Bóng ma suy thoái đang ''ám' lấy nền kinh tế Mỹ

Thoạt nhìn, báo cáo việc làm tháng 6 của Mỹ có vẻ khá tốt. Khoảng 206,000 việc làm mới được tạo ra, vượt mức dự đoán trung bình 190,000 của hơn 50 nhà kinh tế trong cuộc khảo sát của Bloomberg. Ngoài ra, tiền lương tăng ở mức vừa phải, làm dịu bớt lo ngại về việc thu nhập tăng nhanh sẽ thúc đẩy lạm phát. Tuy nhiên, khi xem xét kỹ hơn, có thể thấy rõ lý do tại sao nhiều người lo ngại rằng giai đoạn trì trệ mà nền kinh tế dường như đang trải qua có thể trở nên tồi tệ hơn.

Điểm đáng chú ý đầu tiên là việc điều chỉnh số liệu lao động các tháng gần đây. Bộ Lao động cho biết số việc làm được tạo ra trong tháng 4 và tháng 5 thấp hơn 111,000 so với báo cáo ban đầu. Điều này có nghĩa là số lượng việc làm mới trung bình hàng tháng trong quý II chỉ đạt 177,000, giảm so với mức 267,000 của quý I.

Trong quý II, nền kinh tế tạo ra ít việc làm mới nhất kể từ đỉnh điểm của đại dịch năm 2020.

Đi sâu hơn, chúng ta thấy thời gian trung bình để một người thất nghiệp tìm được việc làm đã tăng lên 9.8 tuần, mức cao nhất kể từ tháng 2/2022. Bên cạnh đó, số lượng nhân viên tạm thời trong biên chế giảm mạnh 48,900 người trong tháng 6, mức giảm lớn nhất kể từ tháng 4/2021. Điều này cho thấy các nhà tuyển dụng ít có nhu cầu tuyển thêm nhân sự do họ nhận thấy kết quả kinh doanh đang yếu đi. Hai điểm dữ liệu này giải thích tại sao số đơn xin tiếp tục trợ cấp thất nghiệp đã tăng lên 1.86 triệu trong tuần kết thúc ngày 22/6, mức cao nhất kể từ tháng 11/2021.

Các công ty đang nhận thấy họ không cần nhiều nhân viên tạm thời như trước đây nữa.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều điểm cần lưu ý. Mặc dù tỷ lệ thất nghiệp lần đầu tiên vượt quá 4% kể từ tháng 11/2021, đạt 4.1%, nhưng phần lớn là do những lý do có phần chính đáng. Nói cách khác, sự gia tăng này không phải chủ yếu do các công ty sa thải nhân viên, mà là do sự mở rộng của lực lượng lao động. Điều này cho phép các nhà tuyển dụng trở nên kỹ tính hơn khi tuyển dụng và giúp làm chậm tốc độ tăng lương, vốn là yếu tố thúc đẩy lạm phát.

Trong 2 năm qua, lực lượng lao động của Mỹ đã tăng thêm khoảng 4 triệu người.

Mặc dù vậy, khó có thể tránh khỏi lo ngại rằng nền kinh tế đang trong giai đoạn suy giảm mạnh. Chỉ trong hai tuần qua, chúng ta đã chứng kiến các dữ liệu đáng thất vọng từ cả chỉ số ISM ngành sản xuất và dịch vụ, cũng như sự sụt giảm lớn trong doanh số bán nhà mới và doanh số bán nhà chờ bán, vượt quá dự đoán của các nhà kinh tế. Thực tế, các con số đã gây thất vọng ở mức độ chưa từng thấy kể từ năm 2014. Bên cạnh đó, mô hình GDPNow của Fed chi nhánh tại Atlanta đã giảm xuống 1.55%, mức thấp nhất kể từ tháng 12 và giảm từ mức trên 4% hồi tháng 5.

Các số liệu kinh tế Mỹ đang thấp hơn dự báo của các chuyên gia kinh tế ở mức chưa từng thấy trong một thập kỷ qua.

Có thể nói, các nhà hoạch định chính sách của Fed đã phải giật mình khi nhận được báo cáo việc làm này. Chủ tịch Fed Jerome Powell đã được hỏi đầu tuần này tại một diễn đàn NHTW ở Sintra, Bồ Đào Nha, về điều gì khiến ông trăn trở, và ông cho biết đó chính là việc cân bằng giữa kiềm chế lạm phát và tránh làm suy yếu thị trường lao động. "Chúng tôi hiểu rõ mình đang đối mặt với rủi ro từ cả hai phía và cần phải xử lý cẩn thận," Powell nói.

Powell cũng cho biết ông đang hết sức cảnh giác với các dấu hiệu suy yếu trên thị trường lao động, nhưng Fed vẫn có thể chậm rãi trong việc điều chỉnh chính sách tiền tệ. Dựa trên báo cáo việc làm này, thời gian đang không còn nhiều. Mặc dù các nhà hoạch định chính sách chưa họp để quyết định về chính sách tiền tệ cho đến cuối tháng, và hầu như không ai kỳ vọng họ sẽ giảm lãi suất ngay lập tức, nhưng nhiều người tin rằng Fed sẽ bắt đầu gửi tín hiệu về việc sớm cắt giảm lãi suất trong tương lai gần.