Chủ tịch Fed Kevin Warsh nhậm chức giữa lúc nền kinh tế Mỹ đang chịu áp lực lạm phát gia tăng

Theo Báo cáo Beige Book công bố ngày thứ Tư, phần lớn các khu vực tại Mỹ ghi nhận lạm phát tăng từ cuối tháng 4 đến cuối tháng 5 do chi phí năng lượng leo thang liên quan đến cuộc chiến với Iran. Tác động này lan rộng sang nhiều lĩnh vực như vận tải, bao bì, thực phẩm và phân bón.

Báo cáo cho thấy người tiêu dùng đang phải thắt chặt chi tiêu khi sử dụng thẻ tín dụng nhiều hơn, giảm số lần mua sắm và tập trung vào các mặt hàng thiết yếu. Đây được xem là tín hiệu đáng lo ngại đối với nền kinh tế Mỹ vốn phụ thuộc lớn vào sức mua của người dân.

Trên nhiều lĩnh vực, Fed ghi nhận tình trạng nhu cầu tiêu dùng suy yếu trong khi chi phí đầu vào tiếp tục gia tăng, tạo nên nguy cơ đình lạm - kịch bản tăng trưởng chậm đi kèm lạm phát cao. Đây là thách thức không nhỏ đối với bất kỳ Chủ tịch Fed nào, đặc biệt là người được bổ nhiệm bởi một tổng thống nhiều lần bày tỏ mong muốn Fed hạ lãi suất.

Một doanh nghiệp được Fed chi nhánh Kansas City khảo sát cho biết các hộ gia đình có thu nhập trung bình hiện đang cân nhắc kỹ lưỡng từng khoản chi tiêu và cố gắng tận dụng tối đa giá trị của mỗi đồng USD trước khi quyết định mua sắm.

Bà Heather Long, kinh tế trưởng tại Navy Federal Credit Union, nhận định báo cáo là dấu hiệu mới nhất cho thấy lạm phát đang trở thành vấn đề dai dẳng hơn. Theo bà, ông Kevin Warsh cần thể hiện rõ quyết tâm kiểm soát lạm phát ngay tại cuộc họp tháng 6.

Một số quan chức Fed cũng bắt đầu phát đi tín hiệu cứng rắn hơn về chính sách tiền tệ.

Chủ tịch Fed chi nhánh Dallas Lorie Logan cho rằng khả năng phải nâng lãi suất vào cuối năm nay đang ngày càng lớn, khi lạm phát vẫn duy trì ở mức cao bất chấp làn sóng đầu tư AI tiếp tục bùng nổ.

Thị trường hợp đồng tương lai lãi suất hiện định giá khoảng 75% khả năng Fed sẽ nâng lãi suất thêm 0.25 điểm phần trăm vào cuối năm, đưa lãi suất điều hành lên vùng 3.75% - 4.00%. Xác suất Fed giữ nguyên lãi suất chỉ khoảng 25%.

Báo cáo Beige Book tiếp tục cho thấy AI đang là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Mỹ.

Có 9 trong số 12 chi nhánh Fed cho biết hoạt động xây dựng trung tâm dữ liệu đang thúc đẩy nhu cầu đầu tư và tuyển dụng lao động. Fed đánh giá nền kinh tế Mỹ hiện vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng ở mức "vừa phải".

Tuy nhiên, báo cáo cũng ghi nhận hàng loạt dấu hiệu cho thấy áp lực lạm phát và sự suy giảm chi tiêu đang lan rộng.

Giá nhiên liệu tăng khiến người tiêu dùng chuyển sang sử dụng xe hybrid hoặc trì hoãn mua xe mới. Các công ty vận tải cũng giảm xuất khẩu container rỗng do lo ngại nhu cầu trong nước sẽ suy yếu.

Chi phí năng lượng cao hơn còn làm tăng giá phân bón. Nhiều nhà trồng táo tại bang New York dự báo sản lượng thu hoạch năm nay sẽ giảm do chi phí phân bón quá đắt đỏ.

Tại khu vực Richmond, các doanh nghiệp sản xuất cho biết nhu cầu đã suy yếu khi người tiêu dùng trở nên thận trọng hơn. Một nhà sản xuất thiết bị cho ngành nhựa cho biết khách hàng đang trì hoãn các kế hoạch đầu tư vì lo ngại nguy cơ thiếu hụt dầu mỏ.

Tại khu vực miền Tây nước Mỹ, nhu cầu du lịch vẫn khả quan đối với các sự kiện lớn như hòa nhạc và hội nghị doanh nghiệp. Tuy nhiên, lượng khách tại các địa điểm phục vụ phân khúc giá rẻ đã giảm khi người dân cắt giảm các chuyến đi cuối tuần và hạn chế sử dụng ô tô.

Ông Kevin Warsh thay thế Jerome Powell vào cuối tháng 5, đúng thời điểm nhiều quan chức Fed ngày càng lo ngại về xu hướng lạm phát tăng trở lại do ảnh hưởng từ cuộc chiến với Iran. Lạm phát tại Mỹ hiện đã duy trì trên mục tiêu 2% của Fed trong hơn 5 năm.

Theo thước đo lạm phát ưa thích của Fed, chỉ số giá đã tăng lên 3.8% trong tháng 4 từ mức 3.5% của tháng trước.

Trong khi đó, thị trường lao động Mỹ lại có dấu hiệu ổn định hơn. Các chuyên gia được Reuters khảo sát dự báo tỷ lệ thất nghiệp tháng 5 sẽ giữ nguyên ở mức 4.3%.

Ông Warsh từng cho rằng AI có thể trở thành yếu tố giúp kiềm chế lạm phát trong dài hạn và tạo điều kiện để Fed giảm lãi suất.

Tuy nhiên, bà Lorie Logan nhận định lợi ích về năng suất từ AI vẫn chưa rõ ràng về thời điểm và quy mô, trong khi tác động làm gia tăng nhu cầu của AI đã xuất hiện và đang góp phần đẩy giá cả đi lên.

Nhiều quan chức Fed khác cũng chia sẻ quan điểm tương tự.

Báo cáo Beige Book cho biết việc ứng dụng AI ngày càng rộng rãi đang làm chậm nhu cầu tuyển dụng lao động mới ra trường tại một số khu vực. Đây có thể là một thay đổi mang tính cấu trúc của thị trường lao động mà việc cắt giảm lãi suất khó có thể giải quyết.

Một số chi nhánh Fed cho biết hoạt động sản xuất phục vụ quốc phòng và nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu tiếp tục hỗ trợ tuyển dụng trong ngành công nghiệp chế tạo.

Tuy nhiên, nhìn chung thị trường lao động vẫn trong trạng thái tuyển dụng thấp và sa thải thấp, khi cả doanh nghiệp lẫn người lao động đều thận trọng.

Fed cho biết tốc độ tăng lương hiện ở mức từ khiêm tốn đến vừa phải. Dù vậy, nhiều doanh nghiệp đang phải điều chỉnh lương thường xuyên hơn và tăng các khoản hỗ trợ chi phí sinh hoạt nhằm giúp người lao động đối phó với giá nhiên liệu và chi phí sinh hoạt ngày càng cao.