Chính sách thuế quan của Tổng thống Trump liệu có thực sự tác động đến lạm phát?

Bất chấp dự báo về khả năng giá dầu và xăng tăng, thị trường đang ghi nhận sự sụt giảm mạnh, mang lại lợi ích cho người tiêu dùng ngay trước mùa hè—giai đoạn nhu cầu đi lại tăng cao. Trong khi Phố Wall lo ngại về tác động đối với các quỹ hưu trí 401(k), người tiêu dùng Mỹ đang hưởng lợi từ giá nhiên liệu giảm.

Tổng thống Trump đã áp thuế quan đối với nhiều quốc gia nhưng miễn trừ nhập khẩu dầu, khí đốt và các sản phẩm tinh chế. Chính sách này nhằm giữ giá năng lượng ở mức thấp cho người tiêu dùng Mỹ. Bằng cách nới lỏng các hạn chế sản xuất trong nước và đơn giản hóa quy trình cấp phép, chính quyền Mỹ kỳ vọng sẽ thu hút các công ty sản xuất đầu tư xây dựng hoặc mở rộng nhà máy tại Mỹ, từ đó tạo thêm việc làm với mức lương cao hơn.

Bên cạnh đó, trước khi thuế quan có hiệu lực, các nhà máy lọc dầu của Mỹ đã tăng cường nhập khẩu dầu từ Canada, làm gia tăng đáng kể lượng dự trữ dầu thô. Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) báo cáo rằng dự trữ dầu thô thương mại của Mỹ đã tăng 6.2 triệu thùng trong tuần trước, nâng tổng mức dự trữ lên 439.8 triệu thùng, thấp hơn khoảng 4% so với mức trung bình 5 năm cùng kỳ. Dữ liệu này gợi ý khả năng hồi phục trong lĩnh vực sản xuất và gia tăng đầu tư vào Mỹ trong những tháng tới.

Chính quyền Mỹ cũng nhấn mạnh sự chênh lệch trong mức thuế quan giữa Mỹ và các quốc gia khác. Tổng thống Trump đã công bố biểu đồ so sánh, cho thấy thuế suất nhập khẩu của Mỹ thấp hơn đáng kể so với mức thuế mà nhiều nước khác áp đặt đối với hàng hóa Mỹ. Điều này được cho là nhằm giải thích lý do đằng sau quyết định áp thuế mới của chính quyền.

Chi tiết về thuế quan mới

Từ ngày 5/4, Mỹ áp thuế nhập khẩu 10% đối với tất cả hàng hóa vào nước này, với các công ty nhập khẩu chịu trách nhiệm nộp thuế. Một số quốc gia như Anh, Singapore, Brazil, Úc, New Zealand, Thổ Nhĩ Kỳ, Colombia, Argentina, El Salvador, UAE và Ả Rập Xê Út sẽ chỉ bị áp mức thuế cơ bản.

Ngoài ra, chính quyền Mỹ cũng sẽ áp thuế đối ứng đối với khoảng 60 quốc gia bị đánh giá là có chính sách thương mại bất lợi đối với Mỹ. Các mức thuế mới này sẽ có hiệu lực từ ngày 9/4. Danh sách các quốc gia bị áp thuế cao bao gồm:

• Liên minh châu Âu: 20%

• Trung Quốc: 54% (bao gồm cả thuế trước đó)

• Việt Nam: 46%

• Thái Lan: 36%

• Nhật Bản: 24%

• Campuchia: 49%

• Nam Phi: 30%

• Đài Loan: 32%

Dù thị trường chứng khoán Mỹ chịu ảnh hưởng từ các chính sách thuế mới, một số ý kiến cho rằng tác động đối với thị trường nước ngoài có thể nghiêm trọng hơn, giúp Mỹ duy trì lợi thế. Giá dầu cũng được dự báo sẽ tìm thấy ngưỡng hỗ trợ khi nhu cầu tiêu dùng tăng lên nhờ giá nhiên liệu giảm.

Tác động đối với kinh tế toàn cầu

Tại châu Âu, chính sách thuế cao đang ảnh hưởng đến triển vọng đầu tư vào ngành dầu khí. Theo Bloomberg, việc phát triển các nguồn tài nguyên dầu khí mới tại Anh hiện không khả thi do thuế suất cao.

Brian Gilvary, Chủ tịch bộ phận năng lượng của Ineos Group, nhận định rằng: "Mức thuế hiện tại khiến Anh trở thành một thị trường kém hấp dẫn để đầu tư."

Anh đã áp dụng "Thuế lợi nhuận năng lượng" (Energy Profits Levy) từ năm 2022, với mức thuế tăng lên 38% vào năm 2024. Theo Gilvary, công ty Ineos đang chịu tổng thuế suất 78% đối với sản lượng khai thác dầu tại Anh.

Ngoài ra, một số quốc gia đang tìm cách đàm phán với Mỹ để điều chỉnh mức thuế. Theo báo cáo từ Zero Hedge, Thái Lan sẽ thương lượng về mức thuế 36% mà Mỹ áp dụng.

Trong khi đó, giá khí đốt tự nhiên đã tăng trở lại trên mức 400 USD khi thời tiết lạnh hơn dự báo, khiến nhu cầu sưởi ấm duy trì ở mức cao hơn bình thường.