thúc đẩy lạm phát và củng cố lập luận cho khả năng BoJ sớm tăng lãi suất.

Theo các nhà phân tích, chưa ghi nhận sự phản đối rõ ràng từ phía Thủ tướng Sanae Takaichi. Sau cuộc gặp với Thống đốc Ueda ngày 22/5, bà Takaichi được cho là đã bày tỏ mong muốn BoJ điều hành chính sách tiền tệ “có cân nhắc đến các biện pháp giảm thiểu tác động của chi phí sinh hoạt tăng”.

Một cựu thành viên hội đồng BoJ nhận định đây được xem là sự “chấp thuận gián tiếp” đối với khả năng tăng lãi suất trong tháng 6, đồng thời cho rằng quyết định cuối cùng phụ thuộc vào sự kiên định của ông Ueda.

Ngoài vấn đề lãi suất, BoJ cũng sẽ xem xét kế hoạch thu hẹp bảng cân đối kế toán thông qua chương trình giảm mua trái phiếu kéo dài đến tháng 3 năm sau, đồng thời xây dựng định hướng cho năm tài khóa 2027.

Thị trường hiện tập trung vào việc liệu BoJ sẽ tiếp tục giảm mua trái phiếu ở tốc độ hiện tại hay tạm dừng để tránh gây biến động mạnh trên thị trường tài chính.

Một số nguồn tin cho biết BoJ đang cân nhắc làm chậm hoặc tạm dừng quá trình thu hẹp bảng cân đối, sau khi đã đạt một số tiến triển trong việc giảm quy mô nắm giữ tài sản khổng lồ.

Trong bài phát biểu hôm thứ Tư, ông Ueda cho biết chức năng của thị trường trái phiếu đã cải thiện ổn định khi BoJ giảm dần mua vào theo chương trình thắt chặt định lượng bắt đầu từ năm 2024.

Ông cũng nhấn mạnh BoJ cần đảm bảo ổn định thị trường trái phiếu, trong bối cảnh cần thời gian để nhà đầu tư tư nhân dần thay thế vai trò của ngân hàng trung ương trên thị trường trái phiếu chính phủ Nhật Bản.