Chủ tịch Fed Powell giảm nhẹ lo ngại về tăng trưởng kinh tế, xem thuế quan chỉ là vấn đề "tạm thời"

Trao đổi với báo giới sau cuộc họp kéo dài hai ngày của các nhà hoạch định chính sách, Powell đã giảm nhẹ những lo ngại ngày càng tăng về tăng trưởng và những cú sốc giá cả tiềm tàng từ cuộc chiến thương mại quyết liệt của Tổng thống Donald Trump. Ông thậm chí còn hồi sinh một thuật ngữ đã bị bỏ quên khi nhấn mạnh rằng tác động lạm phát từ thuế quan nhiều khả năng chỉ mang tính "tạm thời".

"Như tôi đã nêu, trong một số trường hợp, chúng ta có thể không cần phản ứng với lạm phát nếu lạm phát tự biến mất một cách nhanh chóng mà không cần Fed can thiệp, đặc biệt khi lạm phát chỉ mang tính tạm thời," Powell nhấn mạnh.

Ông gọi kịch bản đó là kịch bản cơ sở, nhưng sau đó lại lưỡng lự, thừa nhận rằng các quan chức thực sự không thể biết liệu hiệu ứng này có tạm thời hay không.

Những bình luận này, cùng với dự báo trung vị cho thấy các quan chức - dù chỉ với đa số mong manh - vẫn kỳ vọng hai đợt cắt giảm lãi suất trong năm nay, hứa hẹn xoa dịu những lo ngại ngày càng tăng rằng áp lực lạm phát từ thuế quan sẽ ngăn cản Fed hạ lãi suất nếu nền kinh tế suy yếu đáng kể.

Những nhận định trên theo sau quyết định của FOMC giữ nguyên lãi suất cơ bản trong cuộc họp thứ hai liên tiếp, trong phạm vi mục tiêu 4.25% - 4.5%.

Khi được hỏi về tâm lý ngày càng suy giảm từ doanh nghiệp và người tiêu dùng, Powell khẳng định dữ liệu thực tế cho thấy nền kinh tế Mỹ vẫn đang duy trì sự vững mạnh. Chủ tịch Fed cũng bày tỏ niềm tin rằng lạm phát kỳ vọng dài hạn vẫn được kiểm soát tốt, bất chấp hàng loạt kết quả đáng lo ngại từ khảo sát của Đại học Michigan. Báo cáo gần đây nhất cho thấy người tiêu dùng dự đoán giá cả sẽ tăng với tỷ lệ hàng năm 3.9% trong 5 đến 10 năm tới, mức cao nhất trong hơn ba thập kỷ.

Tuy nhiên, Powell phần lớn bác bỏ dữ liệu này, gọi đây là một ngoại lệ không chỉ một lần.

"Đây là điều khá gây chú ý," Aditya Bhave, nhà kinh tế tại BofA, nhận xét về kết quả khảo sát. "Tôi ngạc nhiên về mức độ mà họ đang giảm nhẹ tầm quan trọng của vấn đề này."

Rủi ro từ thuật ngữ "tạm thời"

Quan điểm của Powell đã trấn an thị trường tài chính. Chỉ số S&P 500 tăng điểm khi Powell phát biểu, và lợi suất TPCP Mỹ giảm. Nhưng điều này cũng tiềm ẩn những rủi ro.

Việc ông sử dụng từ "tạm thời" gây ngạc nhiên cho nhiều người bởi Fed đã dùng cùng từ đó khi lạm phát bùng nổ sau khi đại dịch COVID-19 bắt đầu. Ông và nhiều người khác đã nhầm lẫn lúc đó, vì vậy nếu tái diễn sai lầm, với cùng một thuật ngữ, có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín của Fed.

"Vấn đề then chốt cần xem xét là thuế quan sẽ ảnh hưởng sâu rộng đến tiến trình lạm phát tổng thể như thế nào?" Ellen Meade, giáo sư nghiên cứu kinh tế Đại học Duke và nguyên cố vấn đặc biệt của Hội đồng Fed, nhận định. "Powell dường như tập trung vào sự thay đổi ban đầu trong mức giá - sự tăng giá một lần phát sinh từ thuế quan - nhưng không chú ý đến khả năng thuế quan có thể dẫn đến lạm phát cao dai dẳng."

Nếu một sai lầm đi kèm với việc mất kiểm soát lạm phát kỳ vọng, hậu quả có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến đời sống kinh tế của người dân Mỹ. Các nhà kinh tế thường xem kỳ vọng ổn định là điều kiện tiên quyết quan trọng để kiểm soát đà tăng giá. Nếu kỳ vọng bị lung lay, việc kìm hãm lạm phát sẽ càng khó khăn hơn, dẫn đến thiệt hại lớn hơn cho thị trường lao động.

Cựu Chủ tịch Fed Paul Volcker đã đẩy Hoa Kỳ vào suy thoái đầu những năm 1980 để kiềm chế lạm phát kỳ vọng.

Một chuyên gia bình luận chỉ ra tình hình chính trị phức tạp bao quanh tuyên bố của Powell, trong bối cảnh chính quyền Trump đang nỗ lực mở rộng quyền kiểm soát các cơ quan liên bang và không ngần ngại chỉ trích những tiếng nói đối lập.

"Powell đang trong tình thế hết sức khó xử," Derek Tang, nhà kinh tế tại LH Meyer/Monetary Policy Analytics ở Washington phân tích. "Ông ấy muốn tránh để Fed trở thành mục tiêu tấn công từ Nhà Trắng. Giai đoạn này vô cùng nhạy cảm. Hiện nay, FOMC đã tạo được dư địa với đợt cắt giảm 100 bps đầu tiên, và Powell gợi ý rằng chúng ta có thể giữ nguyên trạng thái này trong một thời gian."